Rồng bay từ “mảnh vỡ chiến tranh”

Marc Morvan cho biết, muốn làm con rồng này để gửi đến người dân Việt Nam thông điệp: “Sự sống vẫn có thể nảy mầm từ cái chết, con rồng tuy thương tích đầy mình nhưng vẫn ngẩng cao đầu bay lên như chính đất nước Việt Nam dù từng bị chiến tranh tàn phá nhưng vẫn hùng dũng đi lên, đạp bằng mọi sóng gió”. Tác phẩm “Rồng” đã được hoàn thành sau hơn 1 tháng làm việc cật lực với thế đang vươn lên nhả ngọc.

Đến đúng vào dịp Việt Nam đang xúc tiến chuẩn bị tổ chức lễ hội Festival Biển 2009, muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình để thể hiện tấm lòng yêu đất nước Việt Nam, tháng 4/2009 Marc Morvan đã đăng kí đến Nha Trang để bắt tay làm tác phẩm “Rồng”. Thoạt đầu, Marc Morvan muốn làm một con rồng lớn bằng inox qua những loại phế liệu đã bỏ đi như xoong, nồi, ống nước, vòi tắm, phế liệu cơ khí... để truyền đến người dân Việt Nam thông điệp: “Không có thứ gì là có thể bỏ đi, mọi thứ sẽ trở nên hữu dụng nếu bạn biết cách sử dụng nó...”.

 

Thế nhưng, khi bắt tay vào làm, Marc Morvan được nghe kể nhiều câu chuyện về đất nước Việt Nam từng vượt qua bao khó khăn để khắc phục hậu quả chiến tranh và không ngừng nỗ lực xây dựng đất nước để có được như ngày hôm nay, nên Marc Morvan đã nảy sinh ý tưởng sử dụng thêm các loại phế liệu chiến tranh cho tác phẩm độc đáo của mình.

 

Tạo hình đầu rồng là khó nhất bởi có quá nhiều chi tiết tỉ mỉ.

Ông Nguyễn Chí Hướng - Giám đốc Bảo tàng Khánh Hòa cho biết, để có được phế liệu inox và những vỏ bom, đạn... nhân viên của bảo tàng đã phải liên hệ với các chủ thu gom phế liệu, nhờ họ tìm thu mua trong và ngoài tỉnh để đáp ứng yêu cầu của nhà điêu khắc Marc Morvan.

Sau hơn 1 tháng làm việc cật lực cùng 2 cộng sự là 2 thợ hàn người Việt Nam, ông Marc Morvan đã hoàn thành  tác phẩm “Rồng” một cách xuất sắc. Con rồng được làm theo thế đang vươn lên nhả ngọc. Nhiều người còn cho rằng, khi nhìn ngang tác phẩm này còn mang hình hài của một chiếc thuyền rồng đang vượt sóng ra khơi. Con rồng này có chiều dài 6m, cao 4m, thân rộng 1m với gần 1.000 chi tiết lớn nhỏ. Qua bàn tay khéo léo, đầy tài năng của Marc Morvan, những vỏ bom thô cứng bỗng thành những chân đỡ, vây rồng hết sức mềm mại, sống động. Những ống nước phế thải đã bỏ đi cũng được cách điệu thành những chùm râu rồng xoắn ốc hết sức ngộ nghĩnh, hoặc ít ai có thể ngờ những chiếc vẩy rồng thanh mảnh kia lại được tạo nên bởi miếng phế liệu nồi hơi.

 

Nhà điêu khắc Marc Morvan sinh ra tại vùng Bretagne, nước Pháp. Năm nay ông 41 tuổi. Ông có cả một thời trẻ là một chủ tàu cá, đi giữa biển khơi nhiều hơn trên đất liền. Năm 1995, ông chuyển sang nghề hàn bởi bão tố đã nhấn chìm con thuyền của ông vàobiển khơi. Từ nghề hàn, ông thu gom mọi thứ, rồi hàn chúng thành một tác phẩm gì đó. Trong 14 năm ròng, nỗi đam mê sáng tạo từ nghề hàn tạo ra tác phẩm điêu khắc đã làm nên tên tuổi ông. Ông đã có gia tài của mình là 500 tác phẩm lớn nhỏ ở mọi nơi trên nước Pháp, như: 2 pho tượng hình người ở Điện Élysée, 7 tượng điêu khắc trên đường đua xe đạp vòng quanh nước Pháp, đặc biệt là tượng quái vật ở hồ Loch Ness.

Anh Văn Hùng–1 cộng sự cùng làm việc với Marc Morvan cho biết, khó và lâu nhất khi thực hiện tác phẩm này đó là khâu tạo hình đầu rồng bởi nó có quá nhiều chi tiết nhỏ đòi hỏi phải làm hết sức tỉ mỉ. Những bộ phận như râu, tóc, mắt... phải mất cả tuần mới hoàn thành. Để cách điệu hình tượng con rồng Việt Nam quen thuộc cũng như gửi gắm đến người dân Việt Nam những thông điệp ý nghĩa, Marc Morvan còn  gắn trên lưng rồng một bông hoa đang nở cũng bằng inox.

Theo những chia sẻ của Marc Morvan với cộng sự  thì ngoài việc tạo nên một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, thông qua tác phẩm “Rồng”  ông còn muốn gửi đến những người dân Việt Nam thông điệp: “Con rồng Việt Nam sau chiến tranh dù mình vẫn còn đầy thương tích nhưng vẫn không ngừng vươn lên sánh vai cùng những con rồng khác trong khu vực châu Á. Và bông hoa trên lưng rồng chính là biểu tượng của mầm sống đang trỗi dậy từ bom đạn sau chiến tranh. Nó chính là biểu tượng của những khát vọng hòa bình...”. Tác phẩm “Rồng” còn được lắp đặt một hệ thống điện chiếu sáng và máy phun khói hết sức hiện đại nhằm tạo sức sống cho tác phẩm trong dịp Festival Biển 2009.

Đúng vào dịp Festival Biển 2009 được tổ chức tại Nha Trang, tác phẩm “Rồng” của Marc Morvan đã được đặt trang trọng trên chiếc xe hoa đại diện cho tỉnh Morbihan (Cộng hòa Pháp) tham gia diễu hành trong lễ hội đường phố. Du khách đến tham dự Festival Biển 2009 cũng như những người dân sở tại đã không khỏi ngỡ ngàng trước một tác phẩm nghệ thuật độc đáo mà chưa bao giờ họ nhìn thấy.

Ông Lê Quốc Lượng nhà ở đường Trần Phú, TP Nha Trang chia sẻ: “Trong cuộc đời tôi đây là lần đầu tiên tôi thấy một con rồng làm bằng phế liệu sinh hoạt và phế liệu chiến tranh độc đáo như thế. Nó không chỉ thể hiện được sức sống hồn Việt mà còn mang một cái gì đó rất hiên ngang của những con người Việt Nam hiện đại. Ông Marc Morvan quả là một người nghệ sĩ tài hoa hiếm thấy. Cám ơn ông vì đã cho chúng tôi được chiêm ngưỡng một tác phẩm nghệ thuật chứa đựng khát vọng hòa bình tuyệt vời...”.

 

Con rồng làm bằng phế liệu sinh hoạt và phế liệu chiến tranh.

 

Còn ông Nguyễn Chí Hướng - Giám đốc Bảo tàng Khánh Hòa thì nhận xét: “Nhà điêu khắc Marc Morvan từng được nhiều người trên thế giới biết đến bởi ông có tượng được trưng bày ở Điện Élysée và một số nơi khác. Là một nghệ sỹ nguyện suốt đời cống hiến cho môi trường và hòa bình, vì thế đại đa số tác phẩm nghệ thuật của Marc Morvan đều được làm từ những thứ nguyên liệu phế thải tận dụng.

 

Tuy nhiên, bằng bàn tay tài hoa và khối óc sáng tạo, những tác phẩm của ông bao giờ cũng được thể hiện một cách sinh động, rất có hồn. Tác phẩm “Rồng” của Marc Morvan là một minh chứng xác thực cho sự tài hoa đó... Chúng tôi cũng rất lấy làm vui mừng vì Hội đồng tỉnh Morbihan, Hội Mặt trời Pháp ngữ và nhà điêu khắc Marc Morvan, tác giả của tác phẩm “Rồng” đã tặng lại tác phẩm này cho tỉnh Khánh Hòa như một món quà ghi dấu tình hữu nghị, hợp tác lâu dài...”.

Sau khi hoàn thành tác phẩm độc đáo này, nhà điêu khắc Marc Morvan còn bắt tay vào làm một tác phẩm khác mang tên “Đàn hạc cầm” với trọng lượng gần 800kg, cao 6m, bề ngang dài 2m. Chiếc đàn này đã được đặt tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nha Trang như một biểu tượng đẹp đẽ cho nghệ thuật truyền thống mà nhà trường đang hướng tới.

 

Ngoài ra, một chiếc cọ và logo của ngành du lịch Khánh Hòa cũng được Marc Morvan cùng 2 cộng sự làm như một biểu tượng cho sức sống và tâm hồn của thành phố biển Nha Trang nói riêng và của đất Khánh Hòa nói chung để trưng bày trong dịp Festival Biển 2009. Cả 3 tác phẩm này đều đã thực sự mang đến cho lễ hội Festival Biển 2009 Nha Trang những hơi thở mới.

 

Hà Tùng Long