Sự công bằng

Rất nhiều những comment sau các bài báo với vô số những ý kiến bàn luận trên các diễn đàn đều tập trung vào ba vấn đề cốt lõi: Mức thu, cách sử dụng và… sự công bằng!  

 

Người ta phàn nàn về mức thu đối với ô tô, xe máy như những gì Tổng cục Đường bộ (Bộ GTVT) dự kiến là quá cao, gây nhiều áp lực với đời sống người dân hiện nay. Người ta lo ngại rằng, liệu với mức thu như vậy, hiệu quả đầu tư trở lại ra sao? Người ta quan ngại rằng, liệu còn phải “lội” trên những con đường xuống cấp đầy ổ voi, ổ gà như thời gian qua, khi họ vẫn đều đều đóng phí ở các trạm thu khắp mọi nẻo đường?

Sẽ không nhiều điều đáng nói khi người dân thắc mắc về mức phí và phương án sử dụng nguồn tiền đó như thế nào. Với đời sống hiện tại, họ hoàn toàn có lý khi cho rằng đó là mức quá cao. Với tư cách là người trả tiền, họ có quyền đòi hỏi được nhận “dịch vụ” chất lượng tương ứng những gì họ bỏ ra. Tổng cục Đường bộ và Bộ GTVT cũng sẽ không có nhiều lắm những khó khăn khi đáp ứng điều này. Mức phí cao ư? Các nhà quản lý có thể xem xét để hạ cho phù hợp với sức chịu đựng của người dân và hoàn cảnh kinh tế - xã hội hiện tại. Cách sử dụng quỹ để có những con đường tốt phục vụ người dân ư? Ngành GTVT hoàn toàn có thể đáp ứng được, nếu như họ quản lý được nguồn chi sử dụng quỹ một cách khoa học, ít thất thoát nhất. Ngành GTVT cũng có thể tạo được niềm tin cho người nộp tiền, nếu như có một sự công khai, minh bạch và kiểm soát tốt việc sử dụng đồng tiền của người dân cho con đường của họ. Đó là những điều trong tầm tay của các nhà quản lý nếu họ thực sự có “tầm”.

Thế nhưng, còn một bức xúc lớn hơn mà ngành GTVT không trả lời được khi đưa ra các luận cứ thu phí của mình. Đó là sự công bằng. Không ít người dân đang bức xúc về chuyện, một chiếc ô tô chạy 300km mỗi tháng cũng phải đóng tiền “bảo trì đường” giống như chiếc xe chạy 300km mỗi ngày. Đó là sự bất công bằng.

 

Với phương án thu phí như hiện nay, chuyện bất công bằng này không có cách nào để giải quyết. Trong khi đó, đây lại là điểm quan trọng nhất của mọi bộ luật, mọi sắc thuế, sắc phí từ ngàn xưa tới nay. Hiến pháp đã viết rằng: Mọi công dân bình đẳng trước pháp luật. Không lý gì họ lại bất bình đẳng khi thực hiện các văn bản dưới luật, thậm chí chỉ là các sắc thuế, sắc phí? Khi không giải quyết được vấn đề mấu chốt này, câu chuyện phí bảo trì vẫn sẽ vẫn còn “nóng” dài dài.

 

Thường Sơn