Phán quyết vụ ly hôn nghìn tỷ của ông chủ cà phê Trung Nguyên

Chiều 27/3, phiên xử vụ án ly hôn giữa bà Lê Hoàng Diệp Thảo (46 tuổi) và ông Đặng Lê Nguyên Vũ (48 tuổi, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên) tiếp tục với phần phát biểu quan điểm của VKS về việc giải quyết tranh chấp số tiền 2.100 tỷ đồng.

Bà Thảo tại tòa chiều nay.

HĐXX vào nghị án chừng 10 phút rồi ra tuyên án. Chủ tọa mất hơn một giờ để tóm tắt yêu cầu khởi kiện của bà Thảo, quan điểm của hai bên về nuôi con, tranh chấp khối tài sản nhiều nghìn tỷ đồng, cổ phần các công ty thuộc Tập đoàn Trung Nguyên... và diễn tiến qúa trình xét xử.

Theo tòa, việc ông Vũ bổ sung phản tố yêu cầu phân chia 2.100 tỷ đồng của hai vợ chồng tại ba ngân hàng là phù hợp với quy định, không cần phải đưa ra hòa giải trước khi xét xử như quan điểm của VKS và phía bà Thảo.

Về quan hệ hôn nhân, tòa chấp thuận cho bà Thảo và ông Vũ ly hôn. Họ từng có thời gian dài hạnh phúc nhưng gần đây có nhiều mâu thuẫn, ngày càng trầm trọng, tình yêu không còn... nếu kéo dài hai bên đều khổ và đều mong muốn ly hôn.

Đối với 4 người con chung, tòa giao bà Thảo chăm sóc, nuôi dưỡng. Ông Vũ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho các con 10 tỷ đồng/năm tính từ năm 2013 cho đến khi học xong đại học.

Về tranh chấp tài sản, tỷ lệ cổ phần tại các công ty, ông Vũ đứng tên số cổ phần chiếm 20% vốn điều lệ, bà Thảo 10% Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên. Đối với Công ty CP Đầu tư Trung Nguyên (Trung Nguyên Investment), ông Vũ chiếm 60%, còn bà Thảo 30% cổ phần.

Tại 3 công ty CP Cà phê Trung Nguyên, Công ty CP Hòa tan Trung và Công ty CP Trung Nguyên Franchise, tỷ lệ sở hữu cổ phần của ông Vũ, bà Thảo lần lượt là 10% và 5%. Ngoài ra, mỗi người còn đứng tên 15 cổ phần Công ty TNHH Đầu tư du lịch Đặng Lê. Còn tại Công ty TNHH Vũ Nguyên Đắk Nông, ông Vũ đứng tên 30% cổ phần. (Công ty Trung Nguyên Singapore đã tách thành vụ án khác). Tòa xác định, tổng cộng ông Vũ bà Thảo sở hữu cổ phần trị giá hơn 5.700 tỷ đồng trong các công ty.

Theo nguyên tắc, tài sản chia đôi khi ly hôn nhưng có tính đến các yếu tố hoàn cảnh của gia đình, của vợ, chồng, công sức đóng góp của vợ chồng trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Ông Vũ và gia đình đã sáng tạo ra cà phê Trung Nguyên nhờ vào tiền bán nhà bố mẹ và tiền vay mượn. Giấy phép kinh doanh cấp cho ông Vũ và ông Mơ (cha ông Vũ). Những năm sau đó thay đổi tên gọi và bổ sung ngành nghề kinh doanh.

Vậy về mặt đóng góp là thuộc về ông Vũ và gia đình, điều này phù hợp với những trình bày của ông Vũ tại tòa. Tòa nhận định khi thành lập doanh nghiệp, số lượng vốn góp của ông Vũ bao giờ cũng nhiều hơn bà Thảo. Đây là điều cốt lõi xác định công sức đóng góp của hai bên. Bà Thảo nuôi các cháu ăn học và thường xuyên ở nước ngoài chăm các con. Một mình ông Vũ quản lý Trung Nguyên, ông là ông chủ Trung Nguyên và mang về lợi nhuận cao.

"Căn cứ các tài liệu có cơ sở xác định, ông Vũ sáng lập Trung Nguyên nhờ vào tài sản là bán hai căn nhà của bố mẹ. Ông là người đứng tên giấy phép kinh doanh, phát triển công ty. Sau nhiều năm, tăng vốn điều lệ, trải qua các giai đoạn phát triển ông Vũ luôn giữ chức danh chủ tịch...", bản án nêu và khẳng định "công sức đóng góp của ông Vũ luôn nhiều hơn".

Tòa nhận thấy bà Thảo có tham gia tuyên truyền cổ vũ cho King’s Coffe, cạnh tranh với G7 của Trung Nguyên. Nên việc ông Vũ cho rằng bà Thảo vi phạm luật cạnh tranh là có căn cứ. Nhưng xét bà Thảo có năng lực kinh doanh, vừa nuôi con vừa mở mang thành lập công ty ở nước ngoài. Việc này phải ghi nhận công sức của bà Thảo trong việc thành lập công ty ở Singapore là lớn.

Nhưng tranh chấp này, ông Vũ đã rút và sẽ xem xét trong vụ án khác. Khi đó vai trò, công sức bà Thảo sẽ được xem xét hợp lý. Việc bà Thảo cho rằng ông Vũ mải mê thiền định mà không quan tâm đến công ty, tòa nhận thấy căn cứ vào báo cáo kiểm toán, tổng lợi nhuận sau thuế của Tập đoàn Trung Nguyên đều duy trì phát triển ở 650 tỷ đồng trở lên. Mặc dù kiện cáo ảnh hưởng nhưng công ty vẫn phát triển. Nên tòa xét thấy phải chia cho ông Vũ nhiều hơn nhưng vẫn phải đảm bảo cho công sức bà Thảo.

Do đó, Tòa nhận thấy cần phải chia cho ông Vũ 60%, bà Thảo 40%.

Căn cứ vào công sức của ông Vũ trong việc thành lập hoạt động, điều hành của Trung Nguyên... HĐXX cho rằng: "Cần thiết giao cho ông Vũ quyền điều hành Trung Nguyên. Có như vậy mới đảm bảo quyền lợi của đương sự".

Ông Vũ thanh toán lại bằng tiền cho bà Thảo; tạo điều kiện cho bà Thảo đầu tư vào thương hiệu cà phê mới. Có như vậy mới giúp các đương sự có cuộc sống mới.

Về khiếu nại thẩm định giá của bà Thảo, HĐXX nhận thấy, trong quá trình tố tụng, tòa áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm đảm bảo hoạt động bình thường của các doanh nghiệp và quyền lợi ích hợp pháp của hai bên. Đến nay cần hủy bỏ các biện pháp này.

Quá trình giải quyết vụ án, tòa nhận được khiếu nại của các bên về định giá tài sản và kiểm toán. Tòa đã thành lập hội đồng định giá và ủy thác cho tòa địa phương nơi có trụ sở công ty định giá. Nhưng theo Sở Tài chính TP.HCM, tòa cần xác định các cơ quan chuyên môn trước khi định giá. Do đương sự có quyền thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá nên các bên có quyền tự chọn, rồi cung cấp kết quả cho tòa án.

Do có khó khăn trong tài sản hữu hình và vô hình nên tòa tiến hành như sau: Yêu cầu các đương sự đề xuất mỗi bên 2 đơn vị thẩm định giá. Sau khi làm việc, tòa đưa ra 5 công ty để các bên lựa chọn. Sau khi tòa yêu cầu các bên cung cấp tài liệu về danh mục động sản, bất động sản… để cung cấp cho tổ chức thẩm định giá, phía bà Thảo yêu cầu có thời gian nghiên cứu chứng thư.

Những buổi làm việc tiếp đó, hai bên không thống nhất về tỷ lệ chia tài sản và bà Thảo nói chứng thư thẩm định giá không đúng. Tòa yêu cầu nguyên đơn đưa ra căn cứ nhưng bà Thảo không có ý kiến. Do đó, về định giá, tòa vẫn thực hiện việc định giá công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Tòa cũng thực hiện xem xét thẩm định giá tại chỗ đối với các công ty của Trung Nguyên, có các đương sự tham gia.

Tòa đã ra văn bản không chấp nhận khiếu nại của đương sự về giá trị thẩm định giá nên coi như việc giải quyết khiếu nại của bà Thảo đã được giải quyết. Ngoài ra bà Thảo có đơn khiếu nại các quyết định cung cấp chứng cứ liên quan yêu cầu 2 bên đương sự, TAND TP.HCM căn cứ vào luật ra quyết định không chấp nhận khiếu nại của bà Thảo.

Ông Vũ lắng nghe ý kiến của VKS

Về yêu cầu giám định tâm thần của bà Thảo với ông Vũ, đại diện ông Vũ cung cấp cho tòa kết luận giám định thể hiện ông Vũ không có biểu hiện rối loạn tâm thần. Quyết định giải quyết khiếu nại của TAND quận 3 chấp nhận khiếu nại của ông Vũ, hủy biện pháp khẩn cấp tạm thời, đình chỉ giải quyết yêu cầu dân sự yêu cầu tuyên ông Vũ mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, tòa không có cơ sở để giải quyết giám định theo yêu cầu của bà Thảo.

Về yêu cầu phản tố của ông Vũ, ngày 18/7/2016, phía ông Vũ yêu cầu chia tài sản chung gồm bất động sản, tiền VNĐ, ngoại tệ các loại, vàng và cổ phần ở các doanh nghiệp ngoài Tập đoàn Trung Nguyên mà bà Lê Hoàng Diệp Thảo đang đứng tên góp vốn bằng tài sản chung của hai vợ chồng. Tổng trị giá ước tính khoảng hơn 3.589 tỷ đồng. Ông Vũ yêu cầu được chia 70% trong số này, tương đương 2.512 tỷ.

Trên cơ sở này, ngày 9/9/2016, TAND TP.HCM thụ lý yêu cầu phản tố của ông Vũ. Đến 10/7/2017, ông Vũ tiếp tục có đơn yêu cầu tách vụ án đối với phần tài sản chung trong vụ án ly hôn (bao gồm tiền, vàng, bất động sản) để giải quyết bằng một vụ án khác. Ngày 14/9/2017, ông Vũ tiếp tục có đơn gửi TAND TP.HCM với nội dung "xin rút một phần đơn yêu cầu phản tố” ngày 18/7/2016 liên quan đến tài sản là các bất động sản, tiền gửi VNĐ, ngoại tệ các loại, vàng và tiền trong tài khoản do bà Thảo đứng tên ở các ngân hàng.

Tuy nhiên, sau đó TAND TP.HCM ban hành quyết định tách vụ án đối với số cổ phần tại Công ty Trung Nguyên Singapore chứ không tách yêu cầu liên quan tài sản tiền, vàng tại 3 ngân hàng. Tại biên bản hòa giải, tòa cung cấp thông tin xác minh tài khoản của các ngân hàng cung cấp, các bên xem xét và đã ký. VKS cho rằng tòa không hòa giải đối chất, vi phạm là không có cơ sở pháp luật. HĐXX xét thấy việc tòa chấp nhận việc thay đổi bổ sung yêu cầu khởi kiện của đương sự là không vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu.

VKS cho rằng không đủ căn cứ đưa yêu cầu này ra xét xử là vi phạm quyền nghĩa vụ của các đương sự nhưng tòa nhận thấy việc đưa số tiền phản tố vào xét xử là phù hợp pháp luật.

Trong phiên làm việc sáng nay, HĐXX xác định khối tài sản 2.100 tỷ đồng đứng tên bà Thảo trong các ngân hàng chỉ còn lại 1,3 tỷ. Phía bà Thảo thừa nhận số tài sản có trong ngân hàng trước đó hình thành trong thời kỳ hôn nhân, song phủ nhận đó là tài sản chung của hai vợ chồng, đề nghị tòa bác yêu cầu chia 70/30 của ông Vũ.

K.N (th)

Vụ ly hôn nghìn tỉ của ông chủ cà phê Trung Nguyên: Ông Vũ giải thích lí do xưng "qua" trước tòa