Phá án trong mây (kỳ I): Hành trình tìm sự thật

 

Nhận tin báo, lực lượng điều tra trọng án, kỹ thuật hình sự lập tức gói ghém hành trang lên núi. Chúng tôi mang theo mỳ tôm, đèn pin, thuốc lào, chăn chiếu, và đương nhiên, cả những khẩu súng đầy ắp đạn. Lính hình sự miền sơn cước có nét đặc thù khác miền xuôi. Bởi những chuyến đi của họ, có khi, tóc rậm trùm vai mới ra khỏi rừng...

 

Từ thành phố Yên Bái đến huyện lỵ Trạm Tấu ngót nghét 150km. Đoạn đường từ Nghĩa Lộ lên Trạm Tấu như con rắn luồn giữa núi và vực thẳm hun hút. Cách bữa chúng tôi lên đó chừng chục hôm, một tai nạn thảm khốc đã xảy ra, khi một chiếc xe ca chở 14 người Mông và 2 cô giáo bị nổ lốp trước, mất lái lao xuống vực sâu hơn 200m. Dòng suối lũ ùng ục dưới đó đã cuốn phăng đi tất cả. Sau thảm hoạ, nỗ lực mãi mới trục vớt được 12 thi thể nát bấy, chúng tôi đã có mặt ngay để khám nghiệm, cùng lặng đi trong nỗi tang thương bao phủ đoạn đường. Hình ảnh khói hương hôm ấy vẫn còn nghi ngút trong tôi, dẫu dòng đời đã bao năm trôi.

 

Khi xe qua đoạn đường thảm hoạ, những cái miệng rôm rả tán láo chợt im bặt, mồ hôi rịn ra trên những khuân mặt đã sạm nắng gió miền rừng. Bản Mù, xã đặc biệt khó khăn của huyện Trạm Tấu, ngày nắng to nhất, từ huyện lỵ nhìn lên cũng chỉ thấy đỉnh non mờ mờ trong mây. Đường đến trung tâm xã chỉ khoảng 15km, nhưng đây mới thực sự là "điểm nhấn" của chuyến đi. Bởi gọi là đường, thực ra là trèo lên đá mà đi. Đá to như trâu, như voi, chả hiểu sao người ta vẫn vần xuống được để làm cốt, rồi chèn vô số đá hộc vào giữa tạo mặt phẳng tương đối để đi. Lên Bản Mù có 2 cách. Hoặc cuốc bộ mất khoảng 7 tiếng không nghỉ, hoặc ngồi trong những chiếc Uóat dã chiến. Cách này thì nhàn hơn, chỉ tội "chả biết chết lúc nào". Chính tôi khi về cũng đã nhắm mắt đợi chết, khi xe bị trôi ra rìa vực thẳm. Chuyện này xin kể sau.

 

Thôn Mông Đơ và Mông Xi lúp xúp khoảng trăm nóc nhà lợp ván thông, nằm rải rác nép mình bên triền núi hiu quạnh. Trên một khoảng đất trống, người ta dựng hai dãy nhà dài, lợp ván gỗ để làm trụ sở uỷ ban kiêm lớp học xoá mù, kiêm nhà hộ sinh, trạm xá. Khi đoàn công tác lên đến nơi thì trời đã về chiều. Núi đã thu bóng ác tà giấu ra sau lưng, để cái lạnh toả xuống. Chúng tôi xúm quanh nạn nhân, được đậy tạm bằng mấy tầu chuối. Nắng hè đã làm thi thể phân huỷ nhanh, đã bắt đầu toả ra những mùi khó chịu. Đêm xuống, anh em soi đèn pin để bác sĩ pháp y làm nốt các thao tác cuối cùng.

 

Xong việc, UBND xã mời cơm đoàn công tác trong một gian lớp học, ở đấy lỏng chỏng mấy thanh tre vắt ngang làm chỗ ngồi cho học sinh và một cái bảng đen. Trong ánh đèn dầu tù mù, chúng tôi lùa nhanh lưng cơm vào bụng cho quên đói.

 

Rừng về đêm với bao rùng rợn tiền sử qua lời kể người già. Tôi và anh Dũng - Đội trưởng trọng án nhanh chân chiếm được một cái "giường" đặc biệt là bàn đẻ trong trạm y tế ngủ ngon lành, trong khi mấy ông thắp đèn dầu tán phét, sau loay hoay chả biết ngủ đâu. Bọ chó là điều khủng khiếp nhất ở đây. Càng sạch sẽ, thơm thịt càng no đòn với chúng. Rất kỳ lạ là dân sở tại, chẳng ai dính nốt nào. Về sau, chúng tôi nhận ra một bí mật: Bọ chó "chung sống hoà bình" với người bẩn. Từ phát hiện quan trọng này mà cả tháng sau, sáng ra, khối anh trong đoàn chỉ làm mỗi việc bôi nước vào 2 khoé mắt, gọi là rửa mặt!

 

Xã Bản Mù như ốc đảo nằm trong mây. Ở đây mây theo chân người vào giấc ngủ, sà vào từng bữa ăn. Hàng ngày gần trưa mới tan sương, dẫu đang là mùa hạ. "Tổng hành dinh" của chúng tôi đặt tại trụ sở xã. Sau khi khám nghiệm, cánh pháp y rút đi, còn trụ lại 20 anh em trọng án, hình sự. Chúng tôi cắt hẳn ra 2 người nấu cơm, số còn lại hàng ngày vào bản thu thập tin tức. Không thể kể hết nỗi gian truân những tháng ngày ấy. Cả tháng anh em quanh quẩn "bài ca": Cải mèo - bí đỏ. Xã chỉ có thế, mà thế đã là sang, bởi vì có mỡ mang từ nhà đi để xào nấu. Còn nhớ hôm thèm thịt quá, anh em bàn nhau chung tiền mua con lợn con về mổ cho có tí tươi. Lợn bắt trong bản về, khoảng 10kg, cả bọn tấm tắc. Nhát dao chọc tiết đầu tiên, dòng máu phọt ra lổn nhổn đầy thứ gì trăng trắng, to bằng hạt gạo. "Lợn gạo rồi!", ai đấy kêu thất thanh, ngao ngán. Chàng "ba toa" cáu sườn đá vào mông con lợn đánh "éc", nó vùng lên chạy thẳng vào rừng, mang theo cái cổ đầy máu.

 

Ảnh minh họa.

 

Dân trên bản rất lạ. Cứ đến bữa, trẻ con xúm đen trụ sở uỷ ban xem anh em ăn cơm. Những mái đầu vàng hoe khét mùi nắng gió cứ nghó nghiêng, rồi rì rầm bàn tán. Với chúng, việc chúng tôi ở đây là sự lạ, đã khuấy động cái không gian cả ngàn năm nay tĩnh lặng. Làm án rẻo cao khổ nhất là bất đồng ngôn ngữ. Mặc dù trong đoàn có tới hai cán bộ huyện là người dân tộc Mông để làm phiên dịch, nhưng chẳng thể lúc nào cũng đem họ theo. Thiếu thốn cái gì, hay khi cần nắm tin tức, vào hỏi dân thì chỉ nhận được mỗi câu: "Chi pâu á" (không biết đâu). Lính trọng án thì nghiệp vụ đầy mình, song chẳng biết dùng thế nào, khi chẳng thể nói gì với nhau.

 

 

Hiện trường xảy ra vụ án tại nương ngô cách nhà chị Dê chừng 2 tầm dao quăng. Xung quanh nương là các bụi cây dại um tùm và một con suối cạn. Khi khám nghiệm chúng tôi phỏng đoán hướng đến và rời khỏi hiện trường của hung thủ, rồi theo đó mà lần tìm những thứ có thể có giá trị truy nguyên kẻ thủ ác. Tìm thật kỹ, cuối cùng đã phát hiện cách nơi chị Dê bị bắn chừng 20 m, trong lùm cây dại có 2 chiếc mặt nạ kết bằng những phiến lá cây Ngõa to bản, gài vào nhau bằng những que tre. Ở vùng mắt có khoét lỗ để nhìn.

 

Phát hiện này rất quan trọng, cho thấy thủ phạm có sự chuẩn bị kỹ trước khi gây án và vì vậy, nhiều khả năng động cơ phạm tội do mâu thuẫn, thù tức cao độ. Ngoài ra, 2 chiếc mặt nạ kết lá, đã tố cáo số lượng hung thủ và tâm lý đối tượng là sợ bị nhận diện. Vì sao chúng phải che mặt, nếu không phải là người có quan hệ hoặc là hàng xóm của nạn nhân? Từ phán đoán trên, chúng tôi thu hẹp phạm vi soát xét, loại trừ khả năng đối tượng vãng lai. Tuy vậy, tìm trong hơn 100 nóc nhà ra tên sát nhân không phải chuyện dễ...

 

Nằm trên bản được dăm hôm thì xảy ra chuyện. Đêm đó tôi vẫn "cố thủ" trên chiếc bàn đẻ. Chợt ở phía đầu nhà có tiếng xì xầm rất khẽ. Cảnh giác, tôi rút khẩu K59, bấm cậu phiên dịch nhẹ nhàng tiến về chỗ có tiếng người. Đêm đặc quánh, giáp mặt không thể nhìn. Có tiếng trao đổi của hai người.  Tôi là "vịt nghe sấm" cho đến khi cậu phiên dịch thuật lại. Thật thảng thốt! Họ hỏi nhau công an đã biết gì chưa, rồi xui "nó" trốn lên rừng... Giọng một người rất quen, như là tiếng cậu người phiên dịch trong đoàn, vốn quê ở Mông Đơ. Như vậy, nội bộ chúng tôi có "virus" rồi. Ngay đêm ấy, chúng tôi nhắc nhau cảnh giác, hồ sơ và súng luôn dắt bên mình, kể cả lúc ngủ.

 

Trong chốn âm u rừng già này, từ bao đời có chuyện khi ghét nhau, người ta thường "thả ma". Người già kể nhà nào bị "thả ma" sẽ lụn bại, sẽ đau yếu quặt quẹo, trâu bò trong chuồng lăn đùng ra chết. Muốn biết bị ai hại, phải mời thầy mo đến cúng. Trong thôn lúc đó có ông Hảng A Dơ nổi tiếng cao tay. Nếu nghi ai, chỉ cần thầy Dơ đặt quả trứng gà đặt trên sống dao. Sau cả giờ mà trứng không đổ, đích thị người đó là "thủ phạm".

 

Liệu truyền thuyết này có liên quan gì đến cái chết của chị Dê, bởi các lý do khác đã có thể loại trừ. Chúng tôi một mặt "rung chà" cho "cá nhảy", mặt khác theo dõi số nam giới bỗng dưng... vắng mặt. Đồng thời, bí mật nắm tình hình các hộ có người bị đau ốm, hoạn nạn trong cả 2 thôn, những nhà vừa giết lợn cúng ma trước thời điểm xảy ra vụ án...

 

Trời không phụ người, lại một đêm trăng suông, có người lẻn đến trạm xá gặp chúng tôi, ra hiệu đi theo anh ta vào trong rừng. Thú thực tôi cũng rất hãi. Một là sợ dẫm phải rắn, hai là... biết đâu, đây chẳng phải là một âm mưu gì đó, chẳng hạn như... khử cán bộ. Tính toán nhanh, tôi gọi cậu phiên dịch, súng lên đạn cầm tay dò dẫm theo lưng anh ta. Đi miết rồi anh chàng dừng lại, ngồi bệt xuống và bắt đầu "phát sóng ngang". Đại loại lý do đưa chúng tôi vào rừng để báo tin mật, rằng chị Dê bị nghi có thể "thả ma" từ lâu và tháng trước hình như trong thôn có nhà ông Páo cả 3 đứa con đều lăn đùng ra ốm, có mời thầy Dơ cúng ma.
Chìa khoá đây chăng? Chúng tôi rút nhanh khỏi khu rừng già...