Quan hệ tình dục với thiếu nữ vừa bước qua tuổi 16 có phạm tội ?

Xin luật sư cho biết, trong trường hợp này con tôi có bị xử lý hình sự không? Nếu bị hại đã bãi nại thì con trai tôi có bị ra tòa xét xử không?  

 Đỗ Kim Chi (Từ Sơn, Bắc Ninh)

Trả lời:

Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi bổ sung 2009 nghiêm cấm và xử lý hình sự đối với hành vi giao cấu với trẻ em dưới 16 tuổi kể cả khi có đồng thuận hoặc trên 16 tuổi nhưng trái ý muốn của nạn nhân. Đây là những tội phạm được quy định tại nhóm các loại tội phạm danh dự, nhân phẩm của người phụ nữ. Theo đó, Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2009 có quy định các tội “Hiếp dâm”, “Hiếp dâm trẻ em”, “Cưỡng dâm” hay “Giao cấu với trẻ em” được quy định thứ tự tại các Điều 111, 112, 113 và Điều 115 của Bộ luật. Đối chiếu với trường hợp bạn hỏi với quy định của các Điều luật trên đây cũng như quy định khác của Bộ luật hình sự thì hành vi của con trai bạn không cấu thành tội phạm.

Bởi lẽ, việc quan hệ tình dục nam nữ là hoàn toàn tự nguyện, có sự đồng thuận của cả hai người và tính đến thời điểm cuối tháng 10/2014, khi con trai của bạn thực hiện quan hệ với bạn gái (sinh ngày 28/9/1998) thì người bạn gái đã 16 tuổi 1 tháng. Do đó, khẳng định: Thứ nhất, con trai bạn không phạm “Tội hiếp dâm” theo Điều 111 hay “Tội hiếp dâm trẻ em” theo Điều 112 của Bộ luật hình sự năm 1999, vì khi quan hệ cả hai bên đều tự nguyện và bạn gái của con trai bạn đã đủ 16 tuổi; Thứ hai, con trai bạn cũng không phạm tội cưỡng dâm theo Điều 113 của Bộ luật hình sự năm 1999, bởi thông tin cho thấy không có dấu hiệu dùng thủ đoạn đối với người lệ thuộc để bắt buộc cô gái phải miễn cưỡng quan hệ với mình. Hai người hoàn toàn tự nguyện; Thứ ba, con trai bạn cũng không phạm tội giao cấu với trẻ em, vì theo quy định tại Điều115 của Bộ luật hình sự thì người đã thành niên mà giao cấu với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi (kể cả đồng thuận) thì mới phạm tội này. Điều luật này đòi hỏi nạn nhân phải trong độ tuổi từ đủ 13 đến dưới 16.

Do vậy, hành vi của con trai bạn không thỏa mãn dấu hiệu của tội phạm hình sự. Tuy nhiên, những người chưa đủ 18 tuổi chưa phát triển một cách đầy đủ về thể chất cũng như chưa có kiến thức cần thiết về xã hội, giới tính và tình dục nên việc quan hệ tình dục thiếu hiểu biết ở lứa tuổi này sẽ không tốt cho sự phát triển bình thường của các em và có nguy cơ xảy ra những hệ lụy tiêu cực cho bản thân các em, gia đình và xã hội.  

 Luật sư Nguyễn Phú Thắng​ (Công ty Luật Intercode)