Tăng giá xăng dầu: Đồng thuận nhưng vẫn… “sốc”

Cùng với thông báo tăng giá xăng dầu, Bộ Tài chính có Công văn số 3033 kêu gọi sự “đồng thuận với chủ trương điều hành giá xăng, dầu theo cơ chế thị trường của Nhà nước”. Quyết định tăng giá xăng dầu ngày 7/3, không nằm ngoài dự đoán của giới chuyên môn. Tuy nhiên, nó lại gây “sốc” vì mức tăng cao.

 

Giá xăng tăng 2.100đ/lít khiến người dân bị bất ngờ. Ảnh: Chí Cường

Cụ thể, các loại xăng nói chung từ 16h chiều 6/3 đã tăng đến 2.100 đồng/lít. Các loại khác như diesel tăng thêm 1.000 đồng/lít, dầu hỏa thêm 600 đồng/lít, dầu mazut tăng 2.000 đồng/kg. Với mức tăng 2.100 đồng/lít, xăng RON92 đã lên mức 22.900 đồng/lít vượt qua mức kỷ lục trước đó là 21.300 đồng/lít của đợt tăng ngày 29/3/2011.

Cũng như những lần tăng giá xăng dầu trước đây, giá xăng dầu nhập khẩu tăng cao, trong khi xăng dầu tiêu dùng trong nước chủ yếu vẫn phải nhập khẩu được cho là nguyên nhân chính. Theo Bộ Tài chính, giá xăng dầu thế giới bình quân tháng 2 với giá xăng dầu thế giới bình quân là căn cứ để điều chỉnh giá xăng dầu trong nước, đặc biệt từ cuối tháng 2. Để giữ bình ổn giá trong nước, Chính phủ đã xử lý bằng các biện pháp như sử dụng Quỹ bình ổn giá (BOG), giảm thuế nhập khẩu…

 

Tuy nhiên, giá xăng dầu nhập khẩu vẫn tiếp tục giữ ở mức cao, trong khi các giải pháp tài chính không còn: Thuế suất thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng, dầu đã ở mức 0%, một số mặt hàng còn lại thuế suất thấp 3% và Quỹ Bình ổn giá đã sử dụng hết. Mặt khác, sự chênh lệch giữa giá xăng dầu trong nước với các nước lân cận như: Trung Quốc, Lào… mức chênh từ 4.313 đồng/lít đến 8.387 đồng/lít khiến tình trạng buôn lậu xăng dầu ở khu vực các tỉnh phía Nam diễn ra rất phức tạp. Do đó, buộc phải điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu và đó như là một giải pháp chẳng đặng đừng.

 

Giá sẽ tiếp tục “theo thị trường”!

Cùng với việc tăng giá, thuế suất thuế nhập khẩu các chủng loại xăng, dầu đồng loạt lùi về mức 0%. Nhưng mức sử dụng Quỹ Bình ổn giá các chủng loại xăng dầu được giảm xuống bằng mức trích Quỹ Bình ổn giá 300 đồng/lít, kg. Bộ Tài chính cũng cho biết, tổng số tiền giảm thu ngân sách nhà nước do thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu thấp hơn so với barem quy định để giữ bình ổn giá trong năm 2011 là khoảng 20.000 tỷ đồng. Tính riêng trong 2 tháng đầu năm 2012 khoảng 3.900 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ chế điều hành giá xăng dầu cũng sẽ không thay đổi sau lần tăng giá lần này. Bộ Tài chính thông báo cụ thể: “Nếu giá thế giới tăng, thì điều chỉnh giá trong nước; Nếu giá thế giới giảm thì giảm sử dụng Quỹ BOG, khôi phục thuế nhập khẩu ở mức hợp lý nếu còn dư địa thực hiện giảm giá bán”. Cơ chế này được cho là thực hiện theo quy định tại Nghị định số 84/2009 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu. Điều này có nghĩa là, nếu thời gian tới giá xăng dầu nhập khẩu tiếp tục tăng thì giá bán trong nước sẽ tăng. Ngược lại, nếu giá thế giới giảm thì việc ngưng sử dụng qũy BOG và khôi phục thuế sẽ được ưu tiên trước việc giảm giá. Quyền quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tiếp tục thuộc về liên bộ Tài chính – Công Thương.