“Nóng” nhất là chênh lệch giới tính

- Một năm qua, công tác DS-KHHGĐ đã phải đối mặt với 5 khó khăn lớn: bộ máy làm công tác này rất "mỏng và yếu"; mỗi trung tâm quận, huyện chỉ có 2-3 cán bộ. Việc phân bổ, phê duyệt kinh phí cho chương trình DS muộn dẫn đến triển khai kế hoạch chậm theo. Tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên và mất cân bằng giới tính ở các địa phương mới hợp nhất rất cao. Sự chênh lệch về mức sống, trình độ dân trí là những rào cản lớn trong việc vận động quy mô gia đình ít con.

Ngành đã tập trung thực hiện 4 giải pháp chính: hoàn thiện, củng cố bộ máy quản lý cả hệ thống từ TP đến cơ sở. Ưu tiên đầu tư cho vùng khó khăn như nâng cấp cơ sở vật chất, cung cấp trang thiết bị truyền thông cho cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ. Đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thông chuyển đổi hành vi, tạo điều kiện để người dân tiếp cận với thông tin về DS-KHHGĐ. Tổ chức chiến dịch tăng cường tuyên truyền vận động, lồng ghép dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ tại 206 xã, phường trọng điểm.

Phụ nữ huyện Đông Anh trong chiến dịch tăng cường chăm sóc SKSS/KHHGĐ.

- Bộ máy tổ chức của hệ thống DS-KHHGĐ các cấp đã tương đối ổn định, các hoạt động được triển khai theo một chính sách chung, vì vậy đã bước đầu kiềm chế được mức sinh và sinh con thứ ba trở lên. Tính đến tháng 5, toàn TP có 39.477 trẻ sinh ra, giảm 2.333 trẻ; trong đó số con thứ ba là 3.164 trẻ, giảm 1% (522 trẻ) so với cùng kỳ năm 2008. 

Đặc biệt, ngành đã tham mưu, xây dựng đề án và được HĐND ra nghị quyết tại Kỳ họp thứ 18 vừa qua, theo đó, sẽ có 577 cán bộ chuyên trách DS được biên chế tại xã, phường, có hưởng lương và BHXH; CTV DS cơ sở sẽ được tăng phụ cấp từ 100.000 đồng/tháng lên hưởng theo hệ số 0,25 lương cơ bản; kinh phí đầu tư cho ngành DS sẽ được tăng từ 3.500 đồng/dân/năm hiện nay lên 5.000 đồng/dân/năm từ 2010-2015.

Thành công lớn nhất của cả quá trình thực hiện chiến lược DS-KHHGĐ giai đoạn 2001-2010 là thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" (tỷ lệ phụ thuộc thấp hơn tỷ lệ lao động) của Hà Nội đang đi vào giai đoạn ổn định.

- Đứng trước thời cơ lớn luôn là thách thức không nhỏ, vậy vấn đề "nóng" nhất của ngành DS-KHHGĐ Hà Nội hiện nay là gì, thưa bà?

- Một trong những vấn đề "nóng" hiện nay là ứng phó với xu hướng chênh lệch giữa số trẻ trai/gái khi tỷ số này đang trở lên đáng báo động. Năm 2008 tỷ số giới tính khi sinh của Hà Nội là 117/100 (trẻ trai/gái), cao hơn mức trung bình của cả nước (112/100).