Nỗi sợ khi thai phụ mắc hội chứng truyền máu song thai

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh. Trong ảnh, một bác sĩ đang chăm sóc bé Đồng Bảo Ngọc - một trong hai em bé mắc hội chứng truyền máu song thai được mổ cấp cứu thành công (ảnh bệnh biện cung cấp).

Cứu ba mẹ con sản phụ cận kề cửa tử

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (Hà Nội) vừa mổ nội soi cấp cứu thành công trường hợp mẹ con sản phụ mắc hội chứng truyền máu song thai hiếm gặp. ThS.BS Đinh Thị Hiền Lê, Trưởng khoa Phụ sản của Bệnh viện cho biết, thai phụ Hồ Thị Huyền Trang (28 tuổi, Nghệ An) nhập viện hôm 21/3 ở tuần thai thứ 18-19 trong tình trạng song thai đang nguy kịch, một bé gần như cạn ối hoàn toàn, một bé đa ối và suy tim. Ngoài việc mắc hội chứng song thai, hai thai của chị Trang còn có nhau bám màng mặt trước, tiên lượng xấu. Một bé dây nhau bám màng, bé còn lại nhau bám mép lệch tâm nên nếu phẫu thuật sẽ vô cùng khó khăn vì không có lối đi vào để xử lý. Lúc này, tính mạng thai nhi thật sự bị đe dọa, phải mổ cấp cứu càng nhanh càng tốt. Nếu không, khả năng tử vong gần như 100% và còn nguy kịch cho cả tính mạng của mẹ.

Các bác sĩ cho biết, truyền máu song thai là hội chứng khá hiếm gặp trong thai kỳ, chỉ chiếm tỉ lệ khoảng 1/10.000 trên các bà mẹ mang song thai. Đây là biến chứng nguy hiểm của song thai cùng trứng, chỉ gặp ở song thai một noãn, một bánh nhau, hai buồng ối, do có sự tiếp nối tuần hoàn giữa hai thai ở bánh nhau. Nếu xảy ra sớm (trước 20 tuần) thì tiên lượng xấu. Thậm chí, thai nhi tử vong gần như 100%, mức độ nặng xảy ra trước tuần 16 sẽ cân nhắc chấm dứt thai kỳ. Nếu hội chứng xuất hiện trước tuần thứ 26 thì khả năng gây tử vong cho thai nhi đến 80-90% hoặc gây nên các tổn thương thần kinh, di chứng não nặng nề... “Hậu quả là thai phụ dễ sinh non, một thai chết do suy, thai còn lại tính mạng cũng nguy hiểm do bị phù, suy tim... vì nhận quá nhiều máu từ thai kia”, BS Trần Ngọc Hải, Trưởng phòng Kế hoạch - Tổng hợp, Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ (TPHCM) cho biết.

Hiện thế giới có 3 phương pháp điều trị tạm thời cho người bệnh. Một là chọc phá vách ngăn giữa hai túi ối chung thành một bánh nhau, một túi ối. Hai là giảm ối: Bác sĩ sẽ hút bớt lượng nước ối từ thai có túi ối to để thai nhi không bị quá tải hệ tuần hoàn, đồng thời giúp thai còn lại có cơ hội phát triển, không bị teo tóp. Phương pháp còn lại ở thời điểm này được coi là ưu việt nhất là điều trị bằng tia laser nhằm trực tiếp làm giảm sự truyền máu giữa hai thai với nhau. Với sản phụ Huyền Trang trên đây, BS Hiền Lê - người phẫu thuật chính, đã áp dụng phương pháp phẫu thuật nội soi trong buồng tử cung bằng nội soi thai nhi (hoặc là phẫu thuật laser) để đốt các mạch máu nối giữa hai thai nhi khi có chung một bánh nhau.

Tại Bệnh viện Từ Dũ, từ đầu năm 2016, các bác sĩ đã phối hợp cùng các chuyên gia từ Đại học Paris Descates (Pháp) áp dụng phương pháp phẫu thuật laser này để thực hiện điều trị cho sản phụ. Với trường hợp của sản phụ Huyền Trang, đây là lần đầu tiên các bác sĩ Việt chủ động thực hiện hoàn toàn. Một tuần sau can thiệp nội soi, 3 mẹ con chị Trang đã qua cơn nguy kịch, thai nhi phát triển bình thường.

Lưu ý cần biết với hội chứng nguy hiểm này

Các bác sĩ cũng cho hay, nếu phát hiện hội chứng truyền máu song thai xảy ra muộn (sau 30 tuần) thai kỳ thì tiên lượng khả quan. Trước đó, tại Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ninh cũng đã cấp cứu thành công cho cặp song sinh bị hội chứng truyền máu bất thường cấp độ 2 hiếm gặp. Các bác sĩ đánh giá thực hiện thành công ca bệnh này thực sự là “điều kỳ diệu”.

Sản phụ là chị Hoàng Thị R (33 tuổi, ở TP Hạ Long, Quảng Ninh), mang song thai, nhập viện ở tuần 34. Trong quá trình chờ sinh tại bệnh viện, qua theo dõi và điều trị, các bác sĩ phát hiện suy thai trong tử cung, có hiện tượng truyền máu bất thường cấp độ 2 và chỉ định mổ ngay cứu thai nhi.

Sau ca phẫu thuật, hai bé gái Đồng Bảo Ngọc nặng 1,5kg và Đồng Bảo Khánh nặng 2,0kg ra đời. Sau sinh, bé Đồng Bảo Ngọc được chuyển ngay lên Khoa Nội Nhi sơ sinh trong tình trạng rất yếu, thoi thóp, tím tái toàn thân, tiên lượng xấu. Các bác sĩ đã tiến hành điều trị cấp cứu và cho cháu thở máy, sau 5 phút điều trị tích cực, tim đập trở lại và trẻ tự thở yếu. Qua xét nghiệm bé thiếu máu nặng, nguy cơ nhiễm trùng cao, suy đa phủ tạng và một loạt biến chứng khác có thể xảy ra, cháu đã được kíp điều trị tích cực gồm các bác sĩ chuyên khoa sơ sinh, chuyên khoa huyết học truyền máu hội chẩn.

Trong quá trình điều trị tại Khoa Nội Nhi sơ sinh, bé Đồng Bảo Ngọc được điều trị và chăm sóc đặc biệt, truyền máu, kháng sinh, thở máy, vận mạch trợ tim, nuôi dưỡng tĩnh mạch, trong điều kiện đảm bảo vô trùng tuyệt đối.

Sau 1 tuần điều trị, trước nỗ lực tối đa của bác sĩ và gia đình, bé Đồng Bảo Ngọc đã cai thở máy, tự thở có hỗ trợ oxy. Ba tuần sau sinh, cháu bắt đầu được cho ăn theo cách bình thường, từ từ tăng cân, có thể tự thở bình thường, không phải nằm trong lồng kính, sau đó được về với mẹ và gia đình.

Các chuyên gia cho biết, những người mang đa thai và có một bánh nhau thường sẽ làm tăng nguy cơ mắc phải hội chứng truyền máu song thai. Đây là loại mang thai có thể phát hiện ra được trong thời kỳ sớm, thông qua siêu âm. Thai phụ phải thường xuyên siêu âm trong suốt thai kỳ để kiểm soát kích thước và tình trạng của cặp song sinh trong bụng.

Quỳnh An