Sống trong sợ hãi

 

Các công nhân đang gia cố các vết nứt. Ảnh: Đức Hoàng

 

Dân và chính quyền  đều lo

 

Thủy điện Sông Tranh 2 có tổng mức đầu tư hơn 5 nghìn tỷ đồng, xây dựng từ tháng 3/2006 gồm hai tổ máy (tổng cộng 190MW). Cuối năm 2010 cả hai tổ máy này đều chính thức phát điện. Bờ đập chính của hồ chứa nước xây dựng với chiều dài 640 mét, cao 96 mét. Hiện dung tích hồ chứa nước của thủy điện Sông Tranh 2 thuộc hàng lớn nhất miền Trung, với khoảng 730 triệu m3 nước.

Có mặt tại nơi xảy ra sự cố tại bờ đập chính hồ chứa nước thủy điện Sông Tranh 2 (huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, có dung tích 730 triệu m3) sáng 19/3, chúng tôi thấy nhiều vết nứt ở phần thân đập phía trái, khiến nước rò rỉ, trong đó có một vết nứt khá lớn, làm nước từ trên cao chảy xuống xối xả. Theo ước tính của những người có chuyên môn, tốc độ nước rò rỉ khoảng 1m3/10 phút. Một số công nhân hối hả gia cố các vết nứt, bít dòng nước bằng vỏ bao tải và xi măng trộn với phụ gia đông kết nhanh.

 

Theo UBND huyện Bắc Trà My, những vết nứt này do cán bộ UBND huyện và người dân phát hiện trước đó ít ngày. Tuy nhiên, với chuyên môn của UBND huyện thì không thể khẳng định được những vết nứt này gây nguy hiểm tới đâu.

Trong lúc đó, sống dưới hạ lưu nhà máy thủy điện Sông Tranh 2 hiện có khoảng 40 ngàn nhân khẩu của toàn huyện Bắc Trà My. Đây là số người sẽ bị ảnh hưởng lớn, nếu sự cố xảy ra. Đó là chưa tính đến hàng ngàn hộ dân ở các huyện Hiệp Đức, Tiên Phước, Nông Sơn, Thăng Bình – nơi dòng Sông Tranh 2 chảy qua (đổ ra sông Thu Bồn) cũng sẽ bị ảnh hưởng theo. Một người dân cho biết: “Khi nghe tin hồ chứa nước của thủy điện bị rò rỉ, bà con chúng tôi rất lo lắng. Hồ chứa như một túi nước khổng lồ, nếu chẳng may có chuyện gì xảy ra thì chắc bà con chúng tôi sẽ chạy không kịp”.

Trước tình hình trên, UBND huyện Bắc Trà My đã có đã có văn bản báo cáo UBND tỉnh Quảng Nam và đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ các vết rò rỉ này để ổn định tâm lý cho người dân địa phương. UBND huyện cũng cho biết thêm, từ sau Tết Nhâm Thìn đến nay, vùng hạ lưu thủy điện Sông Tranh 2 tiếp tục xuất nhiều tiếng nổ kèm dư chấn, nhưng cường độ nhỏ hơn so với những đợt dư chấn trước đó. Cả người dân lẫn chính quyền đều lo lắng, nhưng không biết làm sao.

 

Chủ đầu tư khẳng định  an toàn

 

Nước thấm lâu ngày sẽ rất nguy hiểm Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi Quảng Nam, trong khi chưa có sự khảo sát, kết luận của các ngành chuyên môn thì đơn vị thi công không nên khắc phục sự cố bằng kiểu thủ công, kể cả việc cho hóa chất vào bên trong thân đập. Việc làm trên có thể ngăn nước chảy ra nhưng có khi lại làm cho lượng nước thấm sâu vào trong lòng đập, nước thấm lâu ngày sẽ rất nguy hiểm.

Trả lời báo chí ngày 19/3, đại diện chủ đầu tư công trình thủy điện Sông Tranh 2 - ông Trần Văn Hải, Trưởng Ban Quản lý Dự án thủy điện 3 cho biết, đây không phải là những vết nứt, mà thực chất là tình trạng thẩm thấu qua các “khe nhiệt”, xảy ra đối với nhiều công trình thủy điện trong và ngoài nước. Hiện tượng thẩm thấu nước ở đập thủy điện Sông Tranh 2 xuất hiện từ khi công trình này tích nước vào cuối năm 2010 và không hề liên quan đến hiện tượng động đất kích thích thời gian qua trên địa bàn huyện Bắc Trà My.

 

“Đây không phải là vết nứt, mà thực chất là nước thẩm thấu qua khe nhiệt. Các khe nhiệt này do chúng tôi chủ động thiết kế, cho phép hở một chút để tạo co giãn cho bê tông, đảm bảo an toàn. Chúng tôi mong không thẩm thấu như thế, nhưng đây là hiện tượng khó tránh khỏi. Chúng tôi sẽ xử lý xong trong vòng một tháng tới, đưa nước thẩm thấu này trở lại hành lang gom nước”, ông Hải nói.

Cũng ngay trong chiều 19/3, Ban Quản lý Dự án Thủy điện 3 đã có công văn khẩn số 169/BC- BQLDATD3, do ông Trần Văn Hải – Trưởng Ban ký, gửi UBND tỉnh Quảng Nam, UBND huyện Bắc Trà My và một số cơ quan báo chí. Công văn này khẳng định các dòng thấm chảy ra phía hạ lưu đập và toàn bộ lưu lượng thấm qua đập công trình thủy điện Sông Tranh 2 (công suất 190 MW) vào khoảng 30 lít/giây, không ảnh hưởng đến sự an toàn, ổn định của con đập. Tổng lượng thấm 30 lít/giây đã được Hội đồng nghiệm thu Nhà nước các công trình xây dựng, Hội đồng nghiệm thu Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Hội đồng nghiệm thu cơ sở, Cơ quan thiết kế (Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng điện 1) đánh giá đạt yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo chất lượng công trình. Hiện đơn vị thi công là Tổng Công ty Xây dựng thủy lợi 4 - CTCP và Ban Quản lý Dự án Thủy điện 3 đã và đang tiếp tục xử lý thấm qua đập để làm giảm tổng lượng thấm, nhằm mục đích để chất lượng công trình được tốt hơn.

Ngoài ra công văn còn nhấn mạnh, hiện tượng nước chảy ra ở 03 vị trí phía hạ lưu đập là các vị trí khe nhiệt chứ không phải là khe nứt như báo chí đã thông tin. Các khe nhiệt được thiết kế bố trí và thi công đều trên toàn tuyến đập (theo thiết kế có tổng công 30 khe nhiệt) mục đích bố trí các khe nhiệt này là nhằm triệt tiêu ứng suất nhiệt gây nứt bê tông trong quá trình thi công và vận hành công trình này. Các khe nhiệt này xuyên suốt từ phía thượng lưu về hạ lưu.

 

Đức Hoàng