Ngày Dân số Thế giới 11/7/2010: Nâng cao quản lý dân số

Tuyên truyền cổ động nhân ngày  Dân số Thế giới 11/7 (Ảnh: TG).

Các dữ liệu được công bố qua cuộc Tổng điều tra này có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách trong thời gian tới. Cụ thể là những số liệu này sẽ được sử dụng để hoạch định chính sách tại Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI vào năm 2011. Đây cũng là những dữ liệu quan trọng để xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 – 2020; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011- 2015 cũng như chiến lược của các ngành khác nhau. Có được những dữ liệu này, ngành Y tế sẽ có các giải pháp tiếp tục kiểm soát quy mô dân số; ứng phó với những vấn đề về cơ cấu dân số mới nảy sinh; tiến hành các giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng dân số, đặc biệt là nâng cao chất lượng giống nòi; cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân ở những vùng có nhiều người dân di cư... Nhân đây, cũng nên nhắc lại ý tưởng xây dựng “mã số công dân”. Đó là một cách thể hiện tinh thần “Everyone Counts” rõ ràng, mỗi người dân dễ dàng nhận biết và cũng thuận tiện cho đổi mới nâng cao chất lượng quản lý dân số.

Tất cả những dữ liệu trên phản ánh các động thái dân số, từ đó chúng tôi có đề xuất xây dựng các chính sách để Bộ Y tế trình Chính phủ như: Từng bước chuyển hướng từ giảm sinh sang chăm lo nâng cao chất lượng dân số; Đề xuất các giải pháp đảm bảo an sinh xã hội cho người cao tuổi; Khắc phục tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; Chăm lo các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, trước hết là chăm sóc SKSS/KHHGĐ ở các khu vực có đông đồng bào di cư...

Trong giai đoạn tới, phải tiến hành đồng bộ các lĩnh vực của công tác dân số cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng. Quy mô dân số nước ta vẫn còn sẽ tiếp tục tăng và việc tăng này sẽ kéo dài khoảng 30 năm nữa mới dừng lại mặc dù chúng ta đã đạt dưới mức sinh thay thế từ (số con trung bình của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ năm 2009 là 2,03 con - PV). Trong Chiến lược DS-SKSS, chúng tôi cũng kiến nghị điều chỉnh mức sinh phù hợp với từng vùng, từng tỉnh để làm sao tất cả các tỉnh đều đạt được mức sinh thay thế (2,1 con) nhưng cũng không để TFR xuống thấp quá. Nếu để TFR rơi xuống ngưỡng 1,1 – 1,2 con sẽ rất khó vực được mức sinh lên.

Về việc mất cân bằng giới tính khi sinh như hiện nay, sẽ phải tiếp tục truyền thông thay đổi nhận thức người dân, coi con gái cũng như con trai. Đây sẽ là cuộc vận động lâu dài, bền bỉ chứ không thể trong một vài năm được.

Ngành Dân số phải tích cực thúc đẩy xây dựng dự án Luật, trong đó quy định chặt chẽ về vấn đề sàng lọc trước sinh và sau sinh một cách cụ thể chứ không chỉ dừng lại ở mức thí điểm sàng lọc trước sinh ở một số địa phương như hiện nay. Ngân sách cho lĩnh vực này cũng phải tăng. Gần 200 tỉ đồng/năm thì đã có thể thực hiện sàng lọc trước sinh trên toàn quốc. Đây chính là việc nâng cao chất lượng giống nòi, chăm sóc thế hệ tương lai. Hiện cả nước có tới hơn 6 triệu người khuyết tật từ 5 tuổi trở lên. Nếu sàng lọc tốt thì tỉ lệ này sẽ giảm đi rất nhiều.

Có hai cơ chế để thực hiện việc nâng cao chất lượng dân số trong lĩnh vực y tế. Một: Nhà nước chi tiền; Hai: Nên có cơ chế rõ ràng để người dân làm. Nếu biết được lợi ích như vậy thì chắc chắn các bậc cha mẹ sẽ tự chi tiền ra để tiêm cho con. Như vậy có phải là chất lượng dân số được nâng lên không?   

Tính từ năm 1979 tới nay, các nhóm tuổi phụ thuộc (từ 0 – 14 tuổi) giảm mạnh. Đặc biệt, nhóm tuổi từ 0 – 4 tuổi giảm tới 1/2 so với thời điểm năm 1979. Ngược lại, trong 20 năm, tỉ lệ nhóm tuổi từ 65 tuổi trở lên đã tăng tới 1,5 lần. Dự báo tỉ lệ NCT vào năm 2059 là 28,31%, số người trong độ tuổi nghỉ hưu sẽ là 28 triệu. Trong 10 năm tới, cả nước phải đảm bảo an sinh xã hội cho 10 triệu người 60 tuổi trở lên các khoản lương hưu, trợ cấp, chăm sóc sức khỏe... Để đảm bảo an sinh xã hội cho NCT, ngay khi còn trẻ, mỗi người cần biết tích lũy cả về sức khỏe và vật chất. Điều đó cần hành động qua việc ít uống rượu, không nghiện ngập, biết thực hiện KHHGĐ và tích lũy kinh tế. Đồng thời, xã hội cần có định hướng tuyên truyền, giáo dục người dân biết bảo vệ, chăm sóc, tổ chức cuộc sống thích hợp cho NCT.

Trước khi tỉ lệ phụ thuộc dưới 14 tuổi tăng trở lại sau thời kỳ dân số “vàng”, với tỉ lệ trẻ em ít như hiện nay đã đưa đến cơ hội nâng cao chất lượng giáo dục và phòng chống suy dinh dưỡng, béo phì cho trẻ em.

Hà Thư - Lã Xưa (thực hiện)