Ngày 30 tháng Giêng “biến mất”, các nhà nghiên cứu tử vi, lý số lo lắng những điều quan trọng này

Cần lập 2 lá số tử vi cho các em bé sinh trong tháng Hai?

Chuyện “ngày 30 tháng Giêng hay mùng 1 tháng Hai” đang trở thành đề tài hot với nhiều tranh luận trái chiều.

Đối với những người không quan tâm nhiều đến việc ngày tốt – xấu thì với họ ngày đó là 30 tháng Giêng cũng được, hoặc mùng một tháng Hai cũng không sao. 

Có bình luận cho rằng: “Nếu thắp hương cúng mùng 1 sai ngày thì cứ có tâm là được”, “Ngày tháng chỉ là mang tính định lượng, chẳng ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới, có gì phải cuống cả lên”, “Tháng Giêng thiếu một ngày, đã có tháng Hai bù lại thành tháng đủ. Từ tháng ba trở đi lại bình thường mà”, “Cẩn thận hơn thì cúng cả ngày 30 tháng Giêng lẫn mùng 1 tháng Hai”…

Tuy nhiên, rất nhiều người lại cho rằng “lệch” một ngày sẽ kéo theo những ngày trong cả tháng Hai sai về cả can chi, ngũ hành… “Xây nhà động thổ cưới gả tháng hai này rồi sẽ ra sao đây?”, “Lệch thế này thì làm sao tính đúng ngày tam nương, sát chủ để mà tính toán chuyện xuất hành, động thổ?”, “Mùng 5, 14, 23 tháng Hai này em có lịch đi phượt thì xem kiểu gì?”...

Theo lịch Vạn Niên, ngày 6/3 là ngày 30 tháng Giêng.

“Theo Lịch Vạn Niên của NXB Văn hóa Thông tin Hà Nội, trang 353, thì tháng Giêng Bính Dần năm Kỷ Hợi có ngày 30 âm lịch (nông lịch),  tức là ngày thứ Tư, 6/3/2019. Vậy không biết nguyên cớ gì mà lại soạn lịch sai?”, Ngũ Nhạc Quán, một nhà nghiên cứu trong lĩnh vực lý số bày tỏ trên mạng xã hội.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Bá Minh, Viện Nghiên cứu và ứng dụng tiềm năng con người cho hay, theo lịch Vạn Niên thì năm nay tháng Giêng đủ (30) ngày, các nước khác dùng âm lịch tháng Giêng đủ 30 ngày. Có mỗi Việt Nam mình là tháng Giêng năm nay chỉ có 29 ngày. “Âm lịch là cách tính lịch theo tuần trăng, chắc Việt Nam có một mặt trăng riêng” – ông hóm hỉnh.

Một nhà nghiên cứu khác (Bui Hung) ngày hôm qua (6/3) cho rằng: “Bắt đầu một tháng bị sai của các lịch in. Hôm nay mới là ngày 30 tháng 1 âm lịch (ngày Nhâm Dần - tháng Đinh Mão - Trực Bế ). Các thầy lưu ý kẻo tính Tử vi, Bát tự sai cho các thân chủ”.

Một số nhà nghiên cứu lý số khác thì nói vui rằng, các em bé sinh ra từ ngày mùng 1 tháng Hai theo lịch in hiện nay đến hết ngày 30 tháng Hai cần lập 2 lá số (theo cả lịch Vạn Niên và lịch in hiện đại) để cho “chắc ăn”.

Âm lịch là lịch xây dựng dựa trên chu kỳ của tuần trăng

Nhà nghiên cứu Hoàng Triệu Hải, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu lý học Đông Phương, chỉ rõ, trong lịch hiện tại của chúng ta đang dùng hiện nay gọi là Âm Dương lịch tức là ghép Âm lịch với Dương lịch (Gregory) và do có những năm/tháng nhuận của Âm Lịch nhằm điều chỉnh ngày chênh lệch giữa Âm lịch và Dương lịch tạo ra bởi chu kì mặt Trời (Dương lịch) và mặt Trăng (Âm lịch).

Ngày mùng 6/3/2019 chính là ngày cuối cùng của pha trăng mới (new moon), khi mặt trăng bị che khuất hoàn toàn. Ngày mùng 7/3/2019, mặt trăng xuất hiện với tỉ lệ 0,9% bắt đầu pha trăng trăng non (waxing Crescent).

Âm lịch là lịch xây dựng dựa trên tuần trăng theo chu kì trăng tròn và trăng hoàn toàn không nhìn thấy. Ngày mồng Một âm là ngày mà trái đất, mặt trăng và mặt trời theo thứ tự nằm thẳng hàng. Mặt trăng quay nửa tối về phía trái đất thì thời điểm này gọi là Sóc (New Moon). Theo quy ước thì ngày kết thúc của tháng Âm lịch là không còn nhìn thấy mặt trăng (Disc completely in Sun's shadow) tại vị trí quan sát là ngày cuối cùng của pha Sóc (New moon). (Xin lưu ý là tại vị trí quan sát, ví dụ Hà Nội). Ngày mùng 1 tức là ngày đầu tiên của pha mặt trăng mới là trăng non (waxing Crescent) thì mặt trăng được nhìn thấy bắt đầu là 1% tại vị trí quan sát.

“Tôi lấy ví dụ minh họa bằng phần mềm thiên văn học “The Moon”, tại thời điểm đang tranh luận sai lệch của tháng Giêng và tháng Hai năm Kỷ Hợi 2019. Nếu hai thời điểm Sóc kế tiếp sau khi làm tròn đến ngày cách nhau 29 ngày thì tháng đó thiếu, còn cách nhau 30 ngày thì là tháng đủ” – ông Hoàng Triệu Hải nói.

Lịch pha mặt trăng tháng Ba theo phần mềm The Moon , ngày Rằm tháng 2 là full moon tức là 21/3/2019 dương lịch hoàn toàn trùng khớp với lịch Vạn niên và theo lịch lưu hành hiện nay là ngày 20/3/2019.

Cũng theo ông Hải, nếu lịch chỉ gồm việc xác định các điểm Sóc liên tiếp thì ta sẽ có lịch âm giống như lịch Hồi giáo và lịch này sẽ bị lệch một cách hệ thống so với năm thời tiết (dương lịch) vì 12 tháng âm tổng cộng chỉ có trung bình xấp xỉ 354,36 ngày.

Đã có một số ý kiến cho rằng, lịch âm của Việt Nam có khác với các nước cùng theo lịch mặt Trăng là bởi “do múi giờ khác nhau trong việc biên soạn lịch”. Theo các ý kiến này vì sự khác nhau của múi giờ nên thỉnh thoảng đã có một số khác biệt từ 1 giờ, 1 ngày, thậm chí có khi đến 1 tháng giữa lịch Việt Nam và lịch Trung Quốc. 

Trong một bài viết trên báo Thanh niên từ năm 2007, tác giả Giao Hưởng cho hay: “Theo các nhà nghiên cứu lịch pháp, việc nước ta sửa giờ giấc lại cho phù hợp với thiên văn là rất đúng và khoa học vì "quê hương đất tổ nằm gọn trong múi giờ thứ 7". Do vậy, việc dân ta ăn Tết Đinh Hợi vào ngày 17/2/2007 (trước Trung Quốc 1 ngày) không phải là "sớm", mà là đúng ngày giờ với âm lịch Việt Nam”.

Sai lệch do tính toán dựa vào múi giờ sẽ gây nên các hiệu ứng xấu

Bày tỏ quan điểm về chuyện múi giờ, nhà nghiên cứu Hoàng Triệu Hải nhấn mạnh: “Chúng ta hãy bỏ qua việc Âm lịch do ai sáng tạo ra và việc tích hợp với Dương lịch thế nào, mà hãy đặt câu hỏi là ít nhất cách đây 5000 năm thôi, khi mà không có phần mềm tính toán hay các thiết bị khoa học , thiên văn học hiện đại thì ông cha chúng ta dùng cách gì để tính toán ra Âm lịch, tiết khí ngoài việc quan sát chu kì vận động của mặt trăng, mặt trời, tiết khí? Do đó, việc tính toán Âm lịch dựa trên múi giờ UTC và điều chỉnh dựa trên lịch của Trung Quốc là cách tính toán hoàn toàn sai lầm”.

Theo nhà nghiên cứu Hoàng Triệu Hải, âm lịch không dựa vào bất kỳ một chuẩn của quốc gia nào bởi tại mỗi vị trí quan sát sẽ xác định thời điểm các pha của mặt trăng. Sự quan trọng của Âm lịch chính là việc xác định và tính toán các thời điểm tốt xấu để sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó chính là yếu tố chính và quan trọng dùng trong Lý học như Kinh Dịch, tử vi, địa lý phong thủy. Xưa kia thì bên cạnh vua chúa luôn có một quan chuyên trách về lịch và lý học, điều đó đủ để thấy tầm quan trọng của lịch và Lý học tới một quốc gia.

“Chúng ta cũng nhận thấy rằng Âm lịch được tính toán hoàn toàn độc lập từ sự quan sát chu kì của mặt trăng. Nó không phụ thuộc bởi ý chí, bởi chính trị hay bởi chu kì mặt trời, kinh tuyến hay vĩ tuyến của trái đất.

Sự sai lệch do tính toán dựa vào múi giờ sẽ gây nên các hiệu ứng xấu gây ra từ sự sai lệch này. Ở Việt nam chúng ta thường xuyên dùng Âm lịch để tính toán ngày nghỉ Tết, các hoạt động văn hóa truyền thống, ngày tốt xấu cho các hoạt động hàng ngày, hoạt động tín ngưỡng và kinh doanh. Đối với các ngày lễ truyền thống thì chúng ta hoàn toàn sử dụng Âm lịch và ngày chính xác như ngày giỗ Tổ 10/3 hay ông Táo chầu trời 23 tháng Chạp đều là những ngày có ý nghĩa lớn mang tính quy luật chứ không phải chỉ là con số và ngày nghỉ lễ. Do đó, việc hiệu chỉnh cho chính xác theo tính quy luật của Âm lịch cho Việt Nam là việc làm hết sức cần thiết cho đời sống và sinh hoạt của người Việt” – ông Hải nói.

Việt Hà