Những dữ kiện đặc biệt ít người biết về báo chí Việt Nam

Báo Cách mạng sớm nhất

Tuần báo Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc sáng lập và trực tiếp chỉ đạo, trở thành cơ quan ngôn luận Trung ương của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội, là tờ báo cách mạng đầu tiên. Khuôn khổ 19 x 13 cm, in bằng tiếng Việt trên giấy sáp tại Quảng Châu (Trung Quốc), số báo thứ nhất xuất bản ngày 21/6/1925 và ngày đó sau này được vinh dự chọn làm Ngày Báo chí Việt Nam.

Người có nhiều bút danh nhất

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người có nhiều bút danh nhất. Trong hơn 170 tên gọi, bí danh, biệt hiệu… của Bác, có khoảng 100 bút danh báo chí thường dùng.

Với tiêu chí “Tờ báo của mọi gia đình”, Báo GĐ&XH luôn nhận được sự quan tâm của bạn đọc. Ảnh: CHí Cường

Bản tin phát sóng quốc tế đầu tiên

Ngày 15/9/1945, đúng 13 ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, từ Đài Vô tuyến điện Bạch Mai (Hà Nội) phát đi cả nước và toàn thế giới bản tin phát sóng quốc tế đầu tiên. Các bản tin mang ký hiệu viết tắt là VNTTX (Việt Nam Thông tấn xã), VNA (Vietnam News Agency), AVI (Agence Vietnammian d'Information) với nội dung công bố danh sách Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và toàn văn Tuyên ngôn Độc lập bằng 3 thứ tiếng Việt - Anh - Pháp, thông báo với thế giới sự chính thức ra đời của nước Việt Nam mới.

Báo đầu tiên của Đảng Cộng sản

Đó là tờ Tranh đấu, do ông Trịnh Đình Cửu chỉ đạo biên tập, in bằng tiếng Việt trên giấy sáp tại Quảng Châu (Trung Quốc), dày 4 trang, khuôn khổ 31,5 x 22 cm. Số 1 ra ngày 15/8/1930.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đầu tiên

Ngày 27/12/1945, tại trụ sở Hội Văn hóa cứu quốc ở Hà Nội, gần 100 nhà báo thay mặt báo giới cả nước họp và lập ra Đoàn Báo chí Việt Nam. Ông Nguyễn Tường Phượng (tạp chí Tri tân) được cử giữ chức Chủ tịch, các ông Nguyễn Tấn Gi Trọng (Tổng Giám đốc Nha Thông tin tuyên truyền) và Đỗ Đức Dục (báo Độc lập) làm Phó Chủ tịch, ông Nguyễn Huy Tưởng (nhà văn) làm Tổng Thư ký. Kháng chiến chống Pháp toàn quốc bùng nổ, Đoàn Báo chí Việt Nam đổi tên thành Đoàn Báo chí kháng chiến - tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam và ông Nguyễn Tường Phượng được coi là Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đầu tiên.

Người sưu tập báo chí nhiều nhất

Nhà báo, nhà nghiên cứu Trần Thanh Phương, quê Cà Mau, khi 15 tuổi, ông tập kết ra Bắc. Học xong tú tài, ông Phương theo nghề báo, làm việc cho một số tờ báo lớn. Trước năm 1967, ông công tác tại Ban miền Nam của Báo Nhân dân. Để phục vụ công việc nghiên cứu và làm báo, ông Phương đã thu thập tư liệu viết về miền Nam bằng cách chọn lọc, cắt ra những bài báo, lưu giữ, phân loại theo từng chủ đề: Thiên nhiên, con người, văn hóa, ẩm thực, cải lương Nam Bộ… Với mỗi đề tài, sau khi cắt các bài viết ra từ báo, ông sẽ để chung dưới một tập bìa. Hàng tháng, ông Phương lấy những bài báo này, sắp xếp chúng theo trình tự, chủ đề, thể loại… rồi đóng thành từng tập riêng biệt. Đến nay, ông đã có được bộ tư liệu đồ sộ với hơn 200 tập về đủ mọi lĩnh vực.

Ông Lê Ngọc Hà ở Hà Nội được cho là người sưu tập báo ảnh nhiều nhất. Ông Hà đã sưu tập và giữ gìn được đủ bộ Báo ảnh Việt Nam với hơn 400 số - từ số 1 ra ngày 15/10/1954 đến số cuối năm 1989.

Báo điện tử đầu tiên

Vào đêm Giao thừa 29 Tết Đinh Sửu 6/2/1997, tại trụ sở tạp chí Quê hương - cơ quan ngôn luận của Ủy ban về Người Việt Nam ở nước ngoài trực thuộc Bộ Ngoại giao - ở 32 Bà Triệu (Hà Nội), tạp chí Quê hương điện tử được chính thức bấm nút, kết nối mạng Internet, trở thành báo điện tử đầu tiên của Việt Nam.

Nhật báo điện tử đầu tiên

Vào lúc 15 giờ Việt Nam (tức 8 giờ GMT) ngày Chủ nhật 21/6/1998, tại trụ sở Báo Nhân dân ở 71 Hàng Trống (Hà Nội), Báo Nhân dân điện tử phát hành số 1, trở thành nhật báo điện tử đầu tiên của Việt Nam.

Nhà nghiên cứu, TS Nguyễn Anh Hùng