PGS-TS Bùi Hiền, người đề xuất cải tiến chữ Quốc ngữ, qua đời

Gia đình cho biết PGS-TS Bùi Hiền mất lúc 15 giờ 15 ngày 11/5 tại nhà riêng ở TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, hưởng thọ 90 tuổi.

Lễ viếng sẽ được tổ chức vào 13 giờ ngày 12/5, lễ truy điệu và đưa tang được tổ chức vào 6 giờ 30 ngày 13/5. Ông sẽ được an táng tại quê nhà xã Vĩnh Chân, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ.

PGS Bùi Hiền sinh năm 1935 ở xã Vĩnh Chân, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ.

Năm 1953, ông được Nhà nước cử đi học tiếng Nga ở Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp, tháng 10/1955, ông trở về, được giao phụ trách ban tiếng Nga của Trường Ngoại ngữ mới thành lập ở Hà Nội.

Năm 1967, Trường đại học Sư phạm ngoại ngữ Hà Nội thành lập, ông Bùi Hiền được giao phụ trách khoa tiếng Nga của trường này.

Ông đã bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ (nay là tiến sĩ) ở Trường đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow mang tên M.V. Lomonosov với kết quả xuất sắc năm 1973.

Sau khi bảo vệ thành công luận án, ông trở về nước, tiếp tục công tác tại Trường đại học Sư phạm ngoại ngữ Hà Nội.

Năm 1974, ông Bùi Hiền được bổ nhiệm giữ chức vụ phó hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm ngoại ngữ Hà Nội.

Năm 1978, ông được điều chuyển về Bộ GD-ĐT Việt Nam phụ trách ngoại ngữ trong cải cách giáo dục.

Sau đó, ông Hiền được bổ nhiệm làm phó viện trưởng Viện Nội dung và Phương pháp dạy học phổ thông thuộc Viện Khoa học giáo dục Việt Nam. Ông giữ chức vụ này cho đến khi nghỉ hưu năm 1993.

Sau khi nghỉ hưu, ông Bùi Hiền dành nhiều thời gian cho nghiên cứu cải tiến cách viết chữ Quốc ngữ. Ông công bố "Đề xuất phương án cải tiến chữ Quốc ngữ" lần đầu tiên trên một tờ báo về giáo dục năm 1995.

Nhưng phải đến năm 2017, khi ông đưa ra đề xuất của mình trong một hội thảo và được truyền thông rộng rãi thì đề xuất của ông mới được biết đến nhiều, trở thành câu chuyện gây tranh cãi.

Mặc dù PGS Bùi Hiền nêu mục đích cải cách là để thống nhất và đơn giản hóa một phần về mặt chữ viết cho các văn bản, giúp người nước ngoài, người dân tộc thiểu số dễ tiếp cận với chữ viết tiếng Việt hơn, nhưng đề xuất vấp phải phản ứng của dư luận.

Bàn cãi lắng xuống khi các chuyên gia khẳng định không thể đơn giản cải tiếng chữ viết do một cá nhân đề xuất.