Ngắm những tác phẩm đặc sắc của làng nghề sơn mài Hổ Sơn qua các bàn tay nghệ nhân
GĐXH - Những nét văn hoá và các sản phẩm sơn mài làng nghề truyền thống Hổ Sơn, huyện Vụ Bản, Nam Định đến nay vẫn giữ được nét truyền thống. Các sản phẩm do bàn tay những "nghệ nhân” tạo ra gần như có mặt ở khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở những nơi như đền, chùa, đình.
Video: Những tác phẩm của làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn ở Nam Định

Theo tìm hiểu của phóng viên, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn nằm trên địa bàn xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định là một trong những nơi phát tích nghề sơn mài từ đầu thế kỷ XV. Sản phẩm sơn mài của làng nổi tiếng bởi người dân có kỹ nghệ làm sơn điêu luyện từ cây sơn mọc tự nhiên trên dãy núi Hổ.

Trải qua hàng trăm năm, đến nay nghề sơn mài truyền thống vẫn giữ nguyên “hồn”, các sản phẩm sơn mài trên chất liệu gỗ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo.

Theo những người thợ nơi đây kể lại, thao tác chính của nghề sơn mài được hiểu là sơn và mài những lớp sơn đã phủ trên bề mặt sản phẩm khoảng 5 hoặc 7 lần, mỗi lần là một loại sơn khác nhau. Dụng cụ phết sơn, mài sơn cũng khác theo, khi thì dùng chổi tết bằng tóc, lúc lại dùng lá chuối khô, lá mít, đá cuội để mài trong nước,... sau cùng mới khảm, vẽ, thếp vàng, thếp bạc rồi dùng sơn cánh gián phủ lên bề mặt một lớp nữa.

Lúc này, toàn bộ bề mặt sản phẩm chỉ có màu đen, phải tiếp tục hong thật khô rồi lại đem mài với nước. Càng mài, những chi tiết, đường nét của sản phẩm dần dần lộ ra và nổi lên hoa văn mới hoàn tất quy trình.

Trong suốt quá trình làm phải tránh gió, tránh bụi, tránh ánh sáng mạnh và tránh cả côn trùng, ruồi, muỗi bay vào.

Chất liệu để phủ sơn mài lại rất đa dạng tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Đồ thờ tự nhất định phải là các loại gỗ mít, dổi, vàng tâm; đồ trang trí có thể là gỗ dán, giấy nện; tre, trúc, vỏ dừa,..

Theo ghi nhận của phóng viên, đa số các sản phẩm ở làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn là đồ thờ dùng trong công trình tôn giáo, tín ngưỡng như tượng phật, ban thờ, phù điêu, ngai, ỷ, kiệu, cống…; đồ mỹ nghệ trang trí nội thất như bình, khay, đĩa, tranh sơn mài nghệ thuật,...

Ông Bùi Đức Chiến truyền nhân đời thứ 11 về nghề sơn mài làng Hổ Sơn chia sẻ: “Từ khi theo nghề, tôi toàn đi làm ở xa, gần như trên khắp địa bàn cả nước. Đa số tôi toàn làm cho chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự, khách có nhu cầu thì sẽ đáp ứng. Làm nghề này nhiều giai đoạn cũng khó khăn, thăng trầm. Bên cạnh đó, nếu muốn theo nghề thì vẽ phải đẹp và có hoa tay mới có nhiều tác phẩm sắc sảo”.

Theo các thợ sơn mài cho biết, nguyên liệu truyền thống của nghề sơn mài gồm: sơn ta, vàng quỳ, bạc quỳ, đất sét, vải, giấy, nhựa thông,... với 2 màu chủ đạo là son (là chất bột son đỏ chế biến từ một loại khoáng thạch là thần sa), then (chất sắt của chảo rang và bùn sẽ kết hợp với sơn để tạo nên sơn chín có màu đen), vàng, bạc, và khả năng điều tiết, gia giảm lượng cánh gián, kỹ thuật nhào nặn, chôn vùi, mài moi,… để tạo nên sản phẩm có màu sắc đẹp, bền, bóng, dày, mỏng, đậm, nhạt khác nhau tùy theo chủ ý của tay thợ.

Sản phẩm phù điêu, câu đối sau khi hoàn thiện nhìn rất lung linh.

Nhìn vào ít ai biết sản phẩm được dát vàng và vẽ từ sơn mài.

Một kiệu rước đang dần hoàn thiện.

Một kiệu rước khác được ông Bùi Đức Chiến làm cho khách ở tỉnh Vĩnh Phúc đã hoàn thiện và chuẩn bị được vận chuyển đi.

Đa số các sản phẩm đều là nơi tâm linh như: chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự.

Người dân kể lại, trước đây những thợ khéo tay trong làng gồm: cụ Bát Khâm, cụ Cưu Truyện làm được nhiều công trình nghệ thuật tinh xảo, được triều đình nhà Nguyễn khen thưởng và phong phẩm hàm.

Tính đến nay, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định vẫn giữ được những nét văn hoá và các sản phẩm đúng như cái tên.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Video: Những điều thú vị về làng nghề hơn 900 năm ở Nam Định
Gần 2 năm thực thi Nghị định 55: Bảo vệ người tiêu dùng trước những thách thức mới của kinh tế số
Đời sống -GĐXH - Sau gần hai năm triển khai Nghị định số 55/2024/NĐ-CP, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã ghi nhận nhiều chuyển biến trong kiểm soát hợp đồng theo mẫu, thu hồi hàng hóa có khuyết tật và quản lý giao dịch trên môi trường số. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo và giao dịch xuyên biên giới đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao năng lực thực thi.
Hành trình “Thanh niên sống đẹp 2026” tìm kiếm và tuyên dương 20 thanh niên tiêu biểu
Đời sống -GĐXH - Hành trình “Thanh niên sống đẹp” 2026 được triển khai trong tháng 9 và 10, tìm kiếm và tuyên dương 20 thanh niên tiêu biểu có những việc làm, nghĩa cử đẹp, đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội.
Cây xanh ven đường đổ sập trong lúc đang cưa, đè tử vong người đi xe máy
Đời sống -GĐXH - Một vụ tai nạn thương tâm vừa xảy ra tại tỉnh Thanh Hóa khi một người đàn ông đang thực hiện công việc cưa cây xanh ven đường thì cây bất ngờ đổ xuống, đè trúng người đi xe máy khiến nạn nhân tử vong trên đường đi cấp cứu.
Môi giới bất động sản không có chứng chỉ hành nghề có thể bị phạt đến 60 triệu đồng
Đời sống -GĐXH - Cá nhân hành nghề môi giới bất động sản không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản có thể bị phạt đến 60 triệu đồng theo Nghị định số 339/2026/NĐ-CP.
Đầu năm lao đao, cuối năm rực rỡ: 4 con giáp càng nỗ lực càng dễ đổi đời
Đời sống -GĐXH - Đầu năm 2026, 4 con giáp này có thể phải đối mặt với không ít khó khăn, tuy nhiên, nhờ sự chăm chỉ và kiên trì, vận trình của họ sẽ có nhiều chuyển biến tích cực về cuối năm.
3 ngày sinh Âm lịch được ví như ‘chìa khóa tài lộc’, hậu vận cực an nhàn
Đời sống -GĐXH - Theo dân gian, những người sinh vào 3 ngày Âm lịch dưới đây thường có nhiều ưu điểm nổi bật, càng trưởng thành càng dễ tạo dựng cuộc sống đủ đầy, ổn định.
Chỉ còn 1 ngày nữa, hàng triệu người lao động cần biết rõ quy định mới liên quan đến lợi ích về chế độ làm việc
Đời sống -GĐXH - Dưới đây là các quy định liên quan đến thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, người lao động cần nắm rõ.
Hà Nội: Cận cảnh ngõ 'đau khổ' 381 Nguyễn Khang sau giải phóng mặt bằng, đường rộng hơn 21m dần lộ diện
Đời sống -GĐXH - Sau quá trình giải phóng mặt bằng thần tốc với sự đồng thuận từ các hộ dân, ngõ 381 Nguyễn Khang (Hà Nội) với mặt cắt ngang rộng 21,5m đã chính thức lộ diện. Dự án cải tạo, mở rộng tuyến ngõ huyết mạch này dự kiến sẽ được khởi công ngay trong tháng 9/2026, kỳ vọng chấm dứt cảnh ùn tắc triền miên và đổi mới toàn diện bộ mặt đô thị khu vực.
Công an Thanh Hóa thông báo danh sách 269 biển số xe đến nộp phạt nguội (từ ngày 13 - 19/7/2026)
Đời sống -GĐXH - Công an tỉnh Thanh Hóa công bố danh sách hàng loạt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 13 - 19/7/2026.
Số cuối ngày sinh Âm lịch của người có thành công đến muộn nhưng bền
Đời sống -GĐXH - Theo tử vi, những người có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng các số này thường được nhận định là càng trưởng thành càng có nhiều cơ hội ổn định tài chính.
