Ruộng khô, lúa chết, người lết vào hang

Áo tơi đã được mặc trở lại để chống nóng. Ảnh: TL

 

Những ngày này, tại Thừa Thiên-Huế nhiệt độ có lúc lên đến 40-41 độ C, đặc biệt huyện miền núi Nam Đông thời tiết nắng nóng kéo dài khiến cho cuộc sống của cư dân vùng này bị đảo lộn. Bình thường người dân đi làm rẫy từ sáng đến chiều mới về nhà nhưng những ngày này, mới 8-9h sáng họ đã phải về nhà để tránh nóng.

Ở Quảng Trị, cái nóng như một chảo rang người, cùng với việc gió Lào hoạt động mạnh, nhiệt độ ngoài trời luôn dao động ở mức 38 - 40 độ C, có thời điểm lên tới 41 - 42 độ C. Còn tại Quảng Bình, mặc dù TP Đồng Hới nằm bên bờ biển và có sông Nhật Lệ chảy qua nhưng nhiệt độ ngoài trời vẫn cao trên 40 độ C. Hai huyện miền núi Tuyên Hóa và Minh Hóa đang đối mặt với khô hạn khá nghiêm trọng, hiện nước ở khe suối và nước giếng đang cạn dần, gây thiếu nước sinh hoạt và sản xuất.

Trong khi đó thì Nghệ An và Hà Tĩnh, hai địa phương đang phải hứng chịu đợt nắng nóng lịch sử trong nhiều năm trở lại đây, từ vùng duyên hải đi ngược hướng Tây, chỉ mới ra khỏi vùng đồng bằng, chúng tôi đã cảm nhận được sự khô nóng của thời tiết. Dọc hai bên đường đất đai nứt nẻ, hoa màu đã ngả hết sang màu vàng héo úa, kênh mương kiệt nước. Ông Huỳnh Ngọc Toản ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) cho biết,hàng chục ngày nay chỉ tuyền nắng nóng quần thảo. Đồng ruộng trở nên khô khốc, đất đai nứt toác, cây cối héo rũ vì nóng.

Tình trạng hạn hán càng nghiêm trọng ở những xã địa hình bán sơn địa như Mã Thành, Kim Thành, Tiến Thành thuộc huyện Yên Thành (Nghệ An), nơi đây đồi núi khô như rang, hàng trăm hecta ruộng nứt nẻ, hầu hết các khe suối, hồ đập đều cạn khô đáy, các giếng khơi trong làng cũng lần lượt hết nước. Bác Huỳnh Thanh Tịnh (ở xã Mã Thành) đang lúi húi chắt những giọt nước cuối cùng dưới con suối nói với chúng tôi: “Nước này múc về cho vợ tắm, còn tôi và mấy đứa con trai lúc nào nóng quá thì tắm chung với… trâu bò. Tình hình này, nước ăn chẳng có mà dùng chứ chưa nói đến nước tắm. Trời đất thay đổi, lúc thì mưa xối xả, lúc thì nóng như rang. Dân nghèo, chờ hạt thóc, mà kiểu này thì không còn gì mà thu hoạch nữa. Cháy gần hết rồi”.

Lúa cháy, rừng cũng cháy. Vụ cháy rừng xảy ra ngày 22/5 vừa qua, tại khu vực rừng thông giáp ranh giữa xã Thượng Sơn (huyện Đô Lương) và xã Mỹ Thành (huyện Yên Thành) đã thiêu rụi ít nhất hơn 10 ha rừng.

Nắng nóng đang thực sự làm đảo lộn cuộc sống của người dân các tỉnh miền Trung. Đối mặt với nguy cơ hết nước sinh hoạt, mùa màng thất bát, nhiều nông dân đã không còn cách nào khác phải rời quê hương để tránh nóng và quan trọng hơn là kiếm sống cho những ngày sắp tới mà họ lường trước được sẽ rất nhiều khó khăn. Những người rời làng quê đi làm thuê là phần đông là nam thanh niên trẻ khỏe. Phần lớn họ vào TP HCM, hoặc Đồng Nai để làm phu hồ theo sự dẫn dắt của những người đồng hương trong đó.

Còn người ở lại, để chống chọi với cái nắng nóng hiện nay, người dân nhiều xã ở huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) đã dùng lại chiếc áo tơi để ra đường, ra đồng. Tại xã Yên Lạc, Quang Lộc, chiếc áo làm bằng lá tơi mộc mạc chân chất tưởng chừng như đã biến mất nay lại được dùng rất phổ biến. Bà Đặng Thị Cháu ở Yên Lạc phàn nàn: “Lọt lòng mẹ, nằm trong chiếc áo tơi. Thời gian qua tưởng như không ai còn dùng áo tới, nhưng bây giờ nóng quá nên mọi người mặc trở lại”.

Anh Hồ Sỹ Thiện ở xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu buồn bã nói: “Ở nhà nóng quá, người còn khó sống huống chi hoa màu. Cứ như thế này họa còn nước ôm nhau chết đói. Phải đi thôi, làm phu hồ vất vả nhưng ngày còn kiếm được hơn trăm ngàn đồng chứ ở nhà trông vào mảnh ruộng cháy thì toi. Tôi chuẩn bị vào TP HCM làm điện nước cho ông chủ thầu xây dựng là người quen”. Rất nhiều bạn bè cùng trang lứa với anh Thiện cũng đã lên đường rời quê hương, đa số vào Nam làm thuê.

Với thời tiết khắc nghiệt như hiện nay, thì những cái hang đá đang trở thành nơi trú nóng đắc dụng cho đồng bào các huyện miền núi Nghệ An, Thanh Hóa. Trưa đến, nhiều người ở vùng Quỳnh Tam (Nghệ An) đã vào hang Dơi tránh nóng. Ở Cẩm Thủy (Thanh Hóa), người dân cũng phải vào hang “lánh nạn”. Còn tại xã Cẩm Liên (Thanh Hóa), hang Mó Đống rộng khoảng 250 m2 đã trở thành nơi trú ngụ cho hàng trăm người mỗi khi mùa nắng nóng đến. Do hang được thông với đỉnh núi bằng một khe rộng, nên không khí ở đây rất trong lành, mát mẻ. Nhiệt độ trong hang luôn ở mức từ 26-27 độ C dù ngoài trời nắng nóng đến 40 độ C.

Miền Trung đang trải qua một mùa hè khắc nghiệt chưa từng thấy.

 

“Cứ khoảng 11h là mọi người trong xã đều đổ ra đường tìm đến một số hang đá gần nhà để ngủ trưa. Đám trẻ con thì chạy tận vào trong hang đá ở suối cá thần để trải chiếu ngủ. Nếu không có mấy cái hang đá thì không biết chúng tôi phải chống chọi với cái nóng ra sao nữa”.  Ông Phạm Ngọc Thông ở xã Cẩm Lương, Cẩm Thủy, Thanh Hoá