Sau ly hôn, muốn đổi giấy khai sinh cho con phải làm gì?

Nguyễn Thị Hải (quận Kiến An, TP Hải Phòng)

Trả lời:

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, là biện pháp cuối cùng mà pháp luật cho phép thực hiện trong trường hợp cuộc sống vợ chồng lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Theo Điều 51, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định: Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn; Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình; chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, điều kiện này chỉ áp dụng đối với người chồng mà không áp dụng đối với người vợ. Trong trường hợp người vợ đang có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, xét thấy mâu thuẫn giữa vợ chồng rất sâu sắc, tình cảm yêu thương giữa vợ chồng đã hết, nếu duy trì quan hệ hôn nhân sẽ không có lợi cho sức khỏe của mình, của thai nhi hay của con mới sinh, mà người vợ có yêu cầu ly hôn thì tòa án vẫn thụ lý đơn yêu cầu xin ly hôn của người vợ và giải quyết vụ án theo thủ tục chung. Như vậy, đối chiếu các quy định trên, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn.

Về yêu cầu làm lại giấy khai sinh cho con, theo quy định tại Điều 27, Bộ luật Dân sự thì cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây: Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó; theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi họ, tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi không làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ, tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt; theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con; thay đổi họ cho con từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại; thay đổi họ, tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình; thay đổi họ, tên của người được xác định lại giới tính; các trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định”.

Do con trai bạn sinh ra trong thời kỳ hôn nhân, có quan hệ cha - con đẻ và được pháp luật công nhận, bảo hộ. Vì vậy, tòa án khi xử ly hôn cũng không được tước quyền làm cha của chồng bạn đối với cháu bé. Do đó, việc yêu cầu đổi họ tên cho con theo yêu cầu của một bên là vợ hoặc chồng thì phải được sự đồng ý của bên còn lại.

Như vậy, chỉ sau khi có được sự đồng ý của chồng bạn thì bạn mới có quyền đổi họ cho con trai. Sau khi có văn bản đồng ý, bạn cần hoàn thiện hồ sơ: Tờ khai (theo mẫu), bản chính giấy khai sinh của con, các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi (chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu…) rồi mang nộp tại UBND cấp xã/phường (nơi đã đăng ký khai sinh trước đây) để giải quyết việc thay đổi cho con trai bạn.

Luật sư Vũ Đức Long/Báo Gia đình & Xã hội