Rừng vẫn... “chảy máu”

> Trắng trợn "xẻ thịt" khu bảo tồn

Kiểm lâm bị “qua mặt”

Sau khi Báo Gia đình & Xã hội phản ánh, lực lượng kiểm lâm Bắc Kạn đã tăng cường tổ chức tuần tra, kiểm soát những nơi là “điểm nóng” về nạn khai thác rừng trái phép, trục xuất xưởng chế biến và kinh doanh gỗ của ông Nguyễn Công Lập ra khỏi vùng lõi của khu bảo tồn, xây dựng một chốt kiểm soát gỗ nơi cửa rừng “xung yếu” đi vào thôn Lủng Pảng, xã Côn Minh (vùng lõi khu Bảo tồn), đồng thời tổ chức thống kê số lượng, chủng loại, địa điểm rừng bị khai thác trái phép mà Báo nêu... Tuy nhiên, việc vào cuộc của lực lượng kiểm lâm Bắc Kạn  cũng mới chỉ “giữ rừng trên đường và ở cửa rừng”, mà không ngăn chặn được nạn phá rừng.

Gỗ nghiến tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ bị “lâm tặc” chặt hạ trơ gốc. Ảnh: M.Q

Để mục sở thị nạn phá rừng vẫn tiếp diễn, chúng tôi đã cố “chi đẹp” để thuê người dân thông thạo về rừng dẫn đường, nhưng tất cả đều từ chối với lý do sợ bị “lâm tặc” trả thù. Phải đến khi nhờ người quen ở xã Côn Minh, huyện Na Rì giới thiệu, chúng tôi mới được anh H – vốn là một “lâm tặc” có tiếng ở địa phương - dẫn đường lên chỗ rừng bị phá.

Đúng hẹn, đầu giờ sáng một ngày đầu đông, sương mù giăng kín núi rừng, chúng tôi bắt đầu thâm nhập vào thế giới  của lâm tặc. Do cây nghiến chỉ sống trên núi đá, nên phải mất gần 2 giờ chúng tôi mới đến được khu rừng núi đá giáp ranh giữa  các thôn Chè Cọ, Lủng Vai, Bản Cào, xã Côn Minh. Tại đây, những cây nghiến hàng trăm năm tuổi, đường kính từ 70cm đến hơn 1m vừa mới bị chặt hạ còn đỏ tươi, nằm ngổn ngang. Xung quanh là những loại cây khác đổ rạp bởi cây nghiến bị chặt hạ kéo đổ theo.

 

Chúng tôi đã đặt câu hỏi với ông Bùi Văn Định về việc chỉ vì “bất lực” trước nạn phá rừng, ông Hoàng Đức Toàn, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Lủng Pảng, xã Côn Minh đã xin từ chức. Với tư cách là những người đứng đầu ngành kiểm lâm của địa phương, ông sẽ “tự xử” thế nào nếu không ngăn được nạn phá rừng? Ông Định không trả lời mà giao lại cho ông Oanh – Chi cục phó Chi cục Kiểm lâm trả lời. Theo ông Oanh, việc ông Toàn từ chức không liên quan đến ngành kiểm lâm!

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, để “qua mặt” kiểm lâm, “lâm tặc” đã thay đổi phương thức hoạt động, chuyển phá rừng ban ngày sang ban đêm và chỉ phá những khu rừng có sóng điện thoại di động. Vào cuối các buổi chiều, khi cán bộ kiểm lâm và cán bộ địa phương nghỉ, “lâm tặc” bắt đầu lên đường. Tranh thủ ánh sáng cuối chiều, “lâm tặc” dùng dây bật mực những cây gỗ đốn hạ từ hôm trước, để tối xẻ theo nốt mực đã vạch sẵn.

Để an toàn cho việc xẻ và vận chuyển gỗ, “lâm tặc” thuê 2 đứa trẻ làm nhiệm vụ cảnh giới với giá 50.000 đồng/đêm. Sau khi được trang bị điện thoại di động để báo tin mỗi khi có động, một đứa trẻ có nhiệm vụ gác ở đường mòn dẫn lên rừng (cửa rừng), đứa còn lại có nhiệm vụ cầm điện thoại và soi đèn cho “lâm tặc” xẻ gỗ, bởi trong quá trình xẻ, tiếng cưa rất ồn nên “lâm tặc” khó nhận biết mỗi khi đầu bên kia báo động.

Sau khi xẻ thành thớt đường kính 44cm, dầy 18cm và các hộp có chiều dài 1,7m, rộng 25 cm, dầy 6 cm, gỗ được “lâm tặc” thuê người  vác ra cửa rừng, tập kết ở những chỗ kín đáo. Mỗi thanh gỗ hoặc thớt được đưa ra, “lâm tặc” trả công cho người vác  40.000 đồng. Sau khi tập kết được khoảng 3 đến 5m3, “lâm tặc” báo cho “đầu nậu” đến và bán với giá từ 150.000 đến 170.000 đồng/hộp và 180.000 đồng/thớt. Tất cả mọi việc đều diễn ra trong đêm và kết thúc vào 4 giờ sáng. Tối hôm sau, rừng lại bị tàn sát theo kịch bản đó.

Mặc dù gỗ bị đốn ngã đầy rừng, nhưng ở đây ít khi xảy ra chuyện tranh chấp hay nhầm lẫn giữa những “lâm tặc” với nhau. Bởi ở đây có “điều luật bất thành văn” giữa các “lâm tặc”. Khi một “lâm tặc” nào đó hạ được cây gỗ xuống, coi như cây đó là của mình. Vì vậy, dù gỗ được xẻ xong chưa vận chuyển và vứt ngổn ngang, không có người trông coi, nhưng bọn chúng không bao giờ lấy trộm của nhau. Không chỉ vậy, trong khi phá rừng, mỗi người làm một khu vực khác nhau, nhưng nếu thấy động, bọn chúng lập tức báo cho nhau biết để cùng rút lui.

Bất lực hay thiếu trách nhiệm?

Ngồi trên gốc cây nghiến vừa bị “lâm tặc” đốn hạ chưa kịp xẻ, chúng tôi gọi điện cho ông Bùi Văn Định – Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Kạn hỏi về nạn phá rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ,  ông Định khẳng định: Nạn phá rừng ở Khu bảo tồn đã được dẹp yên!

Ông Lộc Văn Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã Côn Minh quả quyết: Hiện nạn phá rừng đã bị dập tắt, rừng bảo tồn đã được bảo vệ an toàn. Để chứng minh, ông còn lấy cho chúng tôi xem quyết định thành lập đoàn kiểm tra, truy quét “lâm tặc”, do ông làm trưởng đoàn. Tuy nhiên, khi hỏi đoàn đã bắt được vụ phá rừng nào chưa, thì ông Thắng thản nhiên: “Chúng tôi vẫn chưa bắt được vụ nào!”.

Để làm rõ hơn trách nhiệm của ngành kiểm lâm, sau khi trở về từ những cánh rừng nghiến bị phá tan hoang, chúng tôi tiếp tục có buổi làm việc với ông Định và đặt câu  hỏi: Đã bao giờ ông lên rừng kiểm tra chưa? thì ông Định thừa nhận chưa bao giờ lên rừng. Vậy căn cứ vào đâu mà ông khẳng định nạn phá rừng đã được dẹp yên? Ông Định cho biết là dựa vào báo cáo từ hạt kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ.

Chỉ đến khi chúng tôi đưa ra bằng chứng về nạn phá rừng vẫn tiếp diễn, ông Định mới ngớ người và im lặng. Tuy nhiên, sau khi trấn tĩnh lại, ông Định thanh minh: Diện tích rừng bảo tồn quá lớn, mà hạt Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ chỉ có 11 kiểm lâm viên, bố trí ở 5 trạm. Trung bình mỗi người quản lý trên 1.000 ha, nên việc quản lý bảo vệ rừng gặp rất nhiều khó khăn và không thể bao quát hết được. Không những vậy, phương án truy quét các “điểm nóng” về phá rừng được UBND tỉnh Bắc Kạn phê duyệt từ tháng 8, nhưng đến tận tháng 11 mới được cấp kinh phí, nên ảnh hưởng rất nhiều đến công việc, tâm lý anh em, nhất là những người trong đoàn kiểm tra liên ngành không được ăn lương...

Về việc xử lý cán bộ thiếu trách nhiệm để xảy ra nạn phá rừng như Báo Gia đình & Xã hội đã phản ánh, ông Định cho biết: Hiện Chi cục đang yêu cầu các cán bộ phụ trách địa bàn có rừng bị phá làm bản kiểm điểm, sau đó Hội đồng kỷ luật của ngành sẽ xem xét và đưa ra mức kỷ luật cụ thể với từng người!

Dư luận cho rằng, nạn phá rừng ở Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, sẽ khó dẹp bỏ khi những kẻ tiếp tay, bao che cho “lâm tặc” và những đầu nậu vẫn chưa bị bắt giữ, xử lý nghiêm theo pháp luật. Đã đến lúc các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Kạn cần vào cuộc và có những biện pháp “mạnh tay”  hơn để ngặn chặn nạn phá rừng ngày càng gia tăng.

 

Minh  Quang