Ngâm mình trong nước ngọt, nhiễm ký sinh trùng amip: Coi chừng mất não
GiadinhNet - Một bệnh nhân quê ở Phú Yên được xác định tử vong do nhiễm amip “ăn não người”, việc này đã thổi bùng sự lo lắng của người dân.
Theo BS Nguyễn Hoan Phú, BV Nhiệt đới TP HCM đã đến lúc cần cảnh báo những người ưa hoặc phải trầm mình trong nước ngọt về sự nguy hiểm mà họ có thể gặp phải.
 BS Nguyễn Hoan Phú, BV Nhiệt đới TPHCM đang cảnh báo về “amip ăn não”. V.Khánh |
Xâm nhập qua đường mũi
Theo BS Nguyễn Hoan Phú, amip “ăn não’ thuộc dạng vi khuẩn sống trong tự nhiên ở môi trường nước ngọt. Vì vậy, những người phải mưu sinh bằng cách bơi lặn ở vùng nước ngọt như mò trai (bệnh nhân tử vong được xác định mò trai trong bàu nước ngọt ở Phú Yên- PV) hay những thợ lặn cứu hộ, hoặc những người ưa bơi lội ở vùng nước ngọt, cần hết sức lưu ý.
Cũng theo BS Phú, từ môi trường tự nhiên, amip xâm nhập cơ thể qua mũi, theo thần kinh khứu giác xông thẳng vào não. Do vậy, người bơi lặn cần có mặt nạ bơi và thở bằng dưỡng khí để amip không có cơ hội xâm nhập. Trong trường hợp không có mặt nạ bơi, cần nhỏ nước muối pha loãng vào mắt, mũi để phòng ngừa. Về lý thuyết, amip cũng có thể xâm nhập qua đường tai, tuy nhiên lỗ tai có màng nhĩ che chắn nên an toàn hơn.
Khi bị nhiễm amip “ăn não”, sau thời gian ủ bệnh từ 2 ngày đến 2 tuần bệnh nhân có thể tử vong. Vì khả năng tử vong nhanh và cao đến mức nghiêm trọng, BS Phú khuyên bệnh nhân hay trầm mình ở vùng nước ngọt khi thấy có dấu hiệu sốt, lơ mơ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất khám. BS Phú cho biết, điều quan trọng là phải thông báo đến bác sĩ yếu tố bơi, lặn trước đó để có cơ sở chẩn đoán tốt và nhanh nhất.
Với bệnh nhân P.V.T vừa tử vong hôm 31/7 do amip “ăn não” xâm nhập, theo BS Phú, mẫu bệnh phẩm cho thấy một tổ amip. “Ca tử vong của bệnh nhân P.V.T vừa qua mà kết quả xét nghiệm bằng sinh hóa phân tử cho thấy, đây là trường hợp đầu tiên được BV Nhiệt đới TPHCM xác định tử vong do amip “ăn não”. Tuy nhiên, để có những kết luận về dịch tễ học cần cơ quan có thẩm quyền tiến hành nghiên cứu thêm”, BS Phú cho biết.
 Những người thường xuyên bơi, lặn trong môi trường nước ngọt có nguy cơ nhiễm ký sinh trung amip. Ảnh Chí Cường. |
Ký sinh trùng amip gây cả bệnh áp xe gan, phổi
Theo BS. Nguyễn Tiến Lâm, Trưởng khoa Virus và kí sinh trùng BV Bệnh nhiệt đới TƯ, naegleria fowleri (amip) là ký sinh trùng đơn bào, xâm nhập vào cơ thể qua đường mũi (khi người bơi lội ở ao hồ, sông) theo dây thần kinh khứu giác và hệ thần kinh trung ương. Bệnh không lây từ người sang người, không bị nhiễm khi uống nước có mầm bệnh.
Tuy nhiên, theo BS Lâm, đây là bệnh hiếm gặp, trong thời gian 2001-2010, tại Mỹ chỉ gặp 32 trường hợp. Khi nhiễm amip, tổ chức não phá hủy, bệnh nhân có triệu chứng đau đầu, sốt, buồn nôn và cứng gáy. Các triệu chứng xuất hiện muộn hơn gồm lẫn lộn, giảm tập trung, mất thăng bằng, co giật và ảo giác.
“Về ca bệnh được cho là tử vong do amip ăn lên não người đầu tiên ở Việt Nam cần phải có xét nghiệm kháng thể, kháng nguyên mới có kết luận. Tôi chưa có được báo cáo nên chưa thể đưa ra thông tin về ca tử vong này. Vì nếu thông tin không chính xác sẽ gây hoang mang trong dư luận”, BS Lâm nói.
Cũng theo BS Lâm, ở BV Bệnh Nhiệt đới TƯ chưa có ca bệnh nào được xác định do amip ăn lên não người. Ký sinh trùng amip có nhiều giống, nhiều chủng khác nhau, mỗi một chủng gây ra một loại bệnh cũng khác nhau. Ở Việt Nam và BV Bệnh Nhiệt đới TƯ thường gặp chủng amip gây ra bệnh đường ruột, bệnh áp xe gan và áp xe phổi chứ chưa ghi nhận trường hợp nào ký sinh trùng amip chui trực tiếp lên não người như trường hợp bệnh nhân tại TP HCM.
Theo BV Mắt TƯ, mỗi năm tại đây cũng ghi nhận từ 4 – 5 trường hợp viêm loét giác mạc do amip. Khi mắt bị va đập, dẫn đến tổn thương loét, ký sinh trùng amip sẽ từ ngoại cảnh môi trường (như bùn đất, vật bẩn) thâm nhập vào tổ chức mắt qua chỗ tổn thương, gây nên loét giác mạc. Nếu phát hiện sớm một vài ngày sau khi nhiễm và đến BV điều trị, thị lực có thể phục hồi. Nếu muộn, điều trị sẽ khó khăn do vết loét đã sâu, lượng ký sinh trùng đã sinh sôi nảy nở nhiều, khó diệt, khiến mắt bị đau nhức, lâu ngày sẽ dẫn đến hỏng, phải bỏ mắt.
|
Bệnh nhân P.V.T SN 1987, quê Phú Yên, vào TP HCM sinh sống bằng nghề bán lạc luộc. Trong dịp về quê gần đây, anh T. có tham gia mò trai tại bàu (hồ, ao lớn) nước ngọt. Sau khi vào TPH CM, ngày 30/7 anh T phát sốt, nhức đầu nên nhập Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Tại đây, các bác sĩ tiến hành chọc dịch tủy não và hội chẩn cùng các bác sĩ BV Nhiệt đới TPHCM, kết quả nghi ngờ bệnh nhân T. nhiễm amip. Gia đình chuyển anh T. đến BV Nhiệt đới điều trị, song bệnh phát quá nặng như suy hô hấp, hôn mê sâu… và ngưng thở đến 3 lần. Thân nhân anh T. đã chuyển anh về nhà trong đêm 31/7, nhưng anh tử vong trên đường về. |
Thanh Giang - Hoài Nam
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
