Nghi vấn từ nhà mạng và tiết lộ của chuyên gia công nghệ thông tin

Thông tin cá nhân dễ bị lộ qua rất nhiều nguồn. Ảnh: Chí Cường

Chuyện riêng nhưng… nhiều người biết

Nhiều người dùng điện thoại di động, sử dụng dịch vụ của các nhà mạng cho biết, kể từ khi các nhà mạng yêu cầu người dùng đăng ký thông tin cá nhân thì tình trạng họ bị làm phiền ngày càng “dữ dội” hơn. Anh Võ Văn Tuấn (Vũ Thư, Thái Bình) phàn nàn, vợ chồng anh luôn phải đối diện với các cuộc gọi, tin nhắn làm phiền. Mật độ nhận tin nhắn “rác” của cả hai vợ chồng ngày càng tăng từ lúc các thông tin cá nhân bị yêu cầu phải kê khai chính xác. “Người dùng gần như không có bằng chứng để quy kết nhưng những biểu hiện trùng hợp từ các biến động của nhà mạng khiến ai cũng sinh nghi. Nếu có một điều ước, tôi chỉ mong không phải nhận những tin nhắn, cuộc gọi “vô bổ” vì đã quá mệt mỏi” - chị Thủy, vợ anh Tuấn nói.

Tình trạng các cuộc gọi đến “đánh trúng” đối tượng vào các dịp đặc biệt như sinh nhật, cần mua bảo hiểm cho con vì con mới nhập học, có nhu cầu giảm cân… cũng khiến người dùng di động hoang mang. “Nhận tin nhắn mời chào mua quà lưu niệm, đồ phục vụ sinh nhật vào các dịp cận ngày sinh của các thành viên trong gia đình tôi diễn ra từ mấy năm nay. Đến lúc con nhập học thì nhận được các cuộc điện thoại mời chào mua bảo hiểm…  khiến không ít bà mẹ như tôi rơi vào cảnh lo lắng. Đôi lúc thấy tiện lợi vì đúng dịp cần sử dụng dịch vụ, nhưng ngẫm lại mới thấy sao chuyện gì riêng tư của mình mà một dịch vụ, cửa hàng lạ hoắc nào ở tận đẩu tận đâu cũng biết để mà mời chào” - chị Phương, quê Phủ Cừ, Hưng Yên, lo lắng.

“Nói người dùng di động ở thành thị dễ bị lộ thông tin cá nhân, số điện thoại thì có thể dễ hiểu vì phần lớn người dùng đều có nhiều giao dịch cần công khai số điện thoại, thông tin cá nhân. Nhất là những người dùng sim đẹp mua từ các cửa hàng chuyên kinh doanh sim số thì khỏi phải kêu ca, mười người mua thì cả mười người đều bị làm phiền bởi đủ thứ dịch vụ trên… trời. Tuy nhiên, số di động của bố mẹ tôi ở quê, các cụ năm nay gần 80 tuổi chỉ biết nghe khi có cuộc gọi đến, các giao dịch ra bên ngoài để lộ thông tin cá nhân gần như không có. Vậy tại sao họ vẫn nhận được tin nhắn “rác”, các cuộc gọi, tin nhắn mạo danh đầu số tổng đài?” - chị Minh, quê Quế Võ, Bắc Ninh đặt vấn đề. Ý kiến của chị Minh cũng là suy nghĩ chung của rất nhiều người khi họ tự truy nguồn gốc của tin nhắn “rác”, cuộc gọi mời chào không mong muốn.

Tiết lộ của chuyên gia

Liên quan đến nghi vấn lộ thông tin khách hàng là chủ doanh nghiệp mới thành lập, như Báo GĐ&XH đã phản ánh ở số báo 127 (ra ngày 22/10), Sở KH&ĐT Hà Nội đã tiếp nhận, xử lý các thông tin liên quan. Dư luận đang chờ phát ngôn chính thức từ đơn vị này. Cùng đó, ngày 23/10, các nhà mạng như MobiFone, Viettel... cũng cho biết, sẽ sớm có câu trả lời trước các nghi vấn mà khách hàng, bạn đọc Báo GĐ&XH đặt ra.

Dưới góc nhìn của chuyên gia, PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ thông tin và truyền thông (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, trên thực tế, thông tin cá nhân có thể bị lộ qua nhiều nguồn.

Theo TS Huỳnh Quyết Thắng, hiện thông tin cá nhân có thể bị lộ qua các trang mạng xã hội mà khi tham gia, người dân phải kê khai rõ các thông tin riêng tư của mình. Sau đó thông tin này được “bán” cho một bên khác sử dụng vào mục đích làm phiền người dân. Đây là dạng vi phạm có chủ ý. Dạng thứ hai, thông tin bị thu thập qua các phần mềm có thể “vợt” các số điện thoại khi người dân sử dụng các giao dịch trực tuyến có để lộ thông tin cá nhân. Phần mềm này do các cá nhân, đơn vị sản xuất website thành lập, lấy, khớp nối, phân loại các thông tin cá nhân và nguồn này có thể đến tay các dịch vụ như mua bán nhà đất, ngân hàng, bảo hiểm… để họ tiếp cận khách hàng. Dạng còn lại là người dùng sơ ý làm lộ thông tin qua mua bán, trao đổi, sử dụng các dịch vụ đơn giản như sửa xe, mua quần áo, ăn uống…

Quan điểm của TS Huỳnh Quyết Thắng cũng tương tự ý kiến của không ít chuyên gia viễn thông, công nghệ thông tin. Theo đó, người dùng hiện chưa chú trọng bảo vệ thông tin cá nhân của mình. Phần lớn người dùng đều dễ dàng kê khai số điện thoại của mình tại các cửa hàng ăn uống, quần áo và hàng trăm dịch vụ khác để nhận thông tin khuyến mại, giảm giá… Và đây có thể là nguồn “lộ” thông tin cá nhân lớn nhất mà người tiêu dùng nào cũng có thể gặp phải. Một nguồn nữa có thể khiến thông tin cá nhân, thậm chí cả địa chỉ cư trú dễ bị lộ đó chính là các giao dịch thương mại điện tử. Chỉ cần người dùng đăng tin cho thuê nhà, bán nhà, bán xe hoặc bất kỳ một thông tin mua bán, trao đổi nào cần phải kê khai chính xác họ tên, số điện thoại, địa chỉ cư trú… đều có thể được lưu lại.

Minh Anh