Ngắm những tác phẩm đặc sắc của làng nghề sơn mài Hổ Sơn qua các bàn tay nghệ nhân
GĐXH - Những nét văn hoá và các sản phẩm sơn mài làng nghề truyền thống Hổ Sơn, huyện Vụ Bản, Nam Định đến nay vẫn giữ được nét truyền thống. Các sản phẩm do bàn tay những "nghệ nhân” tạo ra gần như có mặt ở khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở những nơi như đền, chùa, đình.
Video: Những tác phẩm của làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn ở Nam Định

Theo tìm hiểu của phóng viên, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn nằm trên địa bàn xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định là một trong những nơi phát tích nghề sơn mài từ đầu thế kỷ XV. Sản phẩm sơn mài của làng nổi tiếng bởi người dân có kỹ nghệ làm sơn điêu luyện từ cây sơn mọc tự nhiên trên dãy núi Hổ.

Trải qua hàng trăm năm, đến nay nghề sơn mài truyền thống vẫn giữ nguyên “hồn”, các sản phẩm sơn mài trên chất liệu gỗ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo.

Theo những người thợ nơi đây kể lại, thao tác chính của nghề sơn mài được hiểu là sơn và mài những lớp sơn đã phủ trên bề mặt sản phẩm khoảng 5 hoặc 7 lần, mỗi lần là một loại sơn khác nhau. Dụng cụ phết sơn, mài sơn cũng khác theo, khi thì dùng chổi tết bằng tóc, lúc lại dùng lá chuối khô, lá mít, đá cuội để mài trong nước,... sau cùng mới khảm, vẽ, thếp vàng, thếp bạc rồi dùng sơn cánh gián phủ lên bề mặt một lớp nữa.

Lúc này, toàn bộ bề mặt sản phẩm chỉ có màu đen, phải tiếp tục hong thật khô rồi lại đem mài với nước. Càng mài, những chi tiết, đường nét của sản phẩm dần dần lộ ra và nổi lên hoa văn mới hoàn tất quy trình.

Trong suốt quá trình làm phải tránh gió, tránh bụi, tránh ánh sáng mạnh và tránh cả côn trùng, ruồi, muỗi bay vào.

Chất liệu để phủ sơn mài lại rất đa dạng tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Đồ thờ tự nhất định phải là các loại gỗ mít, dổi, vàng tâm; đồ trang trí có thể là gỗ dán, giấy nện; tre, trúc, vỏ dừa,..

Theo ghi nhận của phóng viên, đa số các sản phẩm ở làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn là đồ thờ dùng trong công trình tôn giáo, tín ngưỡng như tượng phật, ban thờ, phù điêu, ngai, ỷ, kiệu, cống…; đồ mỹ nghệ trang trí nội thất như bình, khay, đĩa, tranh sơn mài nghệ thuật,...

Ông Bùi Đức Chiến truyền nhân đời thứ 11 về nghề sơn mài làng Hổ Sơn chia sẻ: “Từ khi theo nghề, tôi toàn đi làm ở xa, gần như trên khắp địa bàn cả nước. Đa số tôi toàn làm cho chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự, khách có nhu cầu thì sẽ đáp ứng. Làm nghề này nhiều giai đoạn cũng khó khăn, thăng trầm. Bên cạnh đó, nếu muốn theo nghề thì vẽ phải đẹp và có hoa tay mới có nhiều tác phẩm sắc sảo”.

Theo các thợ sơn mài cho biết, nguyên liệu truyền thống của nghề sơn mài gồm: sơn ta, vàng quỳ, bạc quỳ, đất sét, vải, giấy, nhựa thông,... với 2 màu chủ đạo là son (là chất bột son đỏ chế biến từ một loại khoáng thạch là thần sa), then (chất sắt của chảo rang và bùn sẽ kết hợp với sơn để tạo nên sơn chín có màu đen), vàng, bạc, và khả năng điều tiết, gia giảm lượng cánh gián, kỹ thuật nhào nặn, chôn vùi, mài moi,… để tạo nên sản phẩm có màu sắc đẹp, bền, bóng, dày, mỏng, đậm, nhạt khác nhau tùy theo chủ ý của tay thợ.

Sản phẩm phù điêu, câu đối sau khi hoàn thiện nhìn rất lung linh.

Nhìn vào ít ai biết sản phẩm được dát vàng và vẽ từ sơn mài.

Một kiệu rước đang dần hoàn thiện.

Một kiệu rước khác được ông Bùi Đức Chiến làm cho khách ở tỉnh Vĩnh Phúc đã hoàn thiện và chuẩn bị được vận chuyển đi.

Đa số các sản phẩm đều là nơi tâm linh như: chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự.

Người dân kể lại, trước đây những thợ khéo tay trong làng gồm: cụ Bát Khâm, cụ Cưu Truyện làm được nhiều công trình nghệ thuật tinh xảo, được triều đình nhà Nguyễn khen thưởng và phong phẩm hàm.

Tính đến nay, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định vẫn giữ được những nét văn hoá và các sản phẩm đúng như cái tên.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Video: Những điều thú vị về làng nghề hơn 900 năm ở Nam Định
Mưa đá to như quả trứng dội xuống Lào Cai, xuyên thủng mái nhà, vỡ kính ô tô
Đời sống - 45 phút trướcRạng sáng 16/4, trận mưa đá với kích thước viên đá 5–7 cm, trút xuống xã Bắc Hà (tỉnh Lào Cai), làm hư hại nhiều nhà cửa và hoa màu của người dân.
4 con giáp nam sinh ra đã có tố chất lãnh đạo: Càng trưởng thành tiền đồ càng rộng mở
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi phương Đông, một số con giáp nam được cho là sở hữu trí tuệ nhạy bén, khả năng tổ chức tốt và biết tận dụng cơ hội.
Tin vui cho nhóm đối tượng nghỉ hưu, thu nhập sắp có sự thay đổi khi tăng lương hưu và trợ cấp hằng tháng
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Bộ Nội vụ đề xuất cơ chế điều chỉnh nâng mức lương hưu, trợ cấp hằng tháng lên 3,8 triệu đồng/tháng với một số trường hợp có mức hưởng thấp sau khi tăng chung.
Số cuối ngày sinh Âm lịch dự báo tài lộc ở tuổi trung niên
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm dân gian, những người có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng các con số nhất định thường giàu có khi bước vào tuổi trung niên.
Xúc động clip người cha nhặt rác đạp xe đi mời đám cưới con gái, nhận điều bất ngờ trong ngày vui
Đời sống - 14 giờ trướcHàng ngày, ông Dự làm nghề nhặt rác, thông cống, không quản ngại khó khăn để kiếm tiền lo cho gia đình.
Hà Nội: Phường Thanh Liệt phá dỡ tổ hợp sân thể thao trái phép rộng hàng ngàn m2 trên đất nông nghiệp
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Sau phản ánh của Chuyên trang Gia đình và Xã hội, ngày 15/4, UBND phường Thanh Liệt (TP Hà Nội) đã tổ chức ra quân, cưỡng chế, tháo dỡ tổ hợp sân thể thao Sportbase Arena với 22 sân pickleball xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp.
Sử dụng cách này, hàng triệu người có thể tra cứu dễ dàng thông tin sim điện thoại đang sở hữu
Đời sống - 18 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/4/2026, việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất sẽ được triển khai theo từng đợt thông qua ứng dụng VNeID. Làm cách nào để kiểm tra thông tin số điện thoại đang sở hữu?
Thực hư thông tin nâng mức xử phạt vi phạm giao thông theo Dự thảo Nghị định 168
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến những thông tin trái chiều về việc tăng mức phạt tiền tại Dự thảo Nghị định sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 168, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) khẳng định Dự thảo không nâng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm.
10 năm tới vận đỏ như son: 4 con giáp phất lên mạnh mẽ, làm đâu thắng đó
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Theo tử vi phương Đông, giai đoạn từ năm 2026 đến 2036 được xem là chu kỳ vận khí đặc biệt của 4 con giáp, khi nhiều cơ hội tài lộc, sự nghiệp và các mối quan hệ đồng loạt khởi sắc.
Sinh vào tháng Âm lịch này, sau 30 tuổi tài lộc bùng nổ, thu nhập tăng vọt
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Theo quan niệm tử vi, những người sinh vào một số tháng Âm lịch thường có xu hướng vượng vận sau tuổi 30, sự nghiệp khởi sắc, tài chính ngày càng ổn định và cuộc sống trở nên sung túc hơn.
10 năm tới vận đỏ như son: 4 con giáp phất lên mạnh mẽ, làm đâu thắng đó
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi phương Đông, giai đoạn từ năm 2026 đến 2036 được xem là chu kỳ vận khí đặc biệt của 4 con giáp, khi nhiều cơ hội tài lộc, sự nghiệp và các mối quan hệ đồng loạt khởi sắc.
