Quan hệ tình dục không an toàn: Cái giá không chỉ là bệnh tật mà còn là những tổn thương tâm lý kéo dài
GĐXH - Nhiều người thường nghĩ hậu quả của quan hệ tình dục không an toàn chỉ dừng lại ở nguy cơ mang thai ngoài ý muốn hoặc mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, trên thực tế, những tổn thương về tâm lý đôi khi còn kéo dài và dai dẳng hơn cả bệnh lý thể chất.
Các chuyên gia tâm lý cho biết ngày càng ghi nhận nhiều trường hợp thanh thiếu niên rơi vào trạng thái lo âu, ám ảnh, mất ngủ, thậm chí rối loạn tâm thần sau khi mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc nghi ngờ bản thân bị lây nhiễm. Đây là hệ quả đáng lo ngại của tình trạng quan hệ sớm nhưng thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn.
Ảnh minh họa.
Khi nỗi sợ hãi lớn hơn cả bệnh tật
Tuổi vị thành niên là giai đoạn cơ thể và tâm lý có nhiều thay đổi mạnh mẽ. Sự tò mò về giới tính, nhu cầu khám phá bản thân và ảnh hưởng từ mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ có những trải nghiệm tình dục sớm hơn trước đây. Thông tin trên báo Sức khỏe & Đời sống.
Tuy nhiên, không phải ai cũng được trang bị đầy đủ kiến thức để hiểu rõ những nguy cơ có thể xảy ra.
Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như ngứa, đau rát vùng kín, nổi mụn, tiết dịch hoặc nghi ngờ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiều bạn trẻ thường lựa chọn giấu gia đình vì sợ bị trách mắng hoặc đánh giá.
Thay vì tìm đến bác sĩ, các em tự lên mạng tra cứu thông tin. Điều này vô tình khiến nỗi lo lắng ngày càng bị khuếch đại.
Chỉ cần đọc vài bài viết về biến chứng vô sinh, ung thư hay HIV, nhiều người đã rơi vào trạng thái hoảng sợ cực độ trước khi có bất kỳ kết luận y khoa chính thức nào.
Các chuyên gia gọi đây là hiện tượng "lo âu sức khỏe" – tình trạng người bệnh liên tục nghi ngờ bản thân mắc bệnh nghiêm trọng dù các triệu chứng chưa rõ ràng hoặc đã được điều trị khỏi.
Bệnh đã khỏi nhưng nỗi ám ảnh vẫn còn
Trong thực tế lâm sàng, không ít trường hợp sau khi được điều trị thành công bệnh lây truyền qua đường tình dục vẫn tiếp tục sống trong lo lắng.
Họ liên tục kiểm tra cơ thể, soi da, quan sát vùng kín hoặc tìm kiếm thông tin y tế hàng giờ trên internet.
Một số người đi khám hết bệnh viện này đến bệnh viện khác dù kết quả đều bình thường.
Có người luôn nghĩ bệnh sẽ tái phát bất cứ lúc nào. Có người tin rằng mình vẫn đang mang virus nguy hiểm trong cơ thể dù đã được bác sĩ xác nhận khỏi bệnh.
Tình trạng lo âu kéo dài có thể dẫn đến mất ngủ, giảm tập trung học tập và làm việc, chán ăn, mệt mỏi kéo dài... Nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể tự cô lập bản thân vì mặc cảm và xấu hổ.
Vì sao thanh thiếu niên dễ bị tổn thương tâm lý?
Theo các chuyên gia tâm lý học chia sẻ trên Tiền Phong, tuổi vị thành niên là giai đoạn đang hình thành nhân cách và xây dựng hình ảnh bản thân.
Khi gặp biến cố liên quan đến tình dục, nhiều em có xu hướng cảm thấy tội lỗi, thấy xấu hổ hoặc sợ bị phán xét, hay lo lắng về tương lai, cũng như hoang mang về khả năng sinh sản sau này.
Trong khi đó, kỹ năng ứng phó với căng thẳng của lứa tuổi này còn hạn chế. Không ít học sinh phải tự mình đối mặt với bệnh tật vì không dám chia sẻ với cha mẹ hoặc người thân. Sự cô đơn và áp lực tâm lý khiến những vấn đề vốn có thể giải quyết được bằng điều trị y tế lại trở thành một cuộc khủng hoảng tinh thần kéo dài.
Thiếu kiến thức giới tính là nguyên nhân quan trọng
Nhiều khảo sát cho thấy kiến thức về sức khỏe sinh sản của thanh thiếu niên Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống.
Không ít bạn trẻ vẫn tin rằng: Quan hệ bằng miệng không thể lây bệnh. Chỉ cần tránh mang thai là đủ. Người trẻ tuổi sẽ không mắc bệnh tình dục. Không có triệu chứng nghĩa là hoàn toàn khỏe mạnh.
Trên thực tế, nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Mà nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các bệnh này có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng đối với sức khỏe sinh sản.
Gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng
Theo các chuyên gia, phản ứng của cha mẹ khi biết con mắc bệnh tình dục có thể ảnh hưởng rất lớn đến quá trình hồi phục tâm lý.
Điều trẻ cần nhất lúc này không phải là sự trách móc mà là cảm giác được lắng nghe và hỗ trợ.
Một môi trường gia đình cởi mở giúp trẻ dễ dàng chia sẻ khó khăn, chủ động tìm kiếm sự trợ giúp y tế, giảm mặc cảm và tự ti. Đồng thời hạn chế nguy cơ rối loạn tâm thần.
Ngược lại, những lời chỉ trích hoặc thái độ kỳ thị có thể khiến trẻ thu mình hơn, làm trầm trọng thêm các vấn đề tâm lý vốn đã tồn tại.
Giáo dục giới tính cần bắt đầu từ sớm
Các chuyên gia nhận định rằng giáo dục giới tính không phải là khuyến khích quan hệ tình dục sớm mà là giúp trẻ biết cách bảo vệ bản thân.
Khi được trang bị kiến thức đầy đủ, thanh thiếu niên sẽ hiểu rõ: Nguy cơ của quan hệ tình dục không an toàn. Cách phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Vai trò của bao cao su. Tầm quan trọng của việc khám bệnh sớm. Giá trị của sự tôn trọng bản thân và trách nhiệm trong các mối quan hệ.
Bên cạnh gia đình, nhà trường cũng cần tăng cường các chương trình giáo dục sức khỏe sinh sản, kỹ năng sống và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho học sinh.
