Những “cú hích” biến huyện Vân Đồn thành đặc khu kinh tế của miền Bắc

Dự án Con đường di sản là sản phẩm dịch vụ - du lịch độc đáo được đầu tư xây dựng tại xã Hạ Long, huyện Vân Đồn. ảnh: TL

Điều kiện tự nhiên thuận lợi

Thông tin Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập ba đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt gồm huyện Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc trực thuộc cấp tỉnh, nhằm khai thác tốt nhất các tiềm năng, lợi thế vượt trội, thu hút mạnh nguồn vốn đầu tư, công nghệ cao, phương thức quản lý mới, tiên tiến, tạo thêm nguồn lực góp phần thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế cho địa phương, toàn vùng và cả nước. Đây không chỉ là niềm vui lớn đối với người dân huyện Vân Đồn, người dân tỉnh Quảng Ninh mà còn là niềm vui chung của nhân dân cả nước, khi Vân Đồn trở thành đặc khu hành chính – kinh tế thứ ba trong cả nước. Theo Đề án, Đặc khu Vân Đồn được kỳ vọng sẽ phát triển các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao; du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa; dịch vụ hàng không và hậu cần hàng không; dịch vụ thương mại và mua sắm.

Là một trong 4 trung tâm du lịch trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh, huyện Vân Đồn “sở hữu” nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi. Với diện tích hơn 2.000km2 (tính cả phần vùng biển), Vân Đồn có trên 600 hòn đảo lớn nhỏ, có đảo đá, đảo đất. Trong đó, 20 đảo có người ở, hệ thống hang động đá vôi đa dạng, các bãi tắm đẹp trải dài vẫn giữ được vẻ hoang sơ. Hệ động thực vật phong phú và đa dạng với nhiều loại quý hiếm. Hệ sinh thái rừng phong phú, có 1.028 loài, hệ sinh thái biển có 881 loài, trong đó có 102 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới. Rừng tự nhiên ở Vân Đồn tập trung ở Vườn Quốc gia Bái Tử Long, là nơi có rừng trâm nguyên sinh độc đáo nhất Việt Nam.

Vân Đồn còn có vị trí địa lý thuận lợi, không chỉ nằm trên tuyến đường trung chuyển chiến lược từ khu vực Đông Á xuống Đông Nam Á, ASEAN - Trung Quốc; nằm trong khu vực hợp tác "Hai hành lang, một vành đai" kinh tế Việt - Trung; hành lang kinh tế Nam Ninh - Singapore và khu vực hợp tác liên vùng Vịnh Bắc Bộ mở rộng, huyện đảo Vân Đồn còn nằm trong quy hoạch phát triển vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ, tam giác phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và trong chuỗi đô thị quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng, với Tây Bắc qua Lạng Sơn, với phía nam Trung Quốc (Quảng Tây, Quảng Đông). Do đó, có khả năng tiếp cận nhanh và phát triển quan hệ với các trung tâm chính trị, kinh tế lớn của vùng và khu vực.

Ngoài lĩnh vực kinh tế, các đặc điểm trên còn rất thuận lợi cho việc tổ chức các tour du lịch đường biển. Vân Đồn được đánh giá là khu kinh tế ven biển có vị trí kinh tế, chính trị chiến lược quan trọng đối với trong nước và quốc tế; được đặt trong quy hoạch phát triển liên hoàn quốc gia; hội tụ đủ điều kiện thuận lợi để xây dựng hạ tầng chiến lược và phát triển kinh tế hướng ngoại, độ mở cao; có thể tận dụng được lợi thế bên trong và ưu thế bên ngoài để phát triển, góp phần lan tỏa cho vùng và cả nước.

Trước những điều kiện thuận lợi, ngay từ năm 2012, tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo và tập trung xây dựng Đề án Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, đồng thời xác định đây sẽ là một trong những bước đột phá quan trọng mang tính chiến lược trong việc tiếp tục xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ - công nghiệp vào năm 2020.

“Chuyển mình” vươn lên

Trên cơ sở các chỉ đạo, định hướng của Trung ương và Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành rà soát và mời các đơn vị tư vấn, chuyên gia quy hoạch hàng đầu thế giới phối hợp với tỉnh nghiên cứu, đề xuất hướng phát triển của Vân Đồn theo mô hình Khu hành chính - kinh tế đặc biệt có tính liên kết vùng và đảm bảo tính hiện đại, đồng bộ, khả thi.

Tính đến nay, Quảng Ninh đã thu hút được trên 55.100 tỷ đồng (tương đương 2,5 tỷ USD) từ các nhà đầu tư, doanh nghiệp đầu tư vào Vân Đồn. Đặc biệt, từ năm 2015 – 2017, Quảng Ninh đã thu hút khoảng 36.000 tỷ đồng đầu tư vào các dự án hạ tầng giao thông quan trọng. Có thể nhắc đến chuỗi dự án sắp đưa vào vận hành trong quý I/2018 như: Cầu Bạch Đằng, cao tốc Hải Phòng - Hạ Long, Hạ Long - Vân Đồn, Cảng hàng không quốc tế Quảng Ninh. Dự án đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái dự kiến khởi công trong năm 2017.

Theo dự thảo Đề án thành lập Khu hành chính - kinh tế đặc biệt, tỉnh Quảng Ninh xác định rõ Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn phải cạnh tranh được toàn cầu ở mức cao nhất và được quy định trong Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Vì vậy, phải xây dựng Vân Đồn trở thành đô thị biển đảo xanh, hiện đại, thông minh; trung tâm kinh tế năng động phát triển ngành nghề mới, trình độ cao, trọng tâm là dịch vụ, du lịch phức hợp cao cấp, công nghiệp công nghệ cao; trung tâm khởi nghiệp, sáng tạo và giao thương quốc tế của khu vực Hành lang kinh tế Trung Quốc - ASEAN.

Đặc khu kinh tế Vân Đồn hình thành được kỳ vọng là “cú hích” cho nền kinh tế của Quảng Ninh. Vân Đồn sẽ phát huy một cách tối đa những lợi thế mang tính bền vững khác như kinh tế tri thức, các giá trị truyền thống... Qua đó, thúc đẩy tăng trưởng để Quảng Ninh thực sự trở thành đầu tàu kinh tế khu vực phía Bắc, có sức lan tỏa trong vùng và cả nước; bảo đảm quốc phòng - an ninh, góp phần giữ vững độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Đỗ Lực