Số phận của vũ trụ sẽ đi về đâu: Một kịch bản lạnh lẽo hay sự khởi đầu của vẻ đẹp chưa từng thấy?

Từ thuở sơ khai khoảng 14 tỷ năm trước với sự kiện Vụ Nổ Lớn (Big Bang), vũ trụ của chúng ta chưa bao giờ ngừng thay đổi. Từ một đám khí khuếch tán của các hạt cơ bản, nó đã sụp đổ và kết tinh thành hàng tỷ thiên hà rực rỡ.

Nhưng câu chuyện này sẽ đi về đâu? Liệu có một dấu chấm hết cho tất cả? Để trả lời câu hỏi này, các nhà khoa học buộc phải sử dụng phương pháp "ngoại suy", dự đoán tương lai dựa trên quy luật vận động của các ngôi sao và thiên hà hiện tại.

Dù phương pháp này chứa đựng rủi ro về những biến số bất ngờ, nó vẫn cung cấp cho chúng ta một cái nhìn thoáng qua về vận mệnh của vũ trụ trong hàng nghìn tỷ năm tới.

Sự tắt dần của những ánh sao

Tin tốt cho nhân loại là Mặt Trời, ngôi sao màu vàng cỡ trung của chúng ta mới đi được nửa chặng đường trong vòng đời 10 tỷ năm của nó. Tuy nhiên, quy luật sinh tử của vũ trụ là không thể tránh khỏi.

Các ngôi sao lớn màu xanh sẽ cháy hết mình và phát nổ thành siêu tân tinh chỉ sau vài triệu năm. Trong khi đó, những ngôi sao như Mặt Trời cuối cùng sẽ trút bỏ lớp vỏ ngoài để trở thành tinh vân, nhường lại sân khấu cho những ngôi sao lùn đỏ mờ nhạt.

Theo thời gian, nguồn khí để tạo sao sẽ cạn kiệt. Các thiên hà sẽ ngừng sản sinh những ngôi sao mới. Ánh sáng lấp lánh mà chúng ta thấy trên bầu trời đêm nay sẽ dần chuyển sang màu đỏ và lịm tắt. Vũ trụ sẽ chìm dần vào bóng tối, nhưng quá trình này sẽ diễn ra rất chậm chạp, kéo dài gấp hàng trăm lần tuổi thọ hiện tại của vũ trụ.

Vũ điệu sáp nhập của các thiên hà

Trong khi các ngôi sao lụi tàn, cấu trúc của các thiên hà cũng sẽ trải qua những biến động dữ dội. Giống như việc bồi đắp một lâu đài cát, các thiên hà lớn lên bằng cách "nuốt chửng" các thiên hà nhỏ hơn. Tương lai của vũ trụ là kỷ nguyên của những vụ va chạm và sáp nhập.

Điển hình nhất là "cái hẹn" giữa dải Ngân Hà của chúng ta và thiên hà Tiên Nữ (Andromeda) lân cận trong vài tỷ năm tới. Từ những thiên hà xoắn ốc có cấu trúc đĩa trật tự, cú va chạm này sẽ biến chúng thành một thiên hà hình elip khổng lồ, hỗn độn nhưng thống nhất.

Một điều thú vị là dù va chạm nghe có vẻ thảm khốc, các ngôi sao bên trong lại nằm cách nhau quá xa nên chúng sẽ lướt qua nhau một cách an toàn, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục cho bất kỳ nền văn minh nào còn tồn tại để chứng kiến.

Cuộc giằng co giữa trọng lực và năng lượng tối

Yếu tố quyết định số phận cuối cùng của vũ trụ nằm ở cuộc chiến giữa hai thế lực: trọng lực (kéo vật chất lại gần nhau) và năng lượng tối (đẩy mọi thứ ra xa). Các bằng chứng hiện tại cho thấy năng lượng tối đang chiếm ưu thế, khiến vũ trụ giãn nở ngày càng nhanh.

Giống như những quả nho khô trong một chiếc bánh quy đang nướng, các thiên hà sẽ bị đẩy ra xa nhau với tốc độ chóng mặt. Đến một lúc nào đó, chúng sẽ trôi dạt quá xa đến mức không thể quan sát thấy nhau từ dải Ngân Hà.

Kịch bản khả dĩ nhất hiện nay là một sự vĩnh cửu lạnh lẽo và tăm tối. Các thiên hà sẽ hợp nhất thành những khối elip khổng lồ, chứa đầy những ngôi sao già cỗi đang nguội dần, trôi dạt trong một không gian giãn nở vô tận.

Tuy nhiên, viễn cảnh về một "kết thúc" này không hẳn là tuyệt vọng. Chúng ta có thể cảm thấy chút bâng khuâng khi nghĩ về sự lụi tàn, nhưng cũng nên thấy may mắn. Chúng ta đang sống trong "thời đại hoàng kim" của vũ trụ, giai đoạn khởi đầu sôi động nhất với đầy ắp các ngôi sao và thiên hà rực rỡ.

Câu chuyện của vũ trụ vẫn còn kéo dài hàng nghìn tỷ năm, và biết đâu đấy, những dữ liệu mới trong tương lai sẽ mở ra một chương tiếp theo hoàn toàn khác biệt và đẹp đẽ đến bất ngờ.