Ngắm những tác phẩm đặc sắc của làng nghề sơn mài Hổ Sơn qua các bàn tay nghệ nhân
GĐXH - Những nét văn hoá và các sản phẩm sơn mài làng nghề truyền thống Hổ Sơn, huyện Vụ Bản, Nam Định đến nay vẫn giữ được nét truyền thống. Các sản phẩm do bàn tay những "nghệ nhân” tạo ra gần như có mặt ở khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở những nơi như đền, chùa, đình.
Video: Những tác phẩm của làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn ở Nam Định

Theo tìm hiểu của phóng viên, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn nằm trên địa bàn xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định là một trong những nơi phát tích nghề sơn mài từ đầu thế kỷ XV. Sản phẩm sơn mài của làng nổi tiếng bởi người dân có kỹ nghệ làm sơn điêu luyện từ cây sơn mọc tự nhiên trên dãy núi Hổ.

Trải qua hàng trăm năm, đến nay nghề sơn mài truyền thống vẫn giữ nguyên “hồn”, các sản phẩm sơn mài trên chất liệu gỗ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo.

Theo những người thợ nơi đây kể lại, thao tác chính của nghề sơn mài được hiểu là sơn và mài những lớp sơn đã phủ trên bề mặt sản phẩm khoảng 5 hoặc 7 lần, mỗi lần là một loại sơn khác nhau. Dụng cụ phết sơn, mài sơn cũng khác theo, khi thì dùng chổi tết bằng tóc, lúc lại dùng lá chuối khô, lá mít, đá cuội để mài trong nước,... sau cùng mới khảm, vẽ, thếp vàng, thếp bạc rồi dùng sơn cánh gián phủ lên bề mặt một lớp nữa.

Lúc này, toàn bộ bề mặt sản phẩm chỉ có màu đen, phải tiếp tục hong thật khô rồi lại đem mài với nước. Càng mài, những chi tiết, đường nét của sản phẩm dần dần lộ ra và nổi lên hoa văn mới hoàn tất quy trình.

Trong suốt quá trình làm phải tránh gió, tránh bụi, tránh ánh sáng mạnh và tránh cả côn trùng, ruồi, muỗi bay vào.

Chất liệu để phủ sơn mài lại rất đa dạng tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Đồ thờ tự nhất định phải là các loại gỗ mít, dổi, vàng tâm; đồ trang trí có thể là gỗ dán, giấy nện; tre, trúc, vỏ dừa,..

Theo ghi nhận của phóng viên, đa số các sản phẩm ở làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn là đồ thờ dùng trong công trình tôn giáo, tín ngưỡng như tượng phật, ban thờ, phù điêu, ngai, ỷ, kiệu, cống…; đồ mỹ nghệ trang trí nội thất như bình, khay, đĩa, tranh sơn mài nghệ thuật,...

Ông Bùi Đức Chiến truyền nhân đời thứ 11 về nghề sơn mài làng Hổ Sơn chia sẻ: “Từ khi theo nghề, tôi toàn đi làm ở xa, gần như trên khắp địa bàn cả nước. Đa số tôi toàn làm cho chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự, khách có nhu cầu thì sẽ đáp ứng. Làm nghề này nhiều giai đoạn cũng khó khăn, thăng trầm. Bên cạnh đó, nếu muốn theo nghề thì vẽ phải đẹp và có hoa tay mới có nhiều tác phẩm sắc sảo”.

Theo các thợ sơn mài cho biết, nguyên liệu truyền thống của nghề sơn mài gồm: sơn ta, vàng quỳ, bạc quỳ, đất sét, vải, giấy, nhựa thông,... với 2 màu chủ đạo là son (là chất bột son đỏ chế biến từ một loại khoáng thạch là thần sa), then (chất sắt của chảo rang và bùn sẽ kết hợp với sơn để tạo nên sơn chín có màu đen), vàng, bạc, và khả năng điều tiết, gia giảm lượng cánh gián, kỹ thuật nhào nặn, chôn vùi, mài moi,… để tạo nên sản phẩm có màu sắc đẹp, bền, bóng, dày, mỏng, đậm, nhạt khác nhau tùy theo chủ ý của tay thợ.

Sản phẩm phù điêu, câu đối sau khi hoàn thiện nhìn rất lung linh.

Nhìn vào ít ai biết sản phẩm được dát vàng và vẽ từ sơn mài.

Một kiệu rước đang dần hoàn thiện.

Một kiệu rước khác được ông Bùi Đức Chiến làm cho khách ở tỉnh Vĩnh Phúc đã hoàn thiện và chuẩn bị được vận chuyển đi.

Đa số các sản phẩm đều là nơi tâm linh như: chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự.

Người dân kể lại, trước đây những thợ khéo tay trong làng gồm: cụ Bát Khâm, cụ Cưu Truyện làm được nhiều công trình nghệ thuật tinh xảo, được triều đình nhà Nguyễn khen thưởng và phong phẩm hàm.

Tính đến nay, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định vẫn giữ được những nét văn hoá và các sản phẩm đúng như cái tên.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Video: Những điều thú vị về làng nghề hơn 900 năm ở Nam Định
Thu phí điện tử toàn tuyến cao tốc nối TPHCM – Nam Trung Bộ
Đời sống - 5 giờ trướcÔ tô từ TPHCM đi Phan Rang trả khoảng 374.000 đồng nếu lưu thông toàn tuyến cao tốc
Đường Nguyễn Tuân vẫn ngổn ngang sau Tết
Đời sống - 11 giờ trướcSau kỳ nghỉ Tết, dự án mở rộng đường Nguyễn Tuân vẫn trong tình trạng dang dở và không có dấu hiệu thi công. Hiện trạng bùn đất lầy lội bao trùm lối đi đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt cũng như hoạt động kinh doanh của người dân.
Xe khách chở quá 12 người, tài xế và chủ xe bị phạt 90 triệu đồng
Đời sống - 13 giờ trướcKiểm tra trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, lực lượng Cục CSGT phát hiện một xe khách chở vượt 12 người so với số ghế được phép. Tài xế và chủ phương tiện bị xử phạt tổng cộng 90 triệu đồng
Phát hiện gần 6 tấn chân trâu, bò bốc mùi hôi thối chuẩn bị đưa ra quán nhậu
Đời sống - 16 giờ trướcQua kiểm tra lực lượng công an phát hiện 2 kho đông lạnh đang chứa gần 6 tấn đuôi, chân trâu, bò bốc mùi hôi thối chuẩn bị đưa ra quán nhậu, quán phở
Bắc Bộ không khí lạnh suy yếu mạnh, Hà Nội nhiệt độ cao nhất 28 độ
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Thời tiết tại Hà Nội nhiều mây, có mưa vài nơi, trưa chiều hửng nắng, nhiệt độ cao nhất 26–28 độ C.
Danh mục 10 căn bệnh mới nhất miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự 2026, không nhận vào quân thường trực
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Theo Luật Nghĩa vụ quân sự, công dân trong độ tuổi đi nghĩa vụ quân sự phải thực hiện nghĩa vụ theo quy định. Tuy nhiên, trường hợp mắc 1 trong số 10 loại bệnh được miễn thì công dân sẽ không phải đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Hiện trạng đường Láng trước đề xuất mở rộng lên gần 54m
Đời sống - 18 giờ trướcDài hơn 4km dọc sông Tô Lịch, là trục kết nối Ngã Tư Sở - Cầu Giấy, đường Láng nhiều năm qua thường xuyên ùn tắc do lưu lượng xe vượt gấp nhiều lần thiết kế.
Giàu có không phải do may mắn: 4 con giáp cực nhạy với cơ hội kiếm tiền
Đời sống - 18 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi phương Đông, có những con giáp sinh ra đã sở hữu tư duy kinh tế sắc bén, phản ứng nhanh với thời cuộc và đặc biệt giỏi biến cơ hội thành tiền bạc thực sự.
Đăng ký cư trú cho người chưa thành niên cần lưu ý gì theo quy định mới nhất?
Đời sống - 20 giờ trướcGĐXH - Từ 15/3/2026, đăng ký cư trú cho người chưa thành niên được thực hiện theo quy định mới của Nghị định số 58/2026/NĐ-CP.
Hà Nội: Một đô vật tử vong sau sự cố trên sới vật tại hội làng ở Kim Anh
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Tại hội vật truyền thống ở xã Kim Anh (TP Hà Nội) một đô vật đã không may gặp chấn thương nghiêm trọng trong lúc thi đấu và đã tử vong sau đó.
Những ngày sinh Âm lịch phải trải qua nhiều khó khăn mới hưởng phúc lớn
Đời sốngGĐXH - Tử vi cho rằng, một số ngày sinh Âm lịch tuy mang số mệnh nhiều biến động lúc đầu đời, song nếu kiên trì và chăm chỉ, họ lại là những người có hậu vận viên mãn, càng lớn tuổi càng hưởng phúc.
