Phá án trong mây (kỳ cuối): Bí mật phía sau mặt nạ bằng lá héo

 

 

Gần 4h sáng hôm sau, đoàn công tác bất ngờ tung quân kiểm danh, điểm diện tất cả các hộ dân. Tôi cùng cậu phiên dịch phóng thẳng đến nhà ông Páo. Kiểm tra nhanh, thấy Giàng A Chao (con cả) vắng mặt. Anh công an viên cùng đi thì thào: "Chắc nó trên lán trong núi". Vác cái bụng đói cồn, chúng tôi rút êm rồi trèo đèo lội suối tìm Chao. Xế trưa, trước mặt đã là một căn lều rách, nằm nép sau một tảng đá to bên suối. Chao đang ngồi thu lu nướng sắn, mặt chợt biến sắc khi chúng tôi bước vào.

 

Trong lều chẳng có gì đáng kể, ngoài 1 chiếc "lù cở" (gùi đeo lưng đan bằng mây) và 1 khẩu súng kíp. Khi cậu phiên dịch vừa nhấc cái gùi trên vách xuống, Chao liền giằng lấy rồi bỏ chạy ra ngoài. Nghề này chỉ khoái gặp thằng "có tật giật mình". Một cú đá quét làm y ngã sấp, chiếc gùi đổ nghiêng, từ bên trong lăn ra 4 -5 cục nhựa màu nâu. Thuốc phiện. Dễ có đến nửa cân. Chúng tôi áp sát, bẻ quặt 2 cánh tay Chao ra sau, bình tĩnh rút khoá bập gọn. 

 

Giật Chao đứng dậy, bất ngờ tôi ra đòn: "Khẩu súng bắn người kia à?". Nghe dịch lại, mặt Chao chợt xám ngoét, miệng lắp bắp. "Ngon rồi", anh em reo thầm trong bụng. Chúng tôi xốc nách Chao giải về UBND xã trong sự khấp khởi hy vọng của cả đoàn. Chẳng nói ra, nhưng ai cũng đã nhớ nhà, nhớ vợ con đến phát cuồng. Hội ý nhanh, chúng tôi giải Chao về huyện để khai thác. Sau phút mất bình tĩnh, Chao đã lấy lại sự lầm lỳ cố hữu. Thực ra trong tay anh em cũng chưa có gì chứng minh Chao liên quan đến vụ án mạng. Cái duy nhất để bấu víu là thái độ hốt hoảng của Chao khi bị tôi "bắt nọn". Việc đấu tranh thật vất vả, vì "độ nóng" của ngôn từ xét hỏi, qua trung gian phiên dịch thì "nguội" hẳn. Lắm lúc muốn sẵng giọng thị uy, chợt nghĩ "nó hiểu gì mà quát" nên lại thôi. Hỏi "chay" mãi không ăn thua, bụng bảo dạ "chẳng nhẽ thua anh cu tỷ", trong tôi chợt loé lên suy nghĩ: "Nó cầm súng kíp đến hiện trường, khả năng có người nhìn thấy".

 

Tôi thay đổi chiến thuật, chỉ hỏi trưa hôm đấy cầm súng kíp đi đâu, nhiều người bảo thế. Không ngờ "tiểu xảo" ấy lại phát huy tác dụng, Chao luống cuống. Đến lượt tôi giật mình, hay có người nhìn thấy thật? Trao đổi nhanh với anh Hà Đình My - Phó công an huyện, chúng tôi đề xuất tăng quân lên Bản Mù ngay, rà soát từ nhà Chao đến nương ngô của chị Dê có bao nhiêu đường đi, bên đường có nhà nào, có nương rẫy của ai, tập trung hỏi sâu xem có ai gặp Chao không. Đồng thời phải "bốc" ngay ông Páo lên xã đấu tranh, để phát hiện mâu thuẫn với lời khai của Chao. Gần 23h, giao liên cưỡi ngựa về huyện, cầm theo một tập lời khai. Tổ xét hỏi cắm đầu đọc, gạch ra các chi tiết quan trọng. Đây rồi, trưa ấy có người trông thấy bố con Chao vác theo vật gì dài dài như đòn gánh, cuốn trong lớp vải. Bản thân ông Páo khai "lệch" hẳn Chao về lịch trình sử dụng thời gian...

 

Hiện trường nơi xảy ra án mạng.

 

 

Khoét sâu vào các mâu thuẫn, Chao toát mồ hôi. Đến 3h sáng thì không "chịu được nhiệt", bắt đầu khóc sụt sùi và lầm rầm kể lể: Trong dòng họ, Chao phải gọi chị Dê bằng cô, nhưng hai nhà từ lâu đã ghét nhau. Cách đây mấy năm, trong bản kháo nhau là chị Dê có phép "thả ma". Người ta tin rằng "bùa" được yểm vào nhà ai thì nhà đó gặp hoạ, thậm chí có người chết. "Bùa" có thể làm bằng tóc rối, giẻ rách và một ít gạo đã được phù phép, bọc vải bên ngoài. Khi "yểm" lựa đêm không trăng, bí mật chôn "bùa" ở trước cửa nhà người muốn hại. Tháng trước, cả 3 đứa em Chao lăn đùng ra ốm, lại thêm con trâu leo dốc trượt chân lăn xuống vực. Hoảng hốt, ông Páo kiếm gà trắng sống thiến mang sang nhà thầy mo Dơ đặt lễ. Hôm sau thầy mo đến, bảo giết lợn để cúng ma. Thủ tục xong xuôi, ông Dơ chém mạnh con dao tông xuống bậu cửa, thắp hương lầm rầm khấn "thổ điạ", hỏi xem có phải chị Dê "thả ma" nhà ông Páo không. Sau đó Dơ đặt quả trứng lên sống dao. Quả trứng đã xoay tròn rồi đứng yên trên sống dao cả giờ đồng hồ.

 

Bên bếp lửa ngay đêm ấy, ông Páo gọi Chao lại và bảo: "Cái ma hại nhà mình rồi, tao già chết chẳng sao, nhưng còn các em mày phải chết thì khổ lắm. Mày là con cả, bụng mày nghĩ phải làm sao?". Chao tần ngần. Thù thì thù lắm rồi, nhưng biết phải làm thế nào. Chị Dê là người bà con, giết đi cũng sợ bị tội, nhưng không giết thì con ma sẽ vật chết cả nhà mình. Thấy con lưỡng lự, ông Páo động viên: "Giàng (trời) sinh ra người tốt thì để nuôi, sinh ra người xấu thì để giết thôi!". Nghĩ một lúc, Chao quả quyết: "Giết thì giết, mai để tôi đi bắn nó cho!". Ông Páo bảo: "Mày với bố mang 2 súng đi. Mày bắn trượt thì bố bắn tiếp".
Hôm sau, mặt trời vừa đứng bóng, ông Páo và Chao mang 2 khẩu súng kíp, bao đạn chì đi lên nương nhà chị Dê. Gần đến nơi, Chao ngắt lá cây Ngoã đan 2 cái mặt nạ để bố con cùng đeo vào tránh bị nhận diện. Trong lúc đó ông Páo nhồi thuốc, nạp đầy đạn vào 2 khẩu súng kíp. Xong, cả hai như con chồn rúc vào bụi cây dại um tùm trên đỉnh nương nhà chị Dê. Từ đây Chao quan sát mọi động thái của mẹ con họ. Khi thấy đám trẻ di chuyển ra xa và chị Dê nghỉ tay đứng thẳng dậy, Chao gương súng nhằm thẳng ngực bóp cò. Súng nổ, chị Dê gục xuống, máu tuôn xối xả. Bố con Chao nán lại, nhìn chị quằn quại rồi bất động hẳn mới vất mặt nạ, bỏ chạy vào trong rừng theo lòng suối cạn...

 

Sau khi gây án, Chao giấu cả 2 khẩu súng vào trong rừng. Buổi chiều, ông Páo dắt ngựa đi chăn, Chao đi tìm bắt ong mật... cả hai bình thản như không có chuyện gì xảy ra. Đêm hôm đó, hai bố con vẫn sang nhà chị Dê góp rượu làm ma theo lệ làng... Khi tôi dừng bút, 3 tờ biên bản ghi lời khai đã kín chữ, đồng hồ đã chỉ sang con số 5. Đợi sáng chút nữa, chúng tôi dẫn giải Chao lên núi để chỉ địa điểm giấu khẩu súng còn lại.

 

Thoát hiểm

 

Bữa cơm chiến thắng trưa ấy có đồ mặn chở theo xe lên. Những anh chàng nhớ nhà chen nhau lên 2 xe U oát về huyện, còn lại anh Dũng đội trưởng và tôi, cùng 68 khẩu súng kíp thu của dân. Theo hẹn xe sẽ quay lại đón chúng tôi, bỗng một cơn mưa lớn bất thần ập xuống. Trời về chiều, người nhà ông Páo kéo lên UBND xã khá đông, mặt mũi đằng đằng. Anh Dũng bảo tôi: "Chuẩn bị sẵn sàng, có thể họ cướp lại súng kíp để "tiu" anh em mình". Căng thẳng tột độ, 2 anh em cùng rút súng ngắn, lên đạn rồi cầm lăm lăm trên tay. Kinh nghiệm cho thấy, để tránh xung đột phải ngăn chặn từ trong suy nghĩ của họ. Quả nhiên thấy chúng tôi cố thủ, súng ve vẩy, họ lùi ra xa, chụm đầu xì xào toan tính. Đang lo đêm xuống phòng thủ ra sao, chợt có tiếng ô tô ì ì. Với tôi, đây là âm thanh hay nhất trong đời.

 

Xếp hết súng kíp lên xe, chúng tôi mau chóng rời ủy ban. Cơn mưa xối xả lúc chiều khiến con đường đất sét trơn như đổ mỡ. Đến đoạn cua, bánh xe quay tít, mọi cố gắng của lái xe đều vô ích, chiếc xe trượt dần về phía mép vực sâu hun hút, rì rào tiếng suối. Qua lớp kính, vực đã ngay dưới chân tôi. Hai anh em ghì chặt tay nhau... đợi chết. Nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra, một hòn đá nào đấy đã chặn khựng đà trượt của chiếc xe. Trong một tích tắc, anh lái xe cài cầu, đạp ga. Chiếc xe chồm lên, lao sang phía trong vách núi. Ba anh em nhảy khỏi xe... Đó là lần đầu tiên trong nghề, chúng tôi cùng bật khóc. Khóc trong nỗi mừng hút chết!

 

Công tác điều tra hình sự cuốn chúng tôi đắm chìm vào các vụ trọng án mới xảy ra. Hôm rồi tình cờ gặp lại cậu phiên dịch ngày nào, hàn huyên dông dài lại quay về chuyện cũ. Nghe đâu bố con ông Páo chịu hình phạt không quá nặng, vì phạm tội do nhận thức lạc hậu, giờ này chắc cũng sắp ra tù. Thôi cũng mừng cho họ, đành rằng tội ác là không thể chấp nhận, nhưng trước phút gây án họ vẫn là những con người chân chất, mộc mạc. Bài học với họ thế là đủ. Thửa ruộng bậc thang, đàn trâu, chiếc khèn lá vẫn đang đợi họ về...