Nhạc sĩ Dương Trường Giang nói về nghi vấn “đạo” nhạc của Sơn Tùng: Âm nhạc không tránh được sự vay mượn!

Dương Trường Giang (bên trái) và Bùi Anh Tuấn, người mang sự nổi tiếng cho các ca khúc của nhạc sĩ "phố" (ảnh nhân vật cung cấp).

Nghe nhạc kiểu... hưởng thụ

Khi nghe hai ca khúc "Chúng ta không thuộc về nhau" của Sơn Tùng và "We don’t talk anymore", cảm nhận đầu tiên của anh là gì?

- Tôi có cách nghe nhạc rất khác mọi người, đó là hưởng thụ chứ không mổ xẻ, vì tôi hiểu sự khó nhọc của người nghệ sĩ như thế nào để ra một tác phẩm. Với hai ca khúc này cũng vậy, tôi không để ý đến những lùm xùm quanh nó mà nghe với tâm thế là sản phẩm của đồng nghiệp. Với tôi, "Chúng ta không thuộc về nhau" là một ca khúc rất hay và thỏa mãn tai nghe. Hình ảnh MV đẹp. Công bằng mà nói, một MV như vậy ở Việt Nam hiện chưa phải là nhiều.

Nhưng nếu cái hay, cái đẹp đó có được từ sự "vay mượn", thậm chí lấy của người khác để biến thành của mình thì thật nguy hiểm...

- Chúng ta đang đi chậm với âm nhạc thế giới rất nhiều năm, thế nên chuyện bị ảnh hưởng là rất bình thường. Nhất là các nghệ sĩ trẻ, khi chưa có một nền tảng kiến thức đầy đủ để hiểu rằng, giữa học hỏi, ảnh hưởng với sao chép nó chỉ cách nhau lằn ranh rất mỏng. Người ta chỉ ra trong MV của Sơn Tùng đó có rất nhiều cảnh giống với các MV khác, tôi cho đó không phải là “đạo”, mà là học hỏi những góc máy. Trong khi tác giả của ca khúc "We don’t talk anymore" không lên tiếng thì tại sao chúng ta không thụ hưởng niềm hạnh phúc khi được nghe sản phẩm của chính người Việt với chất lượng được ví như của thế giới - ở đây được cho là giống, là “đạo”?

Ngay cả khi nghi vấn “đạo” nhạc cứ lặp đi lặp lại ở Sơn Tùng hết lần này đến lần khác. ..

- Khi ai đó đi con đường mới thì bao giờ cũng bị phán xét. Nếu bài hát đó có vấn đề thì nó không bao giờ đứng đầu như vậy. Và nếu cá nhân họ sai cũng không bao giờ có vị trí đó trong lòng khán giả đâu. Sơn Tùng mới hơn 20 tuổi. Trước 25 tuổi thì đàn ông còn liêu xiêu rất nhiều, vì họ chưa hình thành được toàn bộ nhân cách. Cứ bình tĩnh đón nhận vì họ sẽ còn lớn dần lên.

Anh có nghĩ rằng, nếu mang các ca khúc gần đây ra mổ xẻ thì cũng sẽ không ít những ca khúc "tổng hợp" như thế. Thế nên, mấu chốt ở đây là bởi Sơn Tùng quá nổi tiếng chăng?

- Tôi nghĩ, không ngoại trừ khả năng ấy. Một nghệ sĩ luôn luôn có hai đối tượng khán giả mâu thuẫn nhau, khi đó nghệ sĩ lên đến đỉnh cao nhất. Họ có gấp đôi sự chú ý. Người yêu họ thì hướng đến những điều họ thích ở "thần tượng". Người ghét thì xem có gì sơ hở để săm soi. Vô hình trung làm nên sự thúc đẩy cho những sản phẩm kinh doanh online và quảng cáo trên mạng. Khi nhà sản xuất nhìn thấy "điểm gẫy" đó ở truyền thông và nghệ sĩ thì họ sẽ tận dụng một cách triệt để. Và người bị hại ở đây, thực chất là nghệ sĩ. Cụ thể là Sơn Tùng.

Tôi thấy khá nhiều người rất phiến diện khi nhận xét rằng, thẩm mỹ âm nhạc của khán giả kém nên không phân biệt được cái gì đáng nghe. Nhưng tôi lại thấy, người nghệ sĩ nghe nhạc ít hơn người yêu nhạc, nhất là những xu hướng mới. Vì nghệ sĩ chỉ nghe những thứ họ thích, trong khi kiến thức thì rất rộng nên đôi khi họ không biết là mình đã đưa vào tác phẩm của mình những thứ đã được thế giới sử dụng. Thế là bị gán cho cái tội sao chép. Cũng là một người sáng tác nên tôi hiểu rằng, tất cả những sáng tạo đều dựa trên những gì chúng ta nghe và học hỏi. Âm nhạc có 7 nốt thôi và không tránh được sự vay mượn và trùng lặp với người khác. Bản thân tôi cũng thừa nhận, mình ảnh hưởng rất nhiều từ các nghệ sĩ.

Sơn Tùng không còn là "Em của ngày hôm qua"

Anh đánh giá như thế nào về "hiện tượng Sơn Tùng"?

- Đó là một hình mẫu của giới trẻ và ở tuổi 20 như thế, tôi nghĩ là rất hiếm người làm được như vậy. Sau "Em của ngày hôm qua" thì đến hôm nay đã là một Sơn Tùng khác hẳn nhau. Sống trong rất nhiều áp lực mà cậu ấy vẫn sáng tác được như thế là điều rất đáng nể. Chứng tỏ ở đời sống riêng, Tùng phải đóng chặt cánh cửa, bỏ ra ngoài những khen chê thì mới làm được như vậy.

"Hình mẫu của giới trẻ", nói như thế liệu có hơi quá?

- Lượng fan bây giờ của Sơn Tùng là cả một thế hệ trẻ, lên đến 8 triệu người. Đó là một con số cực kỳ kinh khủng. Có bà mẹ cho con ăn cũng Sơn Tùng, người trẻ khi buồn cũng Sơn Tùng vì nhạc của cậu ấy rất là vui. Ngoài ra, cậu ấy đã hình thành nên một dòng âm nhạc của riêng mình. Có thể bị ảnh hưởng đâu đó nhưng trên tổng thể, nó vẫn mang hơi hướng Việt Nam nhiều hơn.

Nói như anh thì nghĩa là, trong xu thế hình thành và phát triển của một tài năng, bao giờ cũng là sự ảnh hưởng để lớn lên...

- Đó chỉ là một cách trong vô vàn đích đến. Như với tôi, từ năm 18 tuổi đã đóng toàn bộ cánh cửa nghe để không nghe gì trong vòng 7 năm để giữ một thiên hướng nghệ thuật riêng. Đó không phải vì tôi dũng cảm mà là tư duy ngày đó của tôi chỉ đến thế. Nó khó thực hiện và đầy rủi ro nhưng rõ ràng, thứ tương thưởng lại cho tôi cũng vô cùng xứng đáng. Đến giờ thì tôi không thể lung lay hay ảnh hưởng được nữa, dù nghe rất nhiều cái hay của người khác. Con người ta dễ bị ảnh hưởng nhất khi mà chưa hình thành đầy đủ nhân cách. Ảnh hưởng sẽ bớt dần đi khi mình trưởng thành và có quan điểm rõ ràng hơn. Giờ, tôi nghe đúng nghĩa là âm nhạc, hưởng thụ và cảm nhận.

Cảm ơn nhạc sĩ Dương Trường Giang!

Thanh Hà