“Nước mắt độc giả là món quà vô giá với tôi”

>> “Ở đất kẻ thù” – sự thức tỉnh nhân văn

Nguyên mẫu và cảm hứng thúc giục Lê Lan Anh cầm bút là  cựu binh John Mc Cain,  một chính khách có đóng góp tích cực cho quá trình bình thường hoá quan hệ Việt Mỹ, ứng viên tranh cử chiếc ghế tổng thống Mỹ 2008.

- Vì sao chị lại chọn chiến tranh - một đề tài đã quá quen thuộc và ít hấp dẫn đối với độc giả đương thời, cho cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình?

- Tôi lại nghĩ đề tài chiến tranh là “mỏ vàng” đối với người cầm bút. Khi cận kề với cái chết, những điều xấu xa, tốt đẹp và mọi cảm xúc  thường ngày có thể che giấu - trong bối cảnh chiến tranh được bộc lộ ở thang bậc cao nhất. Tôi viết “Ở đất kẻ thù” không nhằm đến độc giả cùng thời. Tôi muốn “tấn công” các bạn trẻ! Thế hệ trẻ đang ra biển lớn, không có gì chống lưng, lúc nào cũng nghe về tham nhũng, tiêu cực - lý tưởng của người trẻ bị đổ vỡ rất nhiều. Tôi có kỳ vọng với câu chuyện kể của mình, thêm một lần nữa thông điệp về lòng nhân được nhắc lại, quá khứ bi thương và can trường của dân tộc được nhắc lại - sẽ giúp chút gì cho độc giả trẻ của tôi. Chẳng hạn như cảm xúc tự hào về dân tộc, lòng yêu quý và thương xót đồng bào mình...

- “Ở đất kẻ thù” được viết theo cách rất đơn giản và chân phương, với lối kể chuyện cổ điển. Chị cố tình như vậy hay là trở ngại không vượt qua được của người lần đầu cầm bút?

- Tôi là một doanh nhân, những đầu sách tôi đọc trong hơn 20 năm nay toàn là sách lịch sử, triết học, xã hội học. Khi cầm bút viết tôi không có mưu đồ trở thành nhà văn, mà chỉ là giải toả những điều ám ảnh mình. Tôi viết hoàn toàn theo dẫn dắt của bản năng, cũng không tìm đọc ai để so sánh. Khi người ta hỏi tôi là đã đọc tiểu thuyết chiến tranh của ai? Tôi rất bối rối vì thực sự là chưa đọc quyển nào. Nhưng may là tôi không chuyên nghiệp, không bị ảnh hưởng. Tôi viết thật thà với tình cảm và lòng mình, một mình một kiểu - cái sự chân phương, không khôn ngoan trong câu chữ ấy mới chính là tôi.

Có một cô bé nông thôn gọi điện cho tôi nói: “Cháu thấy cháu trong quyển sách của cô”, nhiều bạn trẻ khác chia sẻ là họ đã khóc khi đọc sách. Nếu tôi không thật lòng 10, sẽ chẳng lay động được người đọc 1. Không ai phí nước mắt cho những “động tác giả”. Những giọt nước mắt của bạn đọc, là món quà quý giá nhất tôi nhận được sau khi phát hành tập sách này.

- Chị đã sang Mỹ sống để lấy tư liệu cho cuốn sách này. Có cần kỹ tính đến thế không?

- Tôi nhận thấy, khi miêu tả phía bên kia các tác giả thường rất ngô nghê và cực đoan trong tình cảm. Tôi muốn mình hiểu về văn hoá, cách tư duy, tình cảm và lối sống của người Mỹ khi viết về một người Mỹ. Thế là tôi dẹp chuyện kinh doanh, khăn gói lên đường sang New York sống. Tôi đến các thư viện, bảo tàng kiếm tư liệu, sống trong khu người Mỹ để có cảm nhận chính xác cuộc sống của họ. Tôi bắt tay vào viết trong 2 tháng, mỗi ngày chỉ ăn một bữa, ngủ rất ít để tối giản thời gian uổng phí...

- Cô bé Na, biểu tượng hoàn hảo của sự thánh thiện và lòng nhân hậu đã phải chết ở cuối sách. Chị có nghĩ cái kết này nhẫn tâm với người đọc?

- Tôi nâng niu nhân vật Na lắm, cô bé ấy đã lấy rất nhiều nước mắt của tôi. Khi viết đến đoạn Na chết, bom dội xuống khi cô bé đang hái chùm hoa bưởi - tôi đã khóc ướt đẫm bản thảo. Tôi không đủ sức viết tiếp, cảm thấy như mình đang đứt từng khúc ruột vì đau đớn và xót thương. Nhưng phải có sự ra đi của Na mới lay chuyển được con người kiêu ngạo như Jim, mới khiến anh ta nhận thấy hết cái bi thảm và bất nhân của chiến tranh. Tâm hồn trong veo và đầy ắp yêu thương của bé Na là biểu tượng của lòng nhân. Lòng nhân sẽ giúp con người vượt qua mọi khoảng cách về không gian địa lý, rào cản ngôn ngữ, chủng tộc, đẳng cấp xã hội. Đó cũng là thông điệp tôi muốn gửi gắm qua quyển sách này.

- Một người đàn bà đẹp, goá bụa từ năm 25 tuổi, đơn thân nuôi con và trở thành tỷ phú, đi lại tới 70 quốc gia  để làm ăn và tận hưởng cuộc sống - cuộc đời của chính nữ doanh nhân Lê Lan Anh đã mang rất nhiều yếu tố tiểu thuyết. Sao chị không viết bằng những chất liệu chính từ cuộc sống của mình?

- Bạn bè tôi nói, cuộc đời tôi với những “chất liệu” khổ cực, buồn đau, hạnh phúc... bằng 20 đời người bình an khác. Nhưng bản thân tôi lại không thấy mình có gì đặc biệt, có lẽ tôi đã vượt qua, sống trong nó nên thăng trầm cũng thành bình thường. Tôi không có cảm hứng về bản thân mình, số phận của cá nhân tôi quá nhỏ bé so với số phận và nỗi đau của dân tộc.

- Chị đã dừng việc kinh doanh để tập trung chuyện viết văn. Văn chương đang là quan tâm lớn nhất của chị?

- Không! Trung tâm cuộc sống của tôi lúc nào cũng là con trai. Con tôi là người tử tế, có nghị lực, biết yêu thương, thành đạt - nghĩa là cuộc đời tôi đã thành công. Hạnh phúc riêng của tôi, chuyện kiếm tiền đều là nhỏ bé so với con tôi. Viết văn chỉ là một cách tôi khám phá thêm về mình và chia sẻ những điều ám ảnh tôi với mọi người.

- Cám ơn chị về cuộc trò chuyện này!

Chi Mai