Sinh viên sử dụng công nghệ AI trong học tập và đời sống: Hiệu quả và hệ lụy tiềm ẩn

Công nghệ AI và những lợi ích thiết thực

Nguyễn Thị Nga – sinh viên năm cuối ngành TMĐT chia sẻ rằng "Tôi sử dụng công nghệ AI chủ yếu để hỗ trợ học tập như tra cứu thông tin, tóm tắt tài liệu, chuẩn bị bài thuyết trình và luyện kỹ năng ngoại ngữ. AI giúp tôi tiếp cận kiến thức nhanh hơn và học tập hiệu quả hơn".

Hiện nay, trên thị trường có một số nền tảng AI do người Việt xây dựng đang tạo ra sự khác biệt. Nổi bật trong số này là AI Hay với khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên bằng tiếng Việt chính xác, tích hợp dữ liệu thời gian thực từ nguồn chính xác và cung cấp các công cụ hỗ trợ học tập đa dạng.

Hà Vy (sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh) chia sẻ: "Trước đây, tôi thường dùng Google dịch để dịch các từ không hiểu nghĩa, nhưng nhiều từ ngữ bị sai, ngữ pháp bị lặp lại. Từ ngày chuyển sang AI, tôi không chỉ nhận được bản dịch chuẩn mà còn được giải thích sâu về cấu trúc và cách dùng.

Ngoài hỗ trợ học tập, AI còn giúp sinh viên lên kế hoạch cho chuyến đi chơi hay kế hoạch sinh hoạt trong ngày, trong tuần sao cho hiệu quả.

Thông qua các nền tảng và ứng dụng thông minh, AI giúp sinh viên nhanh chóng tra cứu thông tin, giải thích các khái niệm phức tạp và gợi ý cách tiếp cận vấn đề, từ đó nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức. 

Bên cạnh đó, AI góp phần tiết kiệm thời gian và công sức cho sinh viên. Các công cụ AI có thể hỗ trợ tóm tắt tài liệu, chỉnh sửa ngôn ngữ, kiểm tra lỗi trình bày và gợi ý tài liệu tham khảo phù hợp. Nhờ vậy, sinh viên có thêm thời gian tập trung vào việc nghiên cứu chuyên sâu và phát triển tư duy cá nhân. Có thể thấy, khi được sử dụng đúng cách, công nghệ AI không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn góp phần hỗ trợ sinh viên phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng và tư duy, đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

Hạn chế, hệ lụy tiềm ẩn của việc quả "ỉ lại" vào AI

Tuy nhiên, như một con dao hai lưỡi, AI cũng đặt ra nhiều vấn đề nhức nhối. Thay vì nghiên cứu và tìm tòi, một số sinh viên lạm dụng AI để sao chép bài tập và gian lận trong thi cử. Điều này không chỉ làm giảm giá trị thực của giáo dục mà còn khiến sinh viên đánh mất khả năng tư duy độc lập, một yếu tố quan trọng trong việc học tập và phát triển bản thân.

Bên cạnh đó, việc dành quá nhiều thời gian tương tác với các công cụ AI có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hình thành và rèn luyện kỹ năng mềm của sinh viên, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp trực tiếp, làm việc nhóm và tư duy phản biện. Những hạn chế này cho thấy AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng như một công cụ hỗ trợ, thay vì thay thế hoàn toàn vai trò của người học.

Vì vậy, các bạn trẻ cần nâng cao nhận thức về vai trò và giới hạn của công nghệ AI, qua đó sử dụng AI một cách có trách nhiệm và đúng mục đích. Việc kết hợp hài hòa giữa các công cụ công nghệ hiện đại và năng lực tư duy, kỹ năng cá nhân không chỉ giúp sinh viên phát huy hiệu quả trong học tập mà còn góp phần hình thành thái độ học tập chủ động, trung thực và bền vững. Qua đó, AI trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, phục vụ thiết thực cho học tập và đời sống, thay vì làm lu mờ vai trò trung tâm của người học.

Thùy Linh