Nâng cao chất lượng dân số Việt Nam: Cần sự chung sức của toàn xã hội

Vì thế cần xây dựng một thế hệ trẻ có được thể lực, trí tuệ và tinh thần tốt nhất - TS Dương Quốc Trọng, Tổng Cục trưởng Tổng cục DS – KHHGĐ phát biểu tại Chương trình cầu truyền hình “Chất lượng dân số - Vấn đề cần quan tâm” diễn ra vào ngày 20/12/2009.

Cơ cấu “dân số vàng”

Nhân ngày Dân số Việt Nam 26/12, Đài Truyền hình Việt Nam đã thực hiện Chương trình cầu truyền hình “Chất lượng dân số - Vấn đề cần quan tâm”. Chương trình truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2, tại 3 địa điểm cầu là Hà Nội, Thừa Thiên Huế và TP Hồ Chí Minh.

Buổi tọa đàm tại trường quay S1 Đài Truyền hình VN (Ảnh: TG).

Theo TS Dương Quốc Trọng, nỗ lực nâng cao chất lượng dân số thời gian qua đã đạt được nhiều thành công. Năm 2007 - 2008, tỷ suất tử vong mẹ giảm xuống còn  75/100.000 trẻ em sống, tỷ suất trẻ em chết dưới 1 tuổi còn 15%o, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng chỉ còn 20%, tầm vóc thanh thiếu niên ở tuổi trưởng thành đã cải thiện đáng kể so với năm 1975, chiều cao trung bình của nam tăng 4,5cm, nữ 4cm.

Tỷ lệ mù chữ giảm, trình độ dân trí ngày càng cao. Các tỉnh, thành phố đều đạt chuẩn quốc gia về xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học, số người có trình độ đại học tăng cao. Nhìn chung các chỉ số phát triển con người tăng cao ở 3 yếu tố thu nhập bình quân đầu người, tuổi thọ trung bình và giáo dục. Chỉ số HDI năm 2007 là 0,733 điểm, xếp thứ 105/177 quốc gia trên thế giới. Dự kiến năm 2010 là 0,75 điểm. Việt Nam được Liên Hợp Quốc đánh giá là một trong những quốc gia đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ.

Tuy nhiên, công tác dân số vẫn còn nhiều thách thức, năm 2008 tuổi thọ bình quân đạt 72 tuổi, nhưng tuổi thọ bình quân khỏe mạnh chỉ là 62 tuổi; tỷ lệ người khuyết tật trên 6% dân số, trong đó có tới 1/3 khuyết tật bẩm sinh; tỷ lệ dân số thiểu năng trí tuệ và thể lực chiếm 1,5% và từng năm tăng lên; tỷ lệ trẻ em quan hệ tình dục sớm, mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai, lây nhiễm HIV/AIDS có xu hướng tăng; chênh lệch giới tính ảnh hưởng đến an ninh lương thực, chất lượng giới tính.

Nâng cao chất lượng dân số

Một trong những hoạt động góp phần nâng cao chất lượng dân số về thể lực,  trí tuệ con người Việt Nam đó là hoạt động của chương trình chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh. Việc áp dụng các kỹ thuật chẩn đoán sẽ phát hiện ra dị tật thai sớm và giúp cho bác sĩ, thai phụ có được những quyết định đúng đắn nhằm giảm bớt nỗi đau, gánh nặng cho gia đình và xã hội về sau. Sàng lọc sơ sinh là biện pháp dự phòng nhằm phát hiện ra những loại bệnh liên quan đến nội tiết, chuyển hóa, di truyền ngay sau khi trẻ ra đời.

Tại điểm cầu TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Phạm Việt Thanh, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ cho biết: Bệnh viện đã tham gia vào việc nâng cao chất lượng dân số, sàng lọc trước sinh, sơ sinh và đã thống nhất xây dựng chương chình làm việc cho 12 tỉnh thành phía Nam. Bệnh viện cũng đã tổ chức tập huấn công tác truyền thông cho các tỉnh có đề án. Tập huấn cho các nữ hộ sinh về kỹ thuật lấy máu gót chân trẻ sơ sinh, siêu âm, xét nghiệm và chẩn đoán. Đến nay, bệnh viện đã thực hiện hơn 200.000 ca chẩn đoán, trong đó phát hiện, điều trị cho hơn 1% trẻ có bệnh lý.