Nước mắt “xóm người điên”

Về “xóm người điên”, chúng tôi mới thấu được, bi cảnh đầy nước mắt của những gia đình không may mắn nơi đây.

 

 

“Xóm người điên” nằm trên quốc lộ 21, thuộc địa bàn xóm 5 và xóm 6 xã Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Chỉ gói gọn trên một đoạn đường ngắn thôi mà vùng đất này hơn hàng chục người có vấn đề về thần kinh là một trường hợp ít thấy. Trong số họ, có người là hậu quả của chiến tranh để lại, có người sinh ra đã không bình thường, có người đến tận mười chín đôi mươi bỗng dưng hóa điên.

 

Cái cảnh người ăn mặc rách rưới, đầu tóc bù xù lang thang đầu đường xó chợ thường thấy nơi này. Thỉnh thoảng lại có vài ba người hớt hơ hớt hải chạy đi tìm họ. Ông Đậu Huy Lăng, một người cao niên ở mảnh đất này cho biết: “Thỉnh thoảng đâu đó lại có tiếng la hét thất thanh, tiếng đập phá đồ trong nhà, tiếng cười vô thức của người điên, nước mắt ngẹn ngào của đấng sinh thành. Những gia đình không may mắn có người bị thần kinh nặng ở đây như nhà ông Tiếp Chen, bà Loan Phượng, ông Tý Nhạn, anh Bình Thăng, nhà ông Êm, nhà anh Hải Lơ... Nhiều nữa, có nhà 2 người bị, kể ra mà buồn!”.

 

Một hình ảnh thương cảm thường thấy ở “xóm người điên”.

 

Cũng theo ông Lăng, trước đây mảnh đất này không hề có người điên. Nhưng thế rồi, chiến tranh qua đi, biết bao người vào sinh ra tử nơi chiến địa trở về mang trong mình chất độc màu da cam. Để rồi con cái họ sinh ra mà tâm sinh lý không được phát triển bình thường. Rồi cũng bắt đầu từ quãng thời gian đó, cái xóm này xuất hiện thêm nhiều người bị điên.

 

Bà Lê Thị Kiệm - Bí thư chi bộ xóm 5 xã Ba Sao cũng hết sức băn khoăn về thực trạng hiện tại của địa phương mình. Bà cho biết: “Cho dù họ có là con cái của các gia đình chính sách hay không đều ít nhiều nhận được sự quan tâm của chính quyền địa phương. Bị bệnh thần kinh có người nặng người nhẹ, rất nhiều người nhà của những con người không may mắn đó họ không muốn bị người thân mình gán cho cái mác “điên” cho nên họ né tránh, giấu giếm. Đó là điều hết sức tế nhị và khó xử đối với những người hoạt động phong trào địa phương như chúng tôi”. Không phải tìm đâu xa, ngay hàng xóm của bà cũng có mấy trường hợp đáng buồn đó.

 

 

Bữa cơm trưa của gia đình anh Lại Văn Tiếp, chị Hoàng Thị Sen xóm 5, Ba Sao chan đầy nước mắt. Nước mắt vô cảm của người điên và cả nước mắt thương con của người mẹ. Bữa trưa bỏ dở bởi người con của anh chị đang ăn lại nôn ói ra cả mâm, vừa mếu máo khóc vừa không chịu ăn nữa. Người mẹ khốn khổ gần tròn 60 tuổi lại dỗ ngon dỗ ngọt bón từng thìa cho con, người cha lúi húi dọn dẹp mâm cơm đang còn ăn dở. Ngay từ lúc sinh ra, Lại Thị Hằng, người con của anh chị tâm sinh lý đã không được phát triển bình thường như bao đứa trẻ khác. 28 năm rồi, vợ chồng bất hạnh ấy gắng gượng nuôi đứa con không bình thường.

 

28 tuổi rồi, Hằng vẫn phải nhờ mẹ chăm sóc từng li từng tý.

 

Thời binh lửa, anh Tiếp chiến đấu ở chiến trường Đông Nam Bộ, trong những tháng ngày oanh liệt của cuộc tổng tiến công giải phóng miền Nam. Khi chiến trường đã lắng mùi khói súng, anh trở về xây dựng gia đình, không thể ngờ rằng mình đã để lại di chứng của chất độc da cam cho con. Từ khi đất nước hòa bình, cũng là những tháng ngày không êm ả đối với gia đình người cựu binh này.

 

Anh tâm sự: “Con mình nó có biết gì đâu, bố mẹ hầu hạ từng li từng tý. Nhiều lúc lên cơn, nó còn xé cả quần áo, giận con thì ít mà thương con thì nhiều. Thương con rồi thương cho cả số phận không may mắn của gia đình”.

 

Cách nhà anh Tiếp chỉ mấy bước chân, một gia đình còn cám cảnh hơn. Khi chúng tôi bước vào ngôi nhà thấp bé lụp xụp bắt gặp ngay cảnh một người đàn ông đang xích chân một cô gái. Làm xong công việc đó, người thanh niên này quay ra rơm rớm nước mắt nói với chúng tôi như để thanh minh: “Em gái tôi đấy! Nào ai muốn xích chân em mình. Nhưng không trói lại, thì y như rằng là bỏ nhà lang bạt khắp nơi. Em gái mới tìm được tức thì, còn mẹ tôi nữa, không biết bà cụ đi đâu”. Vừa nói anh vừa vội vã đi tìm mẹ. Người thanh niên này tên là Dương Văn Hưởng. Căn bệnh ung thư dạ dày cướp đi người cha đã tròn 10 năm, để lại cho anh một bà mẹ mắc chứng thần kinh và em gái bị di chứng của chất độc màu da cam. 32 tuổi đời, là quãng thời gian đến khốn khó của anh. Nhìn về tương lai, anh chỉ trầm ngâm rồi lắc đầu không buồn nói. Anh Hưởng kể: “Có những lần hai mẹ con rủ nhau đi lang thang cả mấy ngày, anh lại phải cất công tìm về. Bỏ đi thì lo có mệnh hệ gì ở đâu đó, ở nhà thì những lúc lên cơn bà cụ lại đập phá đồ đạc, rồi nói lảm nhảm cả ngày”.

 

Nhà có hai người bị điên, anh Hưởng khổ không tả xiết.

 

 

Ở cái “xóm người điên” ấy, không ai không thấu nỗi đau và cảm thông cho trường hợp bà Phạm Thị Nhẫn. Người mẹ đã ở tuổi 79 này, 48 năm rồi chăm sóc người con bị điên của mình. Trong căn phòng nhỏ khoảng chừng 5m², xây một bục xi măng bằng cái giường một làm giường, còn lại chỉ còn lối đi lại hẹp, người mẹ lụi hụi tắm cho người con của mình đang gục mặt xuống nền nhà. Bên ngoài song sắt có đến 3 thanh niên đứng trông chừng cho bà. Bà Nhẫn kể: “Nó hung tính lắm, ngày trước, nó bóp cổ tôi đến gần chết, may có người giật ra. Cho nên mỗi khi vào tắm rửa cho con, tôi đều phải nhờ thanh niên trong xóm trông chừng”.

 

Tròn 20 năm rồi, anh Vũ Xuân Việt, người con tâm lý không được bình thường của bà không ra khỏi gian phòng 5m² ấy. Không chăn, không gối, không một manh áo, thương con mà nước mắt dàn dụa bà may áo cho con, mặc được một lát thì bị xé nát tươm. Nhiều lúc nhốt con trong 4 bức tường, đứng ngoài song sắt không đành lòng, bà tính đưa con lên nhà trên để thuận tiện việc chăm sóc, nhưng mỗi lần lên cơn, anh lại trở nên hung dữ, cộng với việc có lần bóp cổ bà suýt chết, bà nghẹn ngào: “Thương con để bụng thôi chú à”.

 

Bà Nhẫn kể lại rằng, lúc sinh ra Việt cũng bình thường như bao đứa trẻ khác. Năm lên 10, bị cảm lạnh rồi từ đó thần kinh bị ảnh hưởng. 4 năm trời ở Bệnh viện Thường Tín, cha, mẹ, em gái thay nhau săn sóc mà bệnh tình không những không thuyên giảm mà còn nặng thêm. Nhiều lần Việt trốn viện, bỏ ra ngoài, lúc lên cơn trở nên hung dữ. “Đành nhốt con lại”- bà buồn rầu nói. Thời gian thấm thoắt, tròn 20 năm tắm gội, cơm nước cho con không thiếu một bữa. Giờ đây ở tuổi xế chiều, một tay bà phải chăm sóc người con điên dại, một tay lo lắng cho chồng đã già yếu. Mỗi ngày qua đi, là một lần bà thêm đau đáu nỗi lo: “Bố mẹ mất đi rồi, ai cơm nước cho con!”. Nói đến đây, khóe mắt người mẹ già này lại ứa lệ.

 

Rời “xóm người điên” mà hình ảnh người mẹ già nua còm cõi nuôi con điên, đối mặt với bao hiểm nguy rình rập, rồi cảnh trai trẻ chăm sóc người già, đến những năm tháng cuối đời mà vẫn ngây ngô, ngơ dại đến vô thức cứ ám ảnh chúng tôi. Nghĩ mà thương người bệnh, thương cho cả những người suốt đời nuôi nấng chăm sóc để họ tồn tại trên cõi đời này.