Phát hiện kim loại lạ đến từ bên ngoài hành tinh bên trong kho báu 3.000 năm tuổi

Trong một khám phá có thể viết lại lịch sử ngành luyện kim cổ đại, các nhà nghiên cứu vừa xác nhận sự hiện diện của kim loại có nguồn gốc ngoài hành tinh bên trong "Kho báu Villena" - bộ sưu tập vàng bạc nổi tiếng nhất bán đảo Iberia. Phát hiện này không chỉ giải mã một bí ẩn kéo dài hàng thập kỷ mà còn chứng minh trình độ kỹ thuật vượt thời gian của người xưa.

Kho báu vàng và nghịch lý thời gian

Được tìm thấy vào năm 1963 tại Alicante, Tây Ban Nha, Kho báu Villena bao gồm 66 hiện vật tinh xảo, chủ yếu là vàng, có niên đại từ thời đại đồ đồng (khoảng 1500 đến 1200 trước Công nguyên). 

Tuy nhiên, trong suốt hơn 60 năm qua, các nhà khảo cổ đã đau đầu vì sự hiện diện của hai vật thể lạc loài: một chiếc vòng tay xỉn màu và một bán cầu rỗng rỉ sét, được cho là phần trang trí của quyền trượng hoặc chuôi kiếm.

Vấn đề nằm ở chỗ cả hai vật thể này đều có vẻ ngoài của sắt. Theo lịch sử chính thống, Thời đại đồ sắt tại bán đảo Iberia chỉ bắt đầu vào khoảng năm 850 trước Công nguyên, tức là muộn hơn hàng thế kỷ so với niên đại của kho báu này. Sự mâu thuẫn này đã đặt ra một dấu hỏi lớn: Liệu những món đồ sắt này là đồ giả cổ, hay người xưa đã nắm giữ một bí mật công nghệ nào đó?

Lời giải từ bầu trời

Câu trả lời đã được hé lộ trong một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Trabajos de Prehistoria. Salvador Rovira-Llorens, cựu trưởng bộ phận bảo tồn tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Tây Ban Nha, cùng các cộng sự đã đưa ra giả thuyết rằng loại sắt này không đến từ lòng đất, mà rơi xuống từ bầu trời.

Sắt có nguồn gốc từ thiên thạch sở hữu một đặc điểm hóa học rất riêng biệt: hàm lượng niken cao hơn nhiều so với quặng sắt trên Trái đất. Sử dụng phương pháp đo khối phổ hiện đại, nhóm nghiên cứu đã phân tích mẫu vật từ hai hiện vật này. Kết quả thật kinh ngạc: Bất chấp lớp rỉ sét dày đặc do thời gian, thành phần hóa học của chúng cho thấy sự tương đồng mạnh mẽ với sắt thiên thạch.

Phát hiện này đã giải quyết gọn gàng bài toán hóc búa về niên đại. Hai món đồ sắt này thực chất được chế tác cùng thời kỳ với các món đồ vàng, khoảng từ năm 1400 đến 1200 trước Công nguyên. Vào thời điểm đó, khi kỹ thuật nung chảy sắt từ quặng chưa ra đời, sắt thiên thạch là một vật liệu cực kỳ quý hiếm, thường được ví như món quà của các vị thần và có giá trị cao hơn cả vàng.

Trình độ đi trước thời đại

Việc xác nhận nguồn gốc thiên thạch của các hiện vật này không chỉ là một chiến thắng của khoa học hiện đại mà còn là lời khẳng định về tài năng của những người thợ thủ công cổ đại. Nó cho thấy công nghệ và kỹ thuật gia công kim loại ở Iberia cách đây hơn 3.000 năm đã tiến bộ hơn nhiều so với những gì chúng ta từng hình dung.

"Dữ liệu cho thấy nắp và vòng tay từ Kho báu Villena hiện là hai mảnh đầu tiên được xác định làm từ sắt thiên thạch ở bán đảo Iberia," nhóm nghiên cứu kết luận. Giống như con dao găm nổi tiếng của Pharaoh Tutankhamun, những hiện vật này là minh chứng sống động cho việc nhân loại đã biết khai thác những "ngôi sao băng" để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vĩnh cửu, từ rất lâu trước khi họ biết cách chinh phục những mỏ sắt dưới lòng đất.

Đức Khương