Người lao động được đóng bảo hiểm xã hội theo những phương thức nào?

Mức lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối đa của người lao động là bao nhiêu?

Khoản 2, Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương tháng của người lao động. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.

Tại Khoản 2, Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng quy định về tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:

Đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật về lao động.

Từ ngày 1/1/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động.

Tại Điểm 2.6, Khoản 2, Điều 6 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 đã quy định mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại khoản này không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Dẫn chiếu đến Điều 3 Nghị định 38/2022/NĐ-CP quy định về mức lương tối thiểu như sau:

Khoản 3, Điều 6 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 cũng quy định mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều này cao hơn 20 tháng lương cơ sở thì mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bằng 20 tháng lương cơ sở.

Mặt khác, theo Khoản 2, Điều 3 Nghị định 24/2023/NĐ-CP quy định từ ngày 1/7/2023, mức lương cơ sở là 1.800.000 đồng/tháng.

Theo đó, sẽ có hai giai đoạn áp dụng mức lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối đa trong năm 2023:

- Mức lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối đa từ 1/1/2023 đến 30/6/2023 tối đa là: 20 x 1,49 = 29.800.000 đồng/tháng.

- Mức lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối đa từ 1/7/2023 đến 31/12/2023 tối đa là: 20 x 1,8 = 36.000.000 đồng/tháng.

Người lao động đóng bảo hiểm xã hội bao nhiêu phần trăm mức lương tháng?

Tại Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định mức đóng bảo hiểm xã hội của người lao động như sau:

"Người lao động quy định tại các Điểm a, b, c, d, đ và h Khoản 1 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Người lao động quy định Điểm i, Khoản 1, Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức lương cơ sở vào quỹ hưu trí và tử tuất".

Tại Điều 44 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 có quy định mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động như sau:

"Mức đóng, nguồn hình thành Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Người sử dụng lao động hằng tháng đóng tối đa 1% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động quy định tại Điều 43 của Luật này vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp".

Tại Điều 18 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 có quy định mức đóng bảo hiểm y tế của người lao động như sau:

"Mức đóng, trách nhiệm đóng BHYT của các đối tượng theo quy định tại Điều 13 Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

Đối tượng tại Điểm 1.1, 1.2, Khoản 1 Điều 17: mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức tiền lương tháng, trong đó người sử dụng lao động đóng 3%; người lao động đóng 1,5%. Tiền lương tháng đóng BHYT là tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều 6.

Đối với đối tượng quy định tại Điểm 1.4 Khoản 1 Điều 17: Mức đóng hằng tháng bằng 4,5% tiền lương tháng theo ngạch bậc và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung (đối với người lao động thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định) hoặc 4,5% tiền lương tháng ghi trong hợp đồng lao động (đối với người lao động hưởng tiền lương, tiền công theo quy định của người sử dụng lao động); trong đó, Công an đơn vị, địa phương đóng 3%, người lao động đóng 1,5%".

Theo quy định nêu trên, mức đóng BHXH bắt buộc, mức đóng BHTN, mức đóng BHYT với người lao động Việt Nam:

Như vậy, người lao động đóng BHXH 10.5%. Bên cạnh đó, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp là 1%, mức đóng bảo hiểm y tế là 1,5%.

Phương thức đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động

Theo Điều 7 Quy trình ban hành theo Quyết định 595/QĐ/BHXH năm 2017 được sửa đổi bởi Khoản 13, Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020; Khoản 1, Điều 1 Quyết định 888/QĐ-BHXH năm 2018 về phương thức đóng bảo hiểm xã hội như sau:

Đóng hằng tháng

- Hằng tháng, chậm nhất đến ngày cuối cùng của tháng, đơn vị trích tiền đóng BHXH bắt buộc trên quỹ tiền lương tháng của những người lao động tham gia BHXH bắt buộc, đồng thời trích từ tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc của từng người lao động theo mức quy định, chuyển cùng một lúc vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tại ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước.

Đóng 03 hoặc 06 tháng một lần

- Áp dụng đối với đơn vị là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm, theo khoán.

- Cơ quan BHXH phối hợp với cơ quan lao động kiểm tra tại đơn vị trước khi quyết định phương thức đóng của đơn vị.

- Chậm nhất đến ngày cuối cùng của phương thức đóng, đơn vị phải chuyển đủ tiền vào quỹ BHXH.

Đóng theo địa bàn

- Đơn vị đóng trụ sở chính ở địa bàn tỉnh nào thì đăng ký tham gia đóng BHXH tại địa bàn tỉnh đó theo phân cấp của BHXH tỉnh.

- Chi nhánh của doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn nào thì đóng BHXH tại địa bàn đó hoặc đóng tại công ty mẹ.

Trường hợp khác

- Đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài quy định tại tiết a, c và d điểm 1.7 Khoản 1 Điều 4 Quyết định 595/QĐ/BHXH năm 2017:

+ Phương thức đóng là 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần hoặc đóng trước một lần theo thời hạn ghi trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

+ Người lao động đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH trước khi đi làm việc ở nước ngoài hoặc đóng qua đơn vị, tổ chức sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

+ Trường hợp đóng qua đơn vị, tổ chức sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài thì đơn vị, tổ chức sự nghiệp thu, nộp BHXH cho người lao động và đăng ký phương thức đóng cho cơ quan BHXH.

+ Trường hợp người lao động được gia hạn hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động mới ngay tại nước tiếp nhận lao động thì thực hiện đóng BHXH theo phương thức quy định tại Điều này hoặc truy nộp cho cơ quan BHXH sau khi về nước.

- Đối với người lao động quy định tại điểm 1.8 khoản 1 Điều 4 Quy trình bàn hành kèm theo Quyết định 595/QĐ/BHXH năm 2017:

+ Phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần.

+ Người lao động đóng thông qua đơn vị quản lý cán bộ, công chức có phu nhân hoặc phu quân để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

- Đối với trường hợp đóng cho thời gian còn thiếu không quá 06 tháng quy định tại Điểm 1.6, Khoản 1, Điều 5 Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ/BHXH năm 2017:

+ Người lao động đóng một lần cho số tháng còn thiếu thông qua đơn vị trước khi nghỉ việc.

+ Người đang bảo lưu thời gian đóng BHXH bắt buộc hoặc thân nhân của người lao động chết đóng một lần cho số tháng còn thiếu tại cơ quan BHXH huyện nơi cư trú.