Người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập bén duyên qua những lá thư

Nên duyên vợ chồng từ những lá thư thời chiến

Chúng tôi tìm đến ngôi nhà khang trang của ông Vũ Đăng Toàn - người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975- tại thôn Thượng Bì, xã Yết Kiêu, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương vào một buổi trưa muộn.

Trong căn phòng đầy ắp hình ảnh thời chiến, đôi vợ chồng cựu chiến binh Vũ Đăng Toàn (SN 1947) cùng vợ là bà Nguyễn Thị Đông (SN 1951) ân cần tiếp khách, chia sẻ câu chuyện tình trong thời chiến của họ.

Bà Nguyễn Thị Đông hồi tưởng, kể: "Thời còn là thiếu nữ, tôi từng ấp ủ giấc mơ làm ngành y bởi gia đình có truyền thống làm nghề này. Nhưng số phận đưa đẩy, tôi lại sang ngành Sư phạm. Năm 1968, ngôi trường tôi học đóng tại thị xã Hải Dương bị Mỹ ném bom nên cả trường phải sơ tán về xã An Đức (huyện Ninh Giang) học nhờ. Cuộc sống ngày đi học mặc dù thiếu thốn đủ thứ nhưng đó là quãng thời gian đẹp, nhiều kỷ niệm. Khi học được khoảng 2 tháng, các bạn nam trong trường vào quân ngũ rồi với nhiều lý do khác nhau, lớp học của chúng tôi bị giải thể. Sau khi trở về quê, tôi làm thư ký cho đội sản xuất ở gần nhà".

Lật giở từng tấm ảnh của chồng chụp cùng mình hồi mới yêu nhau, bà Đông bồi hồi kể: "Ông Toàn hơn tôi 4 tuổi và ở cùng làng, nhưng cả hai chưa nói chuyện với nhau bao giờ. Năm 1963, ông Toàn làm công nhân mãi Hà Giang và 2 năm sau vào bộ đội. Sau lần về phép thăm nhà lần đầu tiên, giữa chũng tôi đã nảy sinh tình cảm".

Nhớ lại thời điểm nhận được lá thư đầu tiên của ông Toàn, bà Đông cười, kể tiếp: "Hồi đó, giao tiếp chủ yếu qua thư gửi về. Lúc nhận thư ông ấy gửi, cảm xúc trong tôi vừa vui, vừa hoang mang vì không biết những lời lẽ yêu mến trong đó là thật hay đùa. Lá thư đó, tôi cất ở đầu giường, thi thoảng lại lôi ra đọc và mãi sau này mới quyết định hồi âm lại".

Tiếp lời vợ, ông Toàn cho biết, năm 1974, sau rất nhiều lá thư qua lại, nhân dịp hoàn thành lớp sĩ quan cao cấp, tôi đã xin đơn vị cho nghỉ phép. Trước khi về, tôi cũng mạnh dạn đề xuất với đơn vị cho nghỉ dài ngày vì có thể cưới vợ đợt này.

"Lúc xin nghỉ phép dài ngày là mình đánh liều thôi, chứ không dám chắc cô ấy còn đợi mình. Ai ngờ, lần về phép lại may mắn, lấy được vợ thật", ông Toàn kể.

"Cũng nhờ những lá thư thời chiến mà ông ấy gửi nên tôi đã đợi", bà Đông tiếp lời.

Tháng 12/1974, đám cưới giản dị mà đầm ấm của ông Toàn, bà Đông đã diễn ra.

Nói về chuyện cưới vợ của mình, ông Toàn cười: "Ngày ấy, thấy ưng là cưới thôi, mà chúng tôi là người lính cũng chẳng có thời gian tìm hiểu lâu! Chủ yếu yêu nhau qua những lá thư. Nếu không có những lá thư ấy, biết đâu tôi không có bà ấy bây giờ,” ông Toàn nhìn vợ cười.

Ông Toàn nhớ mãi sự cố hôm cưới khi pháo bị nổ sớm do người nhà đem hơ nóng quá đà trong khi cô dâu chưa về tới khiến cả nhà phải chạy đôn, chạy đáo mua băng pháo khác thay thế. Đến giờ, chuyện đó vẫn được họ nhắc lại như một kỷ niệm vui.

Chưa đầy chục ngày sau lễ cưới, ông Toàn nhận lệnh hành quân vào chiến trường miền Nam.

Ngày chia tay chồng lên đường, bà Đông bịn rịn không giấu được nỗi buồn, nhưng vẫn động viên chồng lên đường làm tròn nhiệm vụ.

Ít lâu sau, tên tuổi ông Toàn gắn liền với chiến công lịch sử – là người chỉ huy xe tăng 390 - chiếc xe đầu tiên húc đổ cổng Dinh Độc Lập, đánh dấu thời khắc đất nước thống nhất.

Ngồi bên chồng, bà Đông bộc bạch: "Nếu ngày đó tôi đi học y sĩ thì có lẽ không gặp ông ấy. Nghĩ lại thì đúng là duyên trời định. Có lẽ tôi không làm ngành Y, cũng chẳng thành cô giáo, nhưng tôi đã chọn đúng người đàn ông để đi cùng cả đời".

Cứ dịp 30/4 lại bồi hồi nhớ về đồng đội

Nhìn về phía tường nhà treo kín kỷ vật chiến trường, ông Toàn xúc động kể: "Căn nhà này được xây dựng ngoài tiền công sức tích cóp bao năm của hai vợ chồng, còn có khoản tiền ủng hộ từ những đồng đội, đồng chí và nhân dân TP. Hồ Chí Minh trao tặng. Mỗi khi nghĩ tới chuyện này, chúng tôi thấy trân quý vô cùng.

Giờ đây, vào mỗi dịp kỷ niệm ngày thống nhất đất nước (30/4), ông Toàn lại bồi hồi, xúc động hồi tưởng lại những tháng ngày chiến đấu cùng đồng đội; đặc biệt khoảnh khắc xe tăng 390 do ông chỉ huy húc đổ cổng Dinh Độc Lập. Kể từ khi đất nước hòa bình, những đồng đội của ông thường vẫn tìm nhau, cùng nhau trở lại thăm chiến trường xưa. Những lần đó, ông đều đưa vợ đi cùng nhưng gần đây, phần vì bận việc và sức khỏe không tốt nên bà Đông ở nhà, chỉ mình ông Toàn đi cùng đồng đội.

Ông Toàn cho biết, hiện thành viên trên xe tăng 390 năm xưa chỉ còn 3 người bởi 1 người đã qua đời. Năm nay, khi nhận được lời mời kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước, tôi rất vui. Dù sức khỏe không còn như trước nhưng tôi sẽ cố gắng đi để thăm lại mảnh đất nơi mình và đồng đội từng gắn bó trong cuộc kháng chiến; đồng thời gặp lại đồng đội và người dân Sài Gòn đã giúp đỡ mình.