Ngắm những tác phẩm đặc sắc của làng nghề sơn mài Hổ Sơn qua các bàn tay nghệ nhân
GĐXH - Những nét văn hoá và các sản phẩm sơn mài làng nghề truyền thống Hổ Sơn, huyện Vụ Bản, Nam Định đến nay vẫn giữ được nét truyền thống. Các sản phẩm do bàn tay những "nghệ nhân” tạo ra gần như có mặt ở khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở những nơi như đền, chùa, đình.
Video: Những tác phẩm của làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn ở Nam Định

Theo tìm hiểu của phóng viên, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn nằm trên địa bàn xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định là một trong những nơi phát tích nghề sơn mài từ đầu thế kỷ XV. Sản phẩm sơn mài của làng nổi tiếng bởi người dân có kỹ nghệ làm sơn điêu luyện từ cây sơn mọc tự nhiên trên dãy núi Hổ.

Trải qua hàng trăm năm, đến nay nghề sơn mài truyền thống vẫn giữ nguyên “hồn”, các sản phẩm sơn mài trên chất liệu gỗ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo.

Theo những người thợ nơi đây kể lại, thao tác chính của nghề sơn mài được hiểu là sơn và mài những lớp sơn đã phủ trên bề mặt sản phẩm khoảng 5 hoặc 7 lần, mỗi lần là một loại sơn khác nhau. Dụng cụ phết sơn, mài sơn cũng khác theo, khi thì dùng chổi tết bằng tóc, lúc lại dùng lá chuối khô, lá mít, đá cuội để mài trong nước,... sau cùng mới khảm, vẽ, thếp vàng, thếp bạc rồi dùng sơn cánh gián phủ lên bề mặt một lớp nữa.

Lúc này, toàn bộ bề mặt sản phẩm chỉ có màu đen, phải tiếp tục hong thật khô rồi lại đem mài với nước. Càng mài, những chi tiết, đường nét của sản phẩm dần dần lộ ra và nổi lên hoa văn mới hoàn tất quy trình.

Trong suốt quá trình làm phải tránh gió, tránh bụi, tránh ánh sáng mạnh và tránh cả côn trùng, ruồi, muỗi bay vào.

Chất liệu để phủ sơn mài lại rất đa dạng tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Đồ thờ tự nhất định phải là các loại gỗ mít, dổi, vàng tâm; đồ trang trí có thể là gỗ dán, giấy nện; tre, trúc, vỏ dừa,..

Theo ghi nhận của phóng viên, đa số các sản phẩm ở làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn là đồ thờ dùng trong công trình tôn giáo, tín ngưỡng như tượng phật, ban thờ, phù điêu, ngai, ỷ, kiệu, cống…; đồ mỹ nghệ trang trí nội thất như bình, khay, đĩa, tranh sơn mài nghệ thuật,...

Ông Bùi Đức Chiến truyền nhân đời thứ 11 về nghề sơn mài làng Hổ Sơn chia sẻ: “Từ khi theo nghề, tôi toàn đi làm ở xa, gần như trên khắp địa bàn cả nước. Đa số tôi toàn làm cho chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự, khách có nhu cầu thì sẽ đáp ứng. Làm nghề này nhiều giai đoạn cũng khó khăn, thăng trầm. Bên cạnh đó, nếu muốn theo nghề thì vẽ phải đẹp và có hoa tay mới có nhiều tác phẩm sắc sảo”.

Theo các thợ sơn mài cho biết, nguyên liệu truyền thống của nghề sơn mài gồm: sơn ta, vàng quỳ, bạc quỳ, đất sét, vải, giấy, nhựa thông,... với 2 màu chủ đạo là son (là chất bột son đỏ chế biến từ một loại khoáng thạch là thần sa), then (chất sắt của chảo rang và bùn sẽ kết hợp với sơn để tạo nên sơn chín có màu đen), vàng, bạc, và khả năng điều tiết, gia giảm lượng cánh gián, kỹ thuật nhào nặn, chôn vùi, mài moi,… để tạo nên sản phẩm có màu sắc đẹp, bền, bóng, dày, mỏng, đậm, nhạt khác nhau tùy theo chủ ý của tay thợ.

Sản phẩm phù điêu, câu đối sau khi hoàn thiện nhìn rất lung linh.

Nhìn vào ít ai biết sản phẩm được dát vàng và vẽ từ sơn mài.

Một kiệu rước đang dần hoàn thiện.

Một kiệu rước khác được ông Bùi Đức Chiến làm cho khách ở tỉnh Vĩnh Phúc đã hoàn thiện và chuẩn bị được vận chuyển đi.

Đa số các sản phẩm đều là nơi tâm linh như: chùa, đình và đền hoặc các nơi thờ tự.

Người dân kể lại, trước đây những thợ khéo tay trong làng gồm: cụ Bát Khâm, cụ Cưu Truyện làm được nhiều công trình nghệ thuật tinh xảo, được triều đình nhà Nguyễn khen thưởng và phong phẩm hàm.

Tính đến nay, làng nghề sơn mài truyền thống Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định vẫn giữ được những nét văn hoá và các sản phẩm đúng như cái tên.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Video: Những điều thú vị về làng nghề hơn 900 năm ở Nam Định
Hà Nội: Hơn một tháng mòn mỏi chờ phản hồi về các nhà xưởng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ từ phường Đại Mỗ
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều lần hẹn làm việc, nhiều lần hứa sẽ kiểm tra và cung cấp thông tin nhưng đến nay UBND phường Đại Mỗ vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng về thực trạng các nhà xưởng tạm bợ tồn tại giữa khu dân cư Tháp Truyền Hình. Sự chậm trễ này diễn ra trong bối cảnh hàng loạt công trình tôn tạm, hoạt động sản xuất có sử dụng hàn xì, vật liệu dễ cháy vẫn ngang nhiên tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân.
Từ vụ sân thể thao trái phép ven sông Đáy: Chính quyền phường kiến nghị cấp phép tạm cho hơn 200 hộ dân vùng bãi Yên Nghĩa
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Sau phản ánh của Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống), UBND phường Yên Nghĩa đã có văn bản báo cáo cụ thể gửi UBND TP Hà Nội về nguồn gốc đất, quy trình xử lý vi phạm cũng như những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý trật tự xây dựng tại hành lang thoát lũ sông Đáy. Đến nay, chủ đầu tư đã chấp hành tháo dỡ cơ bản các hạng mục vi phạm.
Từ ngày 1/7/2026, mở rộng quyền lợi, điều chỉnh mức hưởng bảo hiểm y tế?
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 1/7/2026, các quy định mới về chính sách BHYT chính thức có hiệu lực. Các điều chỉnh tập trung mở rộng quyền lợi người tham gia, đồng thời cập nhật mức hưởng, mức đóng theo mức lương cơ sở mới.
Ngày sinh Âm lịch của người có mệnh Thần Tài, cuộc đời định sẵn không thiếu tiền tiêu
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, một số ngày sinh Âm lịch được cho là mang theo phúc khí và tài lộc đặc biệt.
Sống tử tế nhưng hay gặp tiểu nhân: 3 con giáp làm ơn mắc oán
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, 3 con giáp dưới đây sở hữu bản tính lương thiện, sống tình cảm nhưng cũng vì thế mà dễ bị tiểu nhân lợi dụng, hãm hại và chịu nhiều thiệt thòi.
Sắp tới (từ ngày 15/7), nhiều người mừng thầm khi được hưởng hàng loạt phụ cấp theo chính sách mới
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/7, nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản được hưởng một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế theo Nghị định số 192/2026/NĐ-CP.
Cách tính lương hưu, trợ cấp mới nhất từ 1/7, người hưởng chế độ lưu ý
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Theo Thông tư 14/2026/TT-BNV, từ 1/7, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng sau khi điều chỉnh tăng 8% mà có mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu thì được điều chỉnh tăng thêm 300.000 đồng/tháng.
Tiếp vụ xe tải chạy rầm rập trên tuyến đê sông Luộc ở Hưng Yên: Liên tiếp bị đình chỉ, vi phạm vẫn nối dài
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Hồ sơ do cơ quan chuyên môn cung cấp cho thấy một chủ bến bãi tại khu vực cầu Hiệp, xã Minh Thọ, tỉnh Hưng Yên đã nhiều lần bị lập biên bản, đình chỉ và xử phạt liên quan đến các vi phạm về đê điều. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, nhiều hạng mục liên quan vẫn tồn tại đến nay.
Hà Nội: Sau phản ánh của Gia đình và Xã hội, cụm sân thể thao trái phép ven sông Đáy khẩn trương tháo dỡ
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Sau loạt bài phản ánh của Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống), cụm sân thể thao xây dựng trái phép trên đất hành lang thoát lũ tại xóm An Đường (phường Yên Nghĩa) hiện đang được chủ đầu tư khẩn trương tự giác tháo dỡ để trả lại nguyên trạng mặt bằng.
Dự báo những thay đổi cho con giáp tuổi Tý, Sửu, Dần, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Dậu, Hợi đầu tháng 6/2026
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Xem tử vi tuần mới 12 con giáp đầu tháng 6/2026, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã dự báo những thay đổi cho con giáp tuổi Tý, Sửu, Dần, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Dậu, Hợi dưới đây. Mọi người cùng chiêm nghiệm và thay đổi để nắm bắt các cơ hội phát triển.
Hà Nội: Công dân bị kẹt chặt giữa hai bức tường nhà dân trong lúc đi nhặt ve chai
Đời sốngGĐXH - Trong lúc đi nhặt ve chai, một người dân không may bị mắc kẹt chặt vào khe hẹp giữa hai bức tường nhà dân và không thể tự thoát ra. Lực lượng Công an xã Mỹ Đức (TP Hà Nội) đã lập tức có mặt tại hiện trường, triển khai phương án giải cứu nạn nhân.
