Ngắm những tác phẩm đặc sắc của làng nghề sơn mài Hổ Sơn qua các bàn tay nghệ nhân
GĐXH - Những nét văn hoá và các sản phẩm sơn mài làng nghề truyền thống Hổ Sơn, huyện Vụ Bản, Nam Định đến nay vẫn giữ được nét truyền thống. Các sản phẩm do bàn tay những "nghệ nhân” tạo ra gần như có mặt ở khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở những nơi như đền, chùa, đình.
Video: Những tác phẩm của làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn ở Nam Định

Theo tìm hiểu của phóng viên, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn nằm trên địa bàn xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định là một trong những nơi phát tích nghề sơn mài từ đầu thế kỷ XV. Sản phẩm sơn mài của làng nổi tiếng bởi người dân có kỹ nghệ làm sơn điêu luyện từ cây sơn mọc tự nhiên trên dãy núi Hổ.

Trải qua hàng trăm năm, đến nay nghề sơn mài truyền thống vẫn giữ nguyên “hồn”, các sản phẩm sơn mài trên chất liệu gỗ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo.

Theo những người thợ nơi đây kể lại, thao tác chính của nghề sơn mài được hiểu là sơn và mài những lớp sơn đã phủ trên bề mặt sản phẩm khoảng 5 hoặc 7 lần, mỗi lần là một loại sơn khác nhau. Dụng cụ phết sơn, mài sơn cũng khác theo, khi thì dùng chổi tết bằng tóc, lúc lại dùng lá chuối khô, lá mít, đá cuội để mài trong nước,... sau cùng mới khảm, vẽ, thếp vàng, thếp bạc rồi dùng sơn cánh gián phủ lên bề mặt một lớp nữa.

Lúc này, toàn bộ bề mặt sản phẩm chỉ có màu đen, phải tiếp tục hong thật khô rồi lại đem mài với nước. Càng mài, những chi tiết, đường nét của sản phẩm dần dần lộ ra và nổi lên hoa văn mới hoàn tất quy trình.

Trong suốt quá trình làm phải tránh gió, tránh bụi, tránh ánh sáng mạnh và tránh cả côn trùng, ruồi, muỗi bay vào.

Chất liệu để phủ sơn mài lại rất đa dạng tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Đồ thờ tự nhất định phải là các loại gỗ mít, dổi, vàng tâm; đồ trang trí có thể là gỗ dán, giấy nện; tre, trúc, vỏ dừa,..

Theo ghi nhận của phóng viên, đa số các sản phẩm ở làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn là đồ thờ dùng trong công trình tôn giáo, tín ngưỡng như tượng phật, ban thờ, phù điêu, ngai, ỷ, kiệu, cống…; đồ mỹ nghệ trang trí nội thất như bình, khay, đĩa, tranh sơn mài nghệ thuật,...

Ông Bùi Đức Chiến truyền nhân đời thứ 11 về nghề sơn mài làng Hổ Sơn chia sẻ: “Từ khi theo nghề, tôi toàn đi làm ở xa, gần như trên khắp địa bàn cả nước. Đa số tôi toàn làm cho chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự, khách có nhu cầu thì sẽ đáp ứng. Làm nghề này nhiều giai đoạn cũng khó khăn, thăng trầm. Bên cạnh đó, nếu muốn theo nghề thì vẽ phải đẹp và có hoa tay mới có nhiều tác phẩm sắc sảo”.

Theo các thợ sơn mài cho biết, nguyên liệu truyền thống của nghề sơn mài gồm: sơn ta, vàng quỳ, bạc quỳ, đất sét, vải, giấy, nhựa thông,... với 2 màu chủ đạo là son (là chất bột son đỏ chế biến từ một loại khoáng thạch là thần sa), then (chất sắt của chảo rang và bùn sẽ kết hợp với sơn để tạo nên sơn chín có màu đen), vàng, bạc, và khả năng điều tiết, gia giảm lượng cánh gián, kỹ thuật nhào nặn, chôn vùi, mài moi,… để tạo nên sản phẩm có màu sắc đẹp, bền, bóng, dày, mỏng, đậm, nhạt khác nhau tùy theo chủ ý của tay thợ.

Sản phẩm phù điêu, câu đối sau khi hoàn thiện nhìn rất lung linh.

Nhìn vào ít ai biết sản phẩm được dát vàng và vẽ từ sơn mài.

Một kiệu rước đang dần hoàn thiện.

Một kiệu rước khác được ông Bùi Đức Chiến làm cho khách ở tỉnh Vĩnh Phúc đã hoàn thiện và chuẩn bị được vận chuyển đi.

Đa số các sản phẩm đều là nơi tâm linh như: chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự.

Người dân kể lại, trước đây những thợ khéo tay trong làng gồm: cụ Bát Khâm, cụ Cưu Truyện làm được nhiều công trình nghệ thuật tinh xảo, được triều đình nhà Nguyễn khen thưởng và phong phẩm hàm.

Tính đến nay, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định vẫn giữ được những nét văn hoá và các sản phẩm đúng như cái tên.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Video: Những điều thú vị về làng nghề hơn 900 năm ở Nam Định
Nghệ An tăng tốc hoàn thành các khu tái định cư trước mùa mưa bão
Đời sống -GĐXH - UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư và đơn vị thi công tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các khu tái định cư khẩn cấp, bảo đảm người dân vùng bị ảnh hưởng thiên tai sớm ổn định nơi ở, sản xuất trước mùa mưa bão năm 2026.
Vụ bến bãi DN Quang Tuấn thuê lại ở Hưng Yên: Chi cục Thủy lợi nói 'đã làm hết mức', địa phương vẫn chưa xử lý
Đời sống -GĐXH - Sau nhiều kỳ phản ánh về những vi phạm tại bãi kinh doanh vật liệu xây dựng do DN Quang Tuấn thuê lại, phóng viên tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng. Trong khi Chi cục Thủy lợi cho biết đã nhiều lần kiến nghị, đôn đốc địa phương xử lý, UBND xã Vũ Thư vẫn chưa cung cấp kết quả kiểm tra, xử lý đối với những vi phạm tồn đọng, khiến câu chuyện trách nhiệm quản lý tiếp tục là dấu hỏi cần được làm rõ.
Vụ trang trại chăn nuôi rò rỉ nước thải ở Ninh Bình: Phó Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo kiểm tra
Đời sống -GĐXH - Sau phản ánh về tình trạng nước thải rò rỉ, bốc mùi hôi nồng nặc tại một trang trại chăn nuôi gia súc ở thôn Trực Thuận, xã Quang Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng cho biết đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương kiểm tra, làm rõ vụ việc.
Ninh Bình: Chở hàng như 'làm xiếc' trên đường, lái xe tải và chủ xe bị xử phạt nặng
Đời sống -GĐXH - Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Ninh Bình vừa xác minh và lập biên bản xử phạt nghiêm khắc đối với một tài xế xe tải và chủ xe vì chở hàng trên đường "như làm xiếc", tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn.
Danh sách 250 biển số xe bị Công an Hưng Yên thông báo đến nộp phạt nguội (từ ngày 13 - 19/7/2026)
Đời sống -GĐXH - Phòng CSGT, Công an tỉnh Hưng Yên công bố danh sách 250 lượt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 13 - 19/7/2026.
Cuối năm lộc dồn dập: 3 con giáp được Thần Tài ưu ái, Tết đủ đầy sung túc
Đời sống -GĐXH - Cuối năm là thời điểm 3 con giáp này có cơ hội chuyển mình mạnh mẽ. Sau quãng thời gian nỗ lực không ngừng, họ được dự báo sẽ đón nhiều tín hiệu tích cực về tài chính.
3 khung giờ Âm lịch dễ sinh người thành đạt
Đời sống -GĐXH - Theo tử vi, người sinh vào 3 khung giờ Âm lịch dưới đây thường sở hữu trí tuệ, ý chí và khả năng nắm bắt cơ hội tốt.
Quá hạn 4 mốc thời gian này có thể sẽ không được sang tên sổ đỏ
Đời sống -GĐXH - Theo quy định của Luật Đất đai 2024, người dân cần lưu ý các mốc thời gian khi sang tên sổ đỏ để tránh bị chậm trễ các thủ tục.
Rò rỉ nước thải, bốc mùi hôi nồng nặc tại một trang trại chăn nuôi ở Ninh Bình
Đời sống -GĐXH - Những dòng nước thải màu xám đục, sủi bọt trắng rỉ qua các khe tường, chảy thẳng xuống mương tưới tiêu, dưới lớp bèo xanh là những mảng chất thải gia súc đen đặc bốc mùi hôi nồng nặc. Đó là những gì phóng viên ghi nhận tại một trang trại chăn nuôi ở xã Quang Hưng (tỉnh Ninh Bình) sau phản ánh kéo dài của người dân về tình trạng ô nhiễm môi trường
Dự báo tử vi tuần mới từ 20/7/2026 đến 26/7/2026, các con giáp Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi với những cơ hội và thách thức
Đời sống -GĐXH - Khám phá tử vi tuần mới 12 con giáp từ 20/7 đến 26/7/2026. Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã dự báo cơ hội tài chính, tình cảm và những thách thức mà các con giáp Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi sẽ đối mặt.
