Người đếm thời gian của Hà Nội

Chiếc đồng hồ đặc biệt

Bà Yến là người đầu tiên tiếp quản chiếc đồng hồ khổng lồ 4 mặt trên nóc Bưu điện Hà Nội. Năm 2005, sau hơn 30 năm đo đếm thời gian bà nghỉ chế độ. “Tôi là người học về vô tuyến điện, chứ không học chữa đồng hồ nhưng thời ấy buộc phải tự nghiên cứu mày mò mà làm cho tốt thôi, không biết thì hỏi người biết, miễn sao có lòng yêu nghề và trách nhiệm về công việc”- bà Yến bộc bạch.

Những năm Hà Nội còn khó khăn, người dân ít ai có đồng hồ đeo tay, điện thoại di động lại càng chưa có, nhưng ở những nơi công cộng như ga Hàng cỏ, Nhà Thờ lớn, chân cầu Long Biên, quảng trường Đông Kinh  Nghĩa Thục đều có cột đồng hồ chạy luôn chính xác. Khi ấy, bà con ở phố khác, không có đồng hồ lại đạp xe đến những điểm này để xem. Giờ thì những chiếc đồng hồ ấy, một số nơi đã không còn vì nhiều nhẽ. Bà Yến bảo: “Chiếc đồng hồ 2 kim ở ga Hàng Cỏ bị bom Mỹ đánh phá tan tành vào năm 1972, khi ấy người dân muốn biết giờ lại  phải đạp xe đến phố Nhà Thờ để xem, mãi đến năm 1978 mới có đồng hồ 4 mặt lớn trên nóc nhà bưu điện”.

Năm 1976, sau khi toà nhà Bưu điện Hà Nội xây dựng xong, thì đây là nơi cao nhất, được chọn làm nơi đặt đồng hồ 4 mặt. Chiếc đồng hồ này do Trung Quốc tặng. Khi ấy, thấy bà Yến nhanh nhẹn nên các chuyên gia đã đề nghị với lãnh đạo bưu điện cho bà làm việc tại bộ phận quản lý đồng hồ. Chiếc đồng hồ có 4 mặt giống hệt nhau, mỗi mặt rộng 4,5m2, bên trong có gần 100 chiếc ống đèn tuýp để làm sáng vào ban đêm. Âm thanh điểm giờ là 16 chiếc loa công suất lớn để điểm chuông và nhạc vào thời gian nhất định.

 Ngày ấy, tổ bà Yến có 5 người, nhưng bà là người được giao trách nhiệm chính. Hệ thống đồng hồ ở phòng chỉ huy tất thảy có 8 chiếc, trong đó có 2 đồng hồ bố mẹ và 6 đồng hồ con. Đây là hệ thống đồng hồ tạo xung điện để đồng hồ 4 mặt trên nóc hoạt động theo “sở chỉ huy” này.

 Tiếng chuông cuộc sống

 “Ngày xưa Hà Nội vắng lắm, ở mãi chợ Mơ còn nghe tiếng chuông đồng hồ. Lễ khánh thành chiếc đồng hồ diễn ra vào đúng 11h trưa ngày 2/9/1978. Bản nhạc “Ca ngợi Hồ Chủ tịch” với nhịp điệu chậm, vang xa khiến nhiều người trong cả một khu vực rộng lớn không khỏi xúc động” -bà Yến nhớ lại. Nhạc điệu của ca khúc ấy được thu vào băng từ, cho đến nay vẫn được dùng vào giờ điểm chuông trang trọng. 

Đây là chiếc đồng hồ vừa chạy bằng cơ vừa bằng điện, bảng báo giờ lại được đặt trên nóc cao nên việc duy trì hoạt động của nó phải hết sức thận trọng. Nếu để sai lệch thời gian không chỉ làm ảnh hưởng đến nhịp sống của bà con, mà người trực còn bị cắt thi đua nặng nhẹ theo mức độ vi phạm trong tháng.

Trước khi nghỉ chế độ, có người bạn đã quay tặng chiếc đĩa CD quá trình việc “đếm thời gian” để bà lưu làm kỷ niệm. “Khi ông nhà tôi còn sống, thỉnh  thoảng, ông nhà tôi mở đĩa ra xem, rồi cười nói với tôi rằng “tôi biết bà đảm đang nhưng quả thực việc bà sửa chữa và duy trì được ngần ấy năm cho chiếc đồng hồ lớn tướng trên nóc bưu điện là tôi nể trọng bà lắm!” - Bà Yến tâm sự.