Sau việc giá dầu thô thế giới giảm sâu: Giá trong nước khó có thể giảm theo

Rất nhiều yếu tố cản trở tiếp tục giảm giá xăng dầu dù giá dầu thô thế giới đã giảm sâu. Ảnh: CHÍ CƯỜNG

Giá dầu thế giới giảm kỷ lục

Không một chuyên gia nào dự đoán giá xăng dầu thế giới lại giảm sâu như thời điểm hiện tại. Rạng sáng 13/12, giá dầu trên sàn Nymex của Mỹ chốt phiên cuối tuần đã rơi xuống dưới 58 USD/thùng, mức giá thấp nhất trong vòng 5 năm rưỡi qua. Dầu đã mất liên tiếp 33% giá trị chỉ trong vòng 6 tháng qua. Đây là một kỷ lục.

Việc giá dầu thế giới tụt dốc như vậy gây bất ngờ lớn đối với cả những người trong ngành. Ông Phan Thế Ruệ, Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam cho biết: “Việc giá dầu giảm liên tục trong một khoảng thời gian ngắn là biến động bất thường. Trước đó, chưa có một chuyên gia nào dự báo giá dầu giảm như thế này. Người ta chỉ dự báo giảm còn mức độ giảm như thế nào, thời gian giảm như thế nào thì không ai dự báo được, kể cả một số tổ chức kinh tế thế giới”.

Việt Nam là nước xuất khẩu dầu thô. Giá dầu giảm một cách bất thường ảnh hưởng như thế nào đối với Việt Nam? Theo thống kê của ngành xăng dầu, năm 2013, lượng dầu thô xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 7 tỷ USD, chiếm 5,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Trong cuộc họp báo Chính phủ mới đây, Bộ trưởng Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên khẳng định, cứ mỗi USD giảm trên 1 thùng dầu thô thế giới, ngân sách đang mất đi 1.000 tỷ đồng.

Qua phân tích của các chuyên gia kinh tế cho thấy, việc điều hành giá xăng dầu trong bối cảnh hiện nay cần tính đến các phương án vừa bảo đảm tuân thủ theo biến động giá xăng dầu thế giới, đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, song cũng tính tới bảo đảm các cân đối cũng như điều hành vĩ mô trong điều kiện cho phép.

Xăng dầu trong nước sẽ phải giảm giá?!

Trước biến động lớn của giá xăng dầu thế giới, người tiêu dùng trong nước đặt ra câu hỏi: Liệu tới đây giá xăng dầu trong nước có giảm lần thứ 12 liên tiếp hay không? Một thực tế là vừa qua dù đã giảm giá 11 lần tuy nhiên giá xăng dầu trong nước chưa bám sát giá xăng dầu thế giới và vẫn cao hơn nhiều so với giá xăng dầu thế giới.

Đặt vấn đề giá xăng dầu giảm hiện nay tác động thế nào đến nền kinh tế, chuyên gia kinh tế, TS Vũ Đình Ánh cho rằng: Việt Nam với vai trò nước vừa xuất khẩu dầu thô vừa nhập khẩu xăng dầu thì ngân sách “hụt thu” như tuyên bố của Chính phủ (với con số giả định 1.000 tỷ nếu như giá dầu giảm 1 USD/thùng). Nhìn nhận vai trò người nhập khẩu, theo phân tích của chuyên gia này, bối cảnh hiện nay rõ ràng đang có lợi cho Việt Nam khi nước ta đang nhập khẩu xăng và nhiều chế phẩm khác từ dầu mỏ như chất dẻo, sợi tổng hợp…

Theo lập luận trên thì giá xăng tiếp tục giảm là điều tất yếu. Tuy nhiên thực tế, thông tin từ một số doanh nghiệp xăng dầu tiết lộ cho thấy ngay từ thời điểm ngày 1/12, giá cơ sở các loại xăng, dầu đã chênh lệch so với giá bán lẻ hiện hành khoảng 800-900 đồng/lít. Như vậy nửa tháng qua, mức giảm giá hiện nay không tương xứng với kỳ vọng của người tiêu dùng.

Nguyên nhân vì sao? Bộ Tài chính vừa tăng thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu lên mức khá lớn. Cụ thể, thuế nhập khẩu xăng tăng 9% (từ 18% lên 27%), thuế nhập khẩu dầu diesel tăng 9% (từ 14% lên 23%), thuế nhập khẩu dầu hỏa tăng 10% (từ 16% lên 26%).

Bên cạnh việc điều chỉnh thuế nhập khẩu, Quỹ bình ổn xăng dầu cũng được điều chỉnh giảm từ 600 đồng/lít xuống còn 300 đồng/lít với tất cả các mặt hàng.

Petrolimex thông báo, năm 2014 lỗ lớn mảng kinh doanh xăng dầu. Dự báo, khi giá dầu thô thế giới giảm mạnh như hiện nay, cả doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh xăng dầu đều vô cùng khó khăn.

Đối với Petrolimex, do doanh nghiệp phải đảm bảo dự trữ lưu thông 30 ngày nên lúc nào cũng có tồn kho 1 tháng tiêu thụ. Khi giá thế giới giảm, giá kinh doanh trong nước giảm thì hàng tồn kho gặp vấn đề do giá mua vào cao, giá bán ra thấp.

Petrolimex cho rằng, người tiêu dùng không chỉ cần dùng xăng dầu giá thấp mà còn cần các nhu cầu khác như các phúc lợi xã hội, vì thế bất cứ thứ gì ảnh hưởng đến ngân sách chung là đều không tốt. Thời gian vừa qua giá xăng dầu đã giảm 11 lần. Trước đây, khi giá xăng dầu tăng, Nhà nước giảm thuế, có khi về 0%, doanh nghiệp có thời điểm không tính lợi nhuận định mức 300 đồng/lít. Nay để Nhà nước thất thu, doanh nghiệp lỗ như thế cũng không đúng nguyên tắc hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng.

Trong bản báo cáo mới đây của Bộ Tài chính khẳng định từ nay đến cuối năm ổn định thuế nhập khẩu xăng dầu là bao hàm ý nghĩa dù cao hay thấp cũng chỉ xoay quanh mức công bố. Như vậy, trước việc giá dầu thô thế giới giảm sâu, vì lý do cân đối các phúc lợi xã hội mà giá xăng dầu trong nước khó có cơ hội giảm sát giá thế giới.

Hà Phương