"Nữ hoàng trứng" và cái nghiệp gia cầm

“ Tôi chỉ là một người buôn trứng bình thường, chỉ làm công việc nối dòng chảy từ người chăn nuôi đến người tiêu dùng. Chính nhờ nghiệp này tôi đã nuôi các em mình ăn học thành tài. Đó chính là điều làm tôi hài lòng nhất trong cuộc đời của mình. Tôi sẽ không bao giờ hối hận khi đã chọn mang cái nghiệp “buôn trứng” này ”. Phạm Thị Huân (Tổng Giám đốc Công ty TNHH Ba Huân)

Năm 1967, khi mới 13 tuổi, Ba Huân giấu mẹ lên Sài Gòn bán trứng. Nhìn thấy cảnh tư thương ép giá nông dân, cô quyết định đứng ra làm đầu mối thu mua. 42 năm sau, từ hai bàn tay trắng, bà Ba Huân đã sở hữu một công ty có số vốn nhiều trăm tỷ đồng, thương hiệu “trứng sạch Ba Huân” đã được người tiêu dùng trong cả nước biết đến. Tỷ phú – “Nữ hoàng trứng” này cho biết, không bao giờ hối hận vì đã chọn cái nghiệp đời mình gắn với... gia cầm.

13 tuổi đã đi “làm ăn”

“Mấy năm trước, lúc dịch cúm gia cầm tràn tới, tui từng muốn bỏ nghề vì cực quá, thế nhưng nghĩ lại cả đời gắn bó với nghề này, những đứa em lớn khôn và thành đạt hôm nay cũng nhờ từng quả trứng gà, trứng vịt. Vả lại, hàng ngàn nông dân gắn bó với mình bấy lâu nay sẽ ra sao, thôi thì lại phải ráng sức mà làm” – bà Ba Huân, một tỷ phú đất Châu Thành, Long An, mở đầu câu chuyện với chúng tôi trong suy tư.

Ở huyện Châu Thành, nhắc tới tỷ phú trứng Ba Huân (Phạm Thị Huân), ai cũng biết. Cách đây mấy chục năm, khi mới học đến lớp 5, cô bé Ba Huân ở xã Thanh Vĩnh Đông đã xin mẹ cho nghỉ để phụ giúp việc buôn bán. Mặc dù công việc chủ yếu chỉ là phụ mẹ trông nom các em, nhưng khoảng thời gian này đã cho Ba Huân những bài học đầu tiên trong nghề buôn trứng. Từ cách phân loại trứng đến cách mua, cách bán từng quả trứng cho khách hàng.

Cũng trong thời gian này, Ba Huân nhận thấy thương lái luôn ép giá khiến bà con nông dân lúc nào cũng chịu thiệt. Bực mình vì sự vô lý này, khi mới 13 tuổi, cô bé Ba Huân giấu mẹ đem trứng lên tận Sài Gòn bán. Vì nhỏ tuổi, giao dịch lại chưa rõ, nên bé Ba Huân ngồi bán lẻ với giá thấp cho người đi chợ. Lâu dần, Ba Huân bắt mối rồi về tận quê gom trứng của bà con mang lên Sài Gòn bán trực tiếp cho người dân. Không qua trung gian, bà con cũng bán được trứng với giá cao, vậy là từ đó bà con rỉ tai nhau “làm ăn” trực tiếp với Ba Huân. Hàng của Ba Huân được giao bán cho các đại lý từ Gò Công, Tiền Giang đến Chợ Lớn, Sài Gòn.

Năm 1975, Ba Huân xin vào làm cho Công ty Nông sản Thực phẩm Kiên Giang. Do có nhiều kinh nghiệm nên được nhận vào làm ở mảng trứng gia cầm của công ty. Công việc chủ yếu là đi thu mua trứng từ các hộ nông dân ở vùng nông thôn đem về công ty, sau đó phân phối đến các cửa hàng bán thực phẩm của nhà nước ở các quận trong TPHCM. Công ty giao chỉ tiêu cho Ba Huân phải đảm bảo chất lượng 95% số lượng trên tổng số trứng giao về. Tức là, cứ một xe trứng 100.000 quả đem về thì 95.000 quả phải đạt tiêu chuẩn. Bà Ba Huân kể: “Họ giao cho tui tỉ lệ hao hụt là 5%, vì đó là số lượng trứng xấu, móp, vỡ... Và họ nghĩ rằng 5% ấy chỉ vứt đi chứ chẳng làm được gì. Nhưng tui lại không nghĩ như vậy. Đối với tui, số trứng ấy vẫn còn có ích nếu biết cách tận dụng”.

Vậy là trong quá trình lựa chọn, phân loại kỹ để giao đủ số lượng trứng theo yêu cầu của công ty, Ba Huân cẩn thận để riêng những quả trứng bị móp, bị vỡ. Sau đó, đem số trứng này đến bán rẻ cho các tiệm làm bánh, làm mì sợi trên Sài Gòn. Những tiệm này chỉ quan tâm chất lượng quả trứng có đảm bảo hay không, chứ hình thức trứng xấu đẹp thế nào thì đó không phải là vấn đề.

Dựng cơ đồ từ những quả trứng móp

Bao nhiêu tiền thu được từ việc bán những quả trứng móp, vỡ ấy, Ba Huân đem đi mua vàng nhờ mẹ giữ hộ. Khi đã có lưng vốn, nhận thấy thời điểm này có nhiều người muốn bán nhà một cách nhanh chóng, Ba Huân đã ngay lập tức đem phần lớn gia sản mua nhà, mua đất. Những ngôi nhà mua được thời kỳ này rất rẻ và nó đã giúp ích rất nhiều cho công việc kinh doanh trứng sau này của Ba Huân.

Cho đến năm 1982, với số vốn 200 triệu đồng dành dụm được, bà mở một vựa trứng lấy tên là Ba Huân tại Sài Gòn. Công việc chủ yếu là thu mua trứng từ miền Tây đem giao cho các chợ đầu mối trong thành phố. Thương hiệu “Trứng Ba Huân” bắt đầu hình thành từ đấy. Nhiều chục năm sau, vựa trứng của bà ngày càng lớn mạnh.                                       

Nhưng kinh doanh không phải lúc nào cũng xuôi chèo, mát mái. Đến năm 2003, trận đại dịch cúm khiến gia cầm của bà con chết hàng loạt, 6 tỷ đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân Ba Huân (lúc này bà Ba Huân đã thành lập công ty) cũng đội nón ra đi. “Dịch đến đột ngột quá, gà, vịt của bà con chất thành đống, họ còn không có tiền đem đến nơi xử lý, ai muốn lấy thì lấy... Giờ ngồi ngẫm lại là không sao cầm được nước mắt!”, bà Ba Huân nói.

Sau đại dịch ấy, người dân nuôi gia cầm không có tiền trả. Những lúc đi đòi nợ thấy trang trại vắng hoe, bà Huân thấy lòng ray rứt, không đành lòng “cứng rắn”. Mọi người trong gia đình thấy tình hình bi đát quá, khuyên bà nên chọn việc khác. Nhớ lại chuyện này, bà nói: “Sinh nghề tử nghiệp mà! Họ đã sống, đã gắn bó với mình lâu như thế nay lại cùng cảnh ngộ thì mình phải có trách nhiệm chia sẻ, đùm bọc. Xuất thân từ gia cảnh khó khăn, hơn ai hết tui thấu hiểu được nỗi cơ cực, lam lũ của bà con quê mình...”. Bao nhiêu suy nghĩ cứ thúc giục bà phải cố gắng, cố gắng làm lại từ đầu.

Để bà con nông dân yên tâm sản xuất, công ty của bà Ba Huân vừa cam kết lo đầu ra kèm theo phương thức ứng vốn chăn nuôi. Bà Ba Huân còn lặn lội sang Hà Lan để nghiên cứu, mua công nghệ làm trứng sạch của tập đoàn Moba (Hà Lan) - nhà sản xuất lớn nhất thế giới về máy xử lý, phân loại và đóng gói trứng gia cầm. Tại đây, với những ý tưởng mạnh mẽ, khả thi, bà chủ vựa trứng đã khiến cho các lãnh đạo Moba hết lòng ủng hộ.

Những ý tưởng táo bạo!

Ngày nay, trứng sạch Ba Huân đã trở thành thương hiệu được người tiêu dùng trong cả nước tin cậy, với hơn 2.500 đại lý và điểm phân phối trứng sạch khắp các hệ thống siêu thị. Mỗi ngày lượng trứng sạch mà công ty cung cấp ra thị trường lên đến trên 600.000 quả. Không dừng lại đó, bà chủ “miệt vườn” lại xách giỏ đi xin lãnh đạo thành phố duyệt dự án về... trứng, thông qua hợp tác cùng Trung tâm Giáo dục Lao động - Bảo trợ xã hội Phú Văn (TT Phú Văn), Trường Giáo dục đào tạo và Giải quyết việc làm số 4 (Trường GDĐT & GQVL Số 4).

Tại TT Phú Văn, Công ty Ba Huân hỗ trợ trung tâm này xây dựng hệ thống trại gia súc, gia cầm với quy mô nuôi trên 30.000 con gà, 1.000 con heo, vừa góp phần đảm bảo nhu cầu thịt, trứng cho xã hội lại giúp các học viên sau cai nghiện đóng góp sức mình cho việc làm có ích. Thậm chí, trong quá trình xin làm dự án, Công ty Ba Huân còn cam kết: nếu như việc sản xuất chăn nuôi thua lỗ sẽ đền bù 100% tổn thất.

Bà Ba Huân tiếp tục xin thực hiện dự án đầu tư Trại chăn nuôi gà đẻ với 3 giai đoạn (từ năm 2008 đến 2015). Khởi động dự án này, trại sẽ nuôi trên 44.000 gà đẻ (năm 2009) và lên đến 268.000 gà đẻ (năm 2015), đủ năng lực cung cấp trên 11,5 triệu trứng/năm. Sắp tới, công ty sẽ ký kết hợp tác với Trung tâm Chánh Phú Hòa thuộc Sở LĐTB&XH TPHCM thành lập trang trại chăn nuôi hiện đại. Ngoài ra, công ty cũng vừa được nhận Giấy phép đầu tư Nhà máy chế biến trứng xuất khẩu tại Khu công nghiệp tỉnh Trà Vinh. Để phục vụ  nhu cầu bình ổn giá, đặc biệt là hàng thực phẩm tươi sống của thành phố, công ty Ba Huân đã tiếp tục đầu tư dây chuyền xử lý trứng sạch với công suất gấp đôi hiện nay – 120.000 quả/ giờ. Dây chuyền xử lý trứng thứ 2 này trị 25 tỉ đồng VN.

“Nhu cầu thịt và phụ phẩm gia cầm phục vụ trong vùng (TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu) ước trên 30.000 tấn/năm. Nếu chúng ta thực hiện được những trung tâm nuôi gia cầm tập trung, đảm bảo vệ sinh an toàn sẽ vừa góp phần tạo nguồn thực phẩm sạch, hạn chế nguy cơ tiềm ẩn gây bùng phát dịch cúm gia cầm và còn giải quyết việc làm cho rất nhiều người lao động”, bà Huân nói về ý tưởng của mình.

Mơ ước cung ứng 1,5 triệu trứng gia cầm sạch cho thị trường mỗi ngày Với phương châm “Ba Huân trứng sạch - Chia sẻ niềm tin cộng đồng” cùng hệ thống dây chuyền hiện đại, công suất xử lý khoảng 65.000 quả/giờ. Dàn máy hiện đại này nếu hoạt động liên tục 20 giờ/ngày thì đủ cung ứng ra thị trường trên 1,3 triệu trứng gia cầm sạch/ngày, góp phần phục vụ cho hơn 7 triệu người dân. Điểm đặc biệt là toàn bộ quy trình xử lý trứng gia cầm của nhà máy đều được tự động hóa từ khâu nạp trứng, rửa, sấy, phủ dầu bảo vệ, khử trùng bằng tia cực tím, soi trứng... đến hệ thống vào hộp, dán nhãn và đóng gói thành phẩm. Trứng gia cầm sau khi xử lý không chỉ đạt chất lượng về an toàn thực phẩm mà còn đủ sức “xuất ngoại”, mang thương hiệu Việt ra cộng đồng thế giới.

Dây truyền sản xuất trứng sạch.

HUYỀN TRANG

Báo Gia đình & Xã hội Xuân Canh Dần