Người dân Hải Dương lập chòi canh chống “cát tặc”

Người dân thôn Tân Thắng, xã Thái Tân góp tiền của và bỏ công sức chống “cát tặc”. Ảnh: Đức Tùy

Bố bắt “cát tặc”, con bị đốt nhà

Gần 10 năm qua, người dân thôn Tân Thắng (xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) đã quá quen cảnh nhiều gia đình góp tiền của để ra bờ đê tả sông Thái Bình lập chòi giữ đất, giữ đê. Họ làm như vậy bởi nỗi lo mất đất, mất ruộng canh tác.

Đến bãi ven sông Thái Bình (thôn Tân Thắng) vào đầu tháng 7/2017, có thể thấy rất nhiều chòi canh chống “cát tặc” do người dân lập lên. Mới cách đó ít ngày, khu bãi đất còn rộng mênh mông mà giờ đây đã bị sạt lở sát chân chòi. Phía trước mặt là hệ thống cột điện được dựng tạm thắp sáng vào ban đêm giúp cho người dân xua đuổi các tàu hút cát.

Ông Phạm Văn Hiển - Trưởng thôn Tân Thắng cho hay, việc hút trộm cát đã diễn ra từ lâu và địa phương bị mất rất nhiều diện tích đất do sạt lở lòng sông. Tuy nhiên, từ đầu tháng 6 này, tình trạng hút cát trộm lại xuất hiện khiến cho người dân địa phương mất ăn mất ngủ. Ông Hiển cho biết: “Ngày 4/6, phía đối diện khu bãi sông chúng tôi (huyện Lương Tài, Bắc Ninh - PV) có 6 tàu hút cát buông neo nằm chờ. Đến khoảng 22h, chúng tôi phát hiện một chiếc tàu tiến sát bãi bồi. Lúc này, người dân đã thông báo cho tôi. Sau đó, đội chống “cát tặc” của thôn gần 20 người trong đội đến chòi canh, đợi tàu hút cát đầy khoang rồi chúng tôi mới bắt giữ”.

Khoảng 20 phút sau, theo hiệu lệnh của Trưởng thôn, các thành viên của đội thực hiện hành động. Lúc này, một nhóm đi thuyền máy chạy ra áp sát tàu hút cát trộm. Khi thấy người của thôn Tân Thắng lên tàu, hai người đang trên tàu hút cát lao xuống sông bơi về phía huyện Lương Tài để trốn. Tuy nhiên, khi chiếc tàu bị bắt đang được đưa gần chòi thì xuất hiện một người đàn bà lạ mặt tự xưng là chủ tàu đến chửi bới, đòi tàu nhưng không được.

Ông Phạm Ngọc Trước - Bí thư Chi bộ thôn Tân Thắng kể, sau khi bị dân làng bắt tàu, 4 ngày sau xuất hiện nhóm thanh niên lạ mặt đi taxi vào làng tìm nhà ông đe dọa. Ông Trước cho biết: “Khi bắt tàu, chúng tôi biết họ sẽ tìm mọi cách trả thù. Cho nên, thấy người lạ đến cửa nhà tôi, người dân kéo ra rất đông khiến họ phải bỏ đi. Đến đêm 19/6, nhà con trai tôi ở thị trấn Nam Sách bị tẩm xăng đốt cửa. Sự việc đã được Công an huyện Nam Sách về thụ lý điều tra”.

Mong mỏi của người dân

Hiện trường sạt lở đất canh tác của người dân xã Thái Tân do “cát tặc” hút trộm cát.

Mặc dù bị đe dọa, nhưng chính quyền thôn và nhân dân vẫn quyết tâm làm đến cùng, nếu không thì mất toàn bộ đất canh tác. Trước đây chưa lập chốt, mua thuyền, người dân bất lực đứng nhìn các tàu hút cát dưới sông. Khi lực lượng chức năng xuất hiện thì các tàu hút cát chạy qua bên kia sông sang địa bàn khác.

Theo tìm hiểu của PV Báo Gia đình & Xã hội, vào tháng 11/2016, trước tình trạng các tàu hút cát làm mất diện tích canh tác ngày một nhiều, người dân đã họp bàn góp tiền dựng chòi trực, mua thuyền máy với giá hơn 20 triệu đồng để chống “cát tặc”. Đồng thời, thôn cũng lập ra đội tự vệ thay phiên nhau xuống chốt trực. Ông Trước chia sẻ: "Từ trước đến nay, chúng tôi chỉ mong yên ổn làm ăn, không muốn bỏ công, bỏ việc bỏ tiền bạc công sức để chống “cát tặc”. Tuy nhiên, chỉ vì mất đất, mất ruộng nên người dân mới làm như vậy. Thế mà các đối tượng vẫn ngày đêm tìm đủ mọi cách để hút trộm cát khiến cho mọi người vừa lo lắng và bức xúc".

Các đối tượng hút trộm cát có rất nhiều thủ đoạn, thường bố trí người nằm trong ruộng ngô và đi xe máy trên đê để cảnh giới. Cho nên, nhiều vụ việc chính quyền địa phương bắt hụt các tàu hút cát là do các đối tượng có người báo trước.

Sau khi đội chống “cát tặc” của thôn Tân Thắng bắt được tàu hút cát trộm, ít ngày sau, Công an xã Thái Tân và Công an huyện Nam Sách bắt được 2 tàu “cát tặc” khác ở thôn Mặc Bình và thôn Thượng. Trước tình trạng “cát tặc” ngày càng lộng hành, công an địa phương và Công an huyện đã cử lực lượng xuống trực cùng tổ tự vệ thôn Tân Thắng.

Người dân thôn Tân Thắng cho biết, chỉ trong vòng 30 phút hút trộm cát thì mỗi tàu trộm cát chở được 300m3 là đầy. 1m3 cát bán được 40.000 đồng nên chỉ trong nửa tiếng đồng hồ, lợi nhuận từ việc hút cát trộm sẽ mang lại một khoản lớn. Trong khi đó, việc xử lý nạn hút cát trộm mới ở mức phạt hành chính.

Theo Ban Công an xã Thái Tân, để trị dứt điểm nạn hút trộm cát, cần thay đổi luật để khởi tố hình sự hoặc thu giữ tàu thì “cát tặc” mới sợ. Ngoài ra, cần tổ chức một lực lượng truy quét có tính chất liên vùng, thật mạnh mẽ và dứt khoát thì mới cứu được đê, giữ được đất, được sông.

Đức Tùy