Sàng lọc trước sinh và sơ sinh tại Hà Nội: Kiểm tra, tư vấn miễn phí ngay tại phường

Nếu thai phụ được khám sàng lọc, kết hợp với sàng lọc sơ sinh sẽ loại bỏ được 95% dị tật bất thường để có những đứa trẻ hoàn toàn khỏe mạnh. ảnh: P.V

Mỗi tuần sàng lọc cho 50 thai phụ

Ở tuổi 40, chị Bích Hằng (phường Cầu Diễn) khá lo lắng khi mang thai ở độ tuổi này, bởi theo các bác sĩ chuyên khoa, mẹ trên 35 tuổi thường có nguy cơ thai nhi mắc dị tật bẩm sinh rất lớn. Chính vì vậy, khi thai nhi được 12 tuần tuổi, chị Hằng đã tới Trung tâm DS - KHHGĐ quận Nam Từ Liêm để khám sàng lọc dị tật thai nhi. Trong một lần siêu âm, bác sĩ phát hiện thai nhi có đường kính lưỡng đỉnh (não) nhỏ hơn so với tuổi thai. Chị Hằng và gia đình quyết tâm giữ thai và tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến của thai nhi. Nhờ tư vấn và xử lý kịp thời của các bác sĩ, chị Hằng đã sinh nở thành công với một bé trai kháu khỉnh.

Tại phòng khám của trung tâm chiều thứ Ba tuần trước, chị Nguyễn Thị Quỳnh (SN 1984, phường Xuân Phương) mang thai lần thứ hai đến khám với vẻ mặt căng thẳng. “Hai ngày nay em thấy cháu ít đạp, cơ thể em cũng khá mệt mỏi nên em rất lo, phải đến đây khám ngay”. Chị Quỳnh cho biết đây là con thứ hai, thai nhi đã 8 tháng tuổi. Sau khi thăm khám, BS Nguyễn Thị Thu Thủy – Giám đốc Trung tâm DS - KHHGĐ quận Nam Từ Liêm cho biết, thai phụ có biểu hiện cạn nước ối. Bác sĩ đã tư vấn cho chị Quỳnh cần theo dõi sát cử động của thai nhi, nếu thấy bất thường hoặc thai nhi cử động kém cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời. Làm việc tại Trung tâm DS-KHHGĐ quận Nam Từ Liêm, đã thăm khám, sàng lọc và tư vấn cho rất nhiều sản phụ, BS Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết, có nhiều trường hợp nhờ phát hiện, tư vấn kịp thời đã giúp “mẹ tròn con vuông”, không xảy ra chuyện đáng tiếc.

BS Nguyễn Thị Thu Thủy cũng cho biết, tính từ khi thành lập (tháng 11/2014) đến nay, Trung tâm DS - KHHGĐ quận Nam Từ Liêm đã khám sàng lọc trước sinh miễn phí cho 2.600 lượt phụ nữ có thai, phát hiện hơn 50 trường hợp nghi ngờ dị tật thai nhi như: Độ dày da gáy, nước ối cạn, giãn bể thận hai bên, phổi chưa mở hết, kích thước não nhỏ… để chuyển lên tuyến trên (Bệnh viện  Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Phụ sản Trung ương…) kiểm tra, theo dõi và điều trị tiếp tục.

Không chỉ ngồi chờ thai phụ đến trung tâm khám vào chiều thứ 3 hàng tuần, các bác sĩ ở trung tâm còn mang trang thiết bị y tế, máy siêu âm đến từng phường trên địa bàn quận, tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho các thai phụ. Cộng tác viên dân số, Hội Phụ nữ phường… vận động phụ nữ mang thai tập trung tại Nhà văn hóa phường để khám. Trung bình mỗi buổi khám có khoảng 50 – 70 thai phụ tham gia.

UBND quận hỗ trợ 500 triệu đồng

Ngoài khám sàng lọc trước sinh cho thai phụ, Trung tâm DS - KHHGĐ quận Nam Từ Liêm còn kết hợp với 11 trường mầm non công lập tổ chức sàng lọc khiếm thính cho trẻ dưới 6 tuổi trên địa bàn. Đã có gần 4.000 trẻ dưới 6 tuổi được khám sàng lọc khiếm thính; Phát hiện 39 trẻ có biểu hiện khả năng nghe kém do bệnh viêm tai giữa, do ráy tai nhiều hay do điếc bẩm sinh. Các cháu đã được chuyển lên khoa Tai Mũi Họng (Bệnh viện Nhi Trung ương) theo dõi, điều trị tiếp.

BS Nguyễn Xương, Trưởng khoa Tai Mũi Họng (Bệnh viện Nhi Trung ương) đánh giá: Việc Trung tâm DS - KHHGĐ các quận, huyện của Hà Nội tổ chức chương trình khám sàng lọc khiếm thính đã giúp phát hiện sớm trẻ có những dị tật hay bệnh tật liên quan đến khả năng nghe của trẻ. “Trẻ mắc bệnh liên quan đến tai mũi họng như bệnh viêm tai giữa chẳng hạn, nếu không điều trị hoặc để quá lâu sẽ ảnh hưởng đến khả năng nghe của trẻ và có thể dẫn đến điếc không phục hồi. Vì vậy, công tác khám sàng lọc khiếm thính rất quan trọng”, BS Nguyễn Xương khuyến cáo.

Thống kê của Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) cho biết, mỗi năm, ước tính nước ta có khoảng 1 triệu trẻ em được sinh ra, trong đó khoảng 22.000 - 30.000 trẻ bị dị tật bẩm sinh. Nếu thai phụ được khám sàng lọc trước sinh kết hợp với sàng lọc sơ sinh sẽ loại bỏ được 95% những dị tật bất thường để có những đứa trẻ ra đời hoàn toàn khỏe mạnh. Trên thực tế, số thai phụ đến kiểm tra định kỳ thai nhi cao nhưng hầu như bỏ qua thời kỳ sàng lọc, can thiệp và phát hiện sớm đối với các dị tật thai nhi. Để giải quyết vấn đề này, quận Nam Từ Liêm đã triển khai đề án “Tầm soát, phát hiện sớm một số tật, bệnh bẩm sinh thông qua sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh của TP Hà Nội giai đoạn 2013 - 2015”; Tổ chức khám sàng lọc khiếm thính cho trẻ em dưới 6 tuổi trên địa bàn quận hoàn toàn miễn phí.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết thêm, UBND quận Nam Từ Liêm đã hỗ trợ mức kinh phí 500 triệu đồng cho chương trình Sàng lọc trước sinh và sau sinh trong 2 năm (2014 – 2015) cho trung tâm. Để duy trì hoạt động hiệu quả này, theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, trong tương lai gần, phòng khám sẽ tổ chức khám 2 buổi/tuần (vào thứ 3 và thứ 7) cho chị em phụ nữ về sàng lọc trước sinh; Tư vấn miễn phí thông tin kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho mọi lứa tuổi, nhất là học sinh, sinh viên, người lao động nghèo; Cung cấp các biện pháp tránh thai miễn phí và dịch vụ sàng lọc khiếm thính cho trẻ dưới 6 tuổi…

Hà Anh/Báo Gia đình & Xã hội