Những “độc chiêu” săn chuột đồng của nông dân xứ Nghệ

Người dân đổ xô đi săn chuột đồng.

Những kiểu săn chuột độc đáo

Đi qua cánh đồng xã Long, huyện Yên Thành, chúng tôi dừng chân cạnh một nhóm 5 người đang săn chuột bên bờ mương. Nhóm người này dùng cả chó săn và súng cao su để bắt chuột. Hồ hởi tiếp chuyện chúng tôi, người đàn ông trung tuổi tên Chiến đang xách “chiến lợi phẩm” là nửa bao tải chuột vừa bắt được nói: “Mấy năm nay thịt chuột ở đây được tôn lên là hàng đặc sản đồng quê. Giá thịt chuột có khi lên tới 100.000 đồng/kg. Thấy bở ăn nên nhiều người đổ xô đi săn chuột, 3 năm nay, cứ đến mùa này là tui rủ mấy anh em trong xóm cùng đi săn chuột bán kiếm tiền thêm cho con cái ăn học”.

Theo anh Chiến, có nhiều cách để bắt chuột như dùng cuốc xẻng đào, hun khói, đổ nước, nhưng dùng chõ và chó săn vẫn là hiệu quả nhất. Hang chuột thường có 1-2 ngách, thợ săn đặt chõ vào ngách rồi chọn hang chính thọc thuổng vô làm chuột sợ vọt ra là chui tọt vào chõ. Nếu con nào thoát đã có chó săn, chó hỗ trợ rất đắc lực cho đám thợ. Chó có khả năng đánh hơi và tìm hang chuột một cách đáng nể. Khi phát hiện ra hang chuột đồng, đàn chó ngay lập tức cào bới, sủa inh ỏi. Chuột chui ra là vồ, ngoạm và mang thành phẩm về cho chủ. Anh Chiến cho biết, chuột nhiều lúc cũng ở “tập thể” với khoảng 20 – 30 con trong một cái hang lớn. Một ngày gặp khoảng mười hang như vậy là tha hồ bắt. Cái khó là chuột lớn thường nằm trong bụi rậm, ở hai bờ kênh gai góc nhiều nên khó bắt. “Tui có lần đang thọc thuổng vô một hang ở kênh Vĩnh Thành huyện Yên Thành bị con rắn bằng cổ tay dài hơn mét lao ra mổ đúng vào mũi. Rất may là rắn ráo không thì đứt đời! Trước đây 3-4 người bọn tui săn một ngày cũng được khoảng hơn 20kg chuột nhưng nay ít hơn vì người ta đi bắt nhiều quá. Nói chung mỗi ngày bọn tui cũng kiếm được mỗi anh hơn kém từ 400-500 trăm ngàn. Bây giờ chẳng cần phải bán cho lái buôn nữa mà bắt được từng nào là có người đến mua ngay. Thịt chuột đồng bây giờ là đặc sản nên ai cũng chuộng. Gấp mấy lần làm ruộng, nhưng ngặt nỗi chỉ có săn được vào mùa thu là khi các cánh đồng lúa đã gặt xong” - anh Chiến tâm sự.

Kiểu săn như Chiến gọi là “lính đánh bộ”, còn kiểu săn “lính đánh thuỷ” cũng khá ngoạn mục. Sau trận mưa lớn nước ngập trắng đồng, tôi đã theo Phương ở xóm Núi, xã Tây Thành, huyện Yên Thành và một số người dùng súng cao su đi săn chuột đêm. Nhóm chúng tôi đi 4 người nhưng ra đến bờ kênh thì đã thấy 2 nhóm mỗi nhóm 3-4 người đội đèn, cầm súng cao su đang lúi húi duới kênh để bắn chuột. Nước băng đồng nên chuột đều chạy lên cây để trú rất nhiều, chúng ngồi thu lu lúc lỉu trên các cành cây. Phạch, phạch, phựt, phựt,... tiếng súng cao su thi nhau “nhả đạn”. Đi hơn một tiếng đồng hồ nhưng chúng tôi đã bắn được hơn 200 con chuột, có những con “cống” nặng gần 1kg. Phương nói: “Tí nữa về tui làm chuột 7 món chiêu đãi bác. Loại ni mần xong chơi vài lít rượu ngắm mưa rơi khoái phải biết!”. Kiểu săn thứ 3 là kiểu săn đại trà. Chúng tôi đã đi rất nhiều cánh đồng ở Yên Thành, Diễn Châu, Nghi Lộc, Quỳnh Lưu, đâu đâu cũng thấy người săn chuột rất nhiều. Cách thức của họ rất đơn giản, là dùng cuốc đào để bắt chuột ở các bờ vùng, bờ thửa. Nhiều nhóm còn dựng lều trên đồng để ngày đêm tiện việc săn chuột đồng.

“Mốt” nhậu chuột đồng

Học sinh tiểu học cũng tranh thủ ra đồng bắt chuột.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Cầu, một tay lái chuột cho biết: “Trước đây tui gom chuột rồi nhập cho các nhà hàng, nhưng nay ít lắm vì là đặc sản nên dân họ mua nhiều. Người ta ra tận đồng để mua, khách mua đủ mọi tầng lớp, dân buôn bán có, dân thường có, vip có. Họ mua về để mần thịt nhậu. Nhậu chuột đồng bây giờ là mốt”. Theo nhóm dân sành nhậu chuột đồng, thịt chuột có thể làm được rất nhiều món. Chuột thui rơm vàng, lột da xong có thể ướp sả ớt rang muối hoặc chiên dầu mỡ cho giòn; Giả cầy; Kho tàu; rô ti; xào cùi cải; Thịt chuột luộc ướp lá chanh chấm với muối ớt, hoặc ướp với gia vị rồi đem chiên, tới thịt chuột nướng với vỏ quýt, vừa giòn vừa thơm; Chuột ướp gừng kẹp lá chanh nướng…chuột nướng chao, chuột xào lăn, thịt chuột bằm nhuyễn xào khô trộn lộc cách, dùng với bánh đa nướng. Nhưng ngon nhất, có lẽ phải kể chi tiết là món chuột đồng úp nồi đất nung. Theo đó, chuột làm sạch để nguyên con đem ướp muối, tiêu,ớt, sả ngũ vị hương, bột ngọt khoảng 15 phút cho gia vị ngấm vào thịt; sau đó dùng que xiên chuột, cắm đứng những que xiên chuột lên, lấy nồi đất úp ngược miệng xuống đất, bên ngoài dùng rơm nếp cái hoa vàng đốt lửa lên, đốt đến lúc nào mùi thơm bốc lên ngào ngạt. Lúc đó lấy nồi ra ta thấy da chuột căng bóng, vàng rộm. Thưởng thức nóng món này ta thấy đầy đủ hương vị thơm , mặn ngọt, béo giòn... ngon tuyệt, chẳng kém gì sơn hào hải vị của thế gian... Các món chế biến từ chuột đồng rất khoái khẩu với dân nhậu, đặc biệt vào những ngày mùa thu, tiết trời mát mẻ kèm theo những trận mưa. Đây cũng là thời điểm cho các đệ tử lưu linh lai rai món đặc sản quê lúa đang lên ngôi!

Tiến Dũng