Số phận của vũ trụ sẽ đi về đâu: Một kịch bản lạnh lẽo hay sự khởi đầu của vẻ đẹp chưa từng thấy?
Liệu ngôi nhà chung của nhân loại có thực sự đi đến hồi kết? Từ sự lụi tàn của các vì sao đến những cú va chạm thiên hà nảy lửa, các nhà vật lý thiên văn đang vẽ nên một bức tranh tương lai vừa bi tráng, vừa đầy hy vọng cho vũ trụ bao la này.
Từ thuở sơ khai khoảng 14 tỷ năm trước với sự kiện Vụ Nổ Lớn (Big Bang), vũ trụ của chúng ta chưa bao giờ ngừng thay đổi. Từ một đám khí khuếch tán của các hạt cơ bản, nó đã sụp đổ và kết tinh thành hàng tỷ thiên hà rực rỡ.
Nhưng câu chuyện này sẽ đi về đâu? Liệu có một dấu chấm hết cho tất cả? Để trả lời câu hỏi này, các nhà khoa học buộc phải sử dụng phương pháp "ngoại suy", dự đoán tương lai dựa trên quy luật vận động của các ngôi sao và thiên hà hiện tại.
Dù phương pháp này chứa đựng rủi ro về những biến số bất ngờ, nó vẫn cung cấp cho chúng ta một cái nhìn thoáng qua về vận mệnh của vũ trụ trong hàng nghìn tỷ năm tới.
Vũ trụ, bao gồm tất cả không gian và thời gian, cũng như tất cả vật chất và năng lượng được bắt đầu vào khoảng 14 tỷ năm trước trong một sự giãn nở nhanh chóng gọi là Vụ Nổ Lớn (Big Bang), nhưng kể từ đó nó luôn ở trong trạng thái thay đổi liên tục.
Sự tắt dần của những ánh sao
Tin tốt cho nhân loại là Mặt Trời, ngôi sao màu vàng cỡ trung của chúng ta mới đi được nửa chặng đường trong vòng đời 10 tỷ năm của nó. Tuy nhiên, quy luật sinh tử của vũ trụ là không thể tránh khỏi.
Các ngôi sao lớn màu xanh sẽ cháy hết mình và phát nổ thành siêu tân tinh chỉ sau vài triệu năm. Trong khi đó, những ngôi sao như Mặt Trời cuối cùng sẽ trút bỏ lớp vỏ ngoài để trở thành tinh vân, nhường lại sân khấu cho những ngôi sao lùn đỏ mờ nhạt.
Theo thời gian, nguồn khí để tạo sao sẽ cạn kiệt. Các thiên hà sẽ ngừng sản sinh những ngôi sao mới. Ánh sáng lấp lánh mà chúng ta thấy trên bầu trời đêm nay sẽ dần chuyển sang màu đỏ và lịm tắt. Vũ trụ sẽ chìm dần vào bóng tối, nhưng quá trình này sẽ diễn ra rất chậm chạp, kéo dài gấp hàng trăm lần tuổi thọ hiện tại của vũ trụ.
Sự hiểu biết của chúng ta về tương lai của vũ trụ được đúc kết từ các vật thể và quá trình mà chúng ta quan sát ngày nay. Dự đoán tương lai của vũ trụ bằng cách mở rộng những gì chúng ta thấy ngày nay là phép ngoại suy. Việc này rất rủi ro, vì bất cứ biến số nào cũng có thể bất ngờ diễn ra mà không thể lường trước.
Vũ điệu sáp nhập của các thiên hà
Trong khi các ngôi sao lụi tàn, cấu trúc của các thiên hà cũng sẽ trải qua những biến động dữ dội. Giống như việc bồi đắp một lâu đài cát, các thiên hà lớn lên bằng cách "nuốt chửng" các thiên hà nhỏ hơn. Tương lai của vũ trụ là kỷ nguyên của những vụ va chạm và sáp nhập.
Điển hình nhất là "cái hẹn" giữa dải Ngân Hà của chúng ta và thiên hà Tiên Nữ (Andromeda) lân cận trong vài tỷ năm tới. Từ những thiên hà xoắn ốc có cấu trúc đĩa trật tự, cú va chạm này sẽ biến chúng thành một thiên hà hình elip khổng lồ, hỗn độn nhưng thống nhất.
Một điều thú vị là dù va chạm nghe có vẻ thảm khốc, các ngôi sao bên trong lại nằm cách nhau quá xa nên chúng sẽ lướt qua nhau một cách an toàn, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục cho bất kỳ nền văn minh nào còn tồn tại để chứng kiến.
Cuộc giằng co giữa trọng lực và năng lượng tối
Yếu tố quyết định số phận cuối cùng của vũ trụ nằm ở cuộc chiến giữa hai thế lực: trọng lực (kéo vật chất lại gần nhau) và năng lượng tối (đẩy mọi thứ ra xa). Các bằng chứng hiện tại cho thấy năng lượng tối đang chiếm ưu thế, khiến vũ trụ giãn nở ngày càng nhanh.
Giống như những quả nho khô trong một chiếc bánh quy đang nướng, các thiên hà sẽ bị đẩy ra xa nhau với tốc độ chóng mặt. Đến một lúc nào đó, chúng sẽ trôi dạt quá xa đến mức không thể quan sát thấy nhau từ dải Ngân Hà.
Kịch bản khả dĩ nhất hiện nay là một sự vĩnh cửu lạnh lẽo và tăm tối. Các thiên hà sẽ hợp nhất thành những khối elip khổng lồ, chứa đầy những ngôi sao già cỗi đang nguội dần, trôi dạt trong một không gian giãn nở vô tận.
Tuy nhiên, viễn cảnh về một "kết thúc" này không hẳn là tuyệt vọng. Chúng ta có thể cảm thấy chút bâng khuâng khi nghĩ về sự lụi tàn, nhưng cũng nên thấy may mắn. Chúng ta đang sống trong "thời đại hoàng kim" của vũ trụ, giai đoạn khởi đầu sôi động nhất với đầy ắp các ngôi sao và thiên hà rực rỡ.
Câu chuyện của vũ trụ vẫn còn kéo dài hàng nghìn tỷ năm, và biết đâu đấy, những dữ liệu mới trong tương lai sẽ mở ra một chương tiếp theo hoàn toàn khác biệt và đẹp đẽ đến bất ngờ.
Cuộc sống hiện tại gây bất ngờ của 'hot girl trà sữa' Chương Trạch Thiên sau 17 năm nổi tiếng
Tiêu điểm - 1 giờ trướcGĐXH - 'Hot girl trà sữa' Chương Trạch Thiên dường như "bị thời gian bỏ quên" khi vẫn giữ nét trẻ trung như thời mới nổi tiếng dù đã bước vào tuổi 33.
"Quê hương" ngoài hành tinh của chúng ta vừa được hé lộ?
Tiêu điểm - 4 giờ trướcCác nhà khoa học đã xác định được một trong các nhà máy sản xuất hành tinh đầu tiên của hệ Mặt Trời.
Phát hiện nơi Mỹ thả rông 400.000 con gà nhưng kỳ lạ không ai ăn, vì sao?
Tiêu điểm - 15 giờ trướcHòn đảo Kauai thuộc bang Hawaii từ lâu đã nổi tiếng với một hiện tượng sinh thái độc nhất vô nhị. Đó là số lượng loài gà hoang dã bùng nổ.
Bi kịch thần đồng 10 tuổi đỗ đại học, 16 tuổi học Tiến sĩ nhưng trưởng thành thất nghiệp, sống nhờ tiền chu cấp của bố mẹ
Tiêu điểm - 23 giờ trướcGĐXH - Từng được tung hô là thần đồng vang danh khắp nước khi bước chân vào giảng đường đại học năm 10 tuổi và học tiến sĩ năm 16 tuổi, nhưng ở thời điểm hiện tại, Trương Tín Dương lại khiến dư luận ngỡ ngàng khi chọn lối sống "không làm gì".
"Hồ tử thần” Mỹ có sinh vật không tồn tại ở bất cứ đâu khác
Tiêu điểm - 1 ngày trướcSinh vật vừa được tìm thấy ở hồ Great Salt - Mỹ là một ẩn số lớn về tiến hóa.
Một loại hành tinh mới đã xuất hiện
Tiêu điểm - 1 ngày trướcHình ảnh mới từ 2 kính viễn vọng đã xác nhận cặp vật thể khổng lồ giống hành tinh mà James Webb từng chụp được không phải ảo ảnh.
Phát hiện một quốc gia nghèo sở hữu điều hòa 0 đồng, được chế từ vỏ chai nhựa giúp hàng triệu người thoát khỏi cái nóng như thiêu
Tiêu điểm - 1 ngày trướcGĐXH - Chiếc điều hòa nhiệt độ thân thiện với môi trường của người dân nghèo tại Bangladesh làm từ bìa carton và vỏ chai nhựa, hoàn toàn không sử dụng điện giúp chống chọi lại cái nóng đổ lửa.
Phát hiện ngôi mộ 78.000 năm, cổ nhất "quê hương loài người"
Tiêu điểm - 2 ngày trướcMột bước bước ngoặt lớn trong lịch sử loài người đã được thể hiện qua ngôi mộ đặc biệt trong hang Panga ya Saidi ở Kenya.
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, cả thế giới chỉ còn khoảng 800 cá thể
Tiêu điểm - 2 ngày trướcSự suy giảm môi trường sống, phân mảnh rừng và săn bắt trái phép đã khiến số lượng loài này giảm mạnh trong những thập kỷ gần đây.
Phát minh mới từ Trung Đông làm mát không cần điện lưới: Hệ thống tự tạo hơi lạnh bất chấp nắng nóng
Tiêu điểm - 3 ngày trướcGiải pháp mới được kỳ vọng có thể thay đổi cách con người chống chọi nắng nóng tại những nơi thiếu điện và khí hậu khắc nghiệt.
Phát hiện quốc gia 1,4 tỷ người đang sở hữu 1 loại điều hòa siêu rẻ, được chế tạo từ đất nung
Tiêu điểmCái khó ló cái khôn, người Ấn Độ có những chiếc điều hòa đặc biệt của riêng mình.
