Tảo hôn có nguy cơ tai biến sản khoa

"Con tôi phải lấy chồng khi đang còn ngồi trên ghế nhà trường là chuyện đã rồi. Nhưng ấn tượng kinh hãi nhất, khiến tôi không thể chịu nổi là nhìn đứa con gái bé bỏng của mình vật vã chuyển dạ. Lúc ấy, tôi chỉ biết cầu mong con mình sống sót và ước rằng chuyện này là không có thật" - chị N.B.L, phường N.S, Kiến An, Hải Phòng không giấu niềm chua xót kể.

Theo TS.BS Lưu Thị Hồng, Phó Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em, Bộ Y tế, việc kết hôn sớm và sinh con ở tuổi vị thành niên ảnh hưởng lớn đến SKSS của các em gái. Do cơ thể chưa phát triển đầy đủ nên các em không đủ sức khỏe để nuôi dưỡng bào thai. Những biến chứng dễ xảy ra là sảy thai, đẻ non, dễ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh... Chưa trưởng thành để sẵn sàng làm mẹ, các em cũng không có kiến thức để chăm sóc trước và sau sinh nên đứa trẻ sinh ra thường bị suy dinh dưỡng, còi cọc... TS Hồng nhấn mạnh, những trường hợp tảo hôn sẽ lại tiếp tục mang thai sớm, đẻ dày, ảnh hưởng đến chất lượng sống của cả mẹ và con.

Nhiều trẻ do quan hệ tình dục sớm, mang thai nhưng không thể kết hôn, tự đi phá thai chui ở một số cơ sở y tế tư nhân, đã gặp phải những tai biến như băng huyết, nhiễm khuẩn, sót nhau, thủng tử cung, tắc ống dẫn trứng, rách bàng quang, nhiễm trùng máu. TS Lê Vương Văn Vệ, Giám đốc Trung tâm hiếm muộn Hà Nội cho hay, nguy hiểm nhất là những trường hợp mang thai ở độ tuổi từ 13 - 15 tuổi. Nạo phá thai sớm dễ dẫn đến biến chứng lâu dài như có nguy cơ bị viêm tắc hai vòi trứng hoặc dính buồng tử cung (một hay nhiều phần), gây vô sinh sau này.

Ngăn ngừa bằng... giáo dục

Nghiên cứu của Bộ Y tế cho thấy, hiện có 66,7% số nam giới chấp nhận quan hệ tình dục (QHTD) trước hôn nhân. Nhưng có tới 69,7% phụ huynh cho hay, không đưa giáo dục giới tính vào gia đình vì con còn bé. Theo Trung tâm Giới, Gia đình và Phát triển, tỉ lệ nạo phá thai ở Việt Nam đang vào loại cao nhất thế giới, 25% số phụ nữ nạo phá thai chưa có gia đình, trong đó 20% ca nạo phá thai ở tuổi vị thành niên (13 - 17 tuổi).

Rõ ràng, tảo hôn là vi phạm pháp luật nhưng việc ngăn chặn dường như khó vì thường chính quyền chỉ biết khi đám cưới đã diễn ra. Có nơi, chỉ gọi lên nhắc nhở và vẫn để các cặp "vợ chồng non" này chung sống. Tuy nhiên, nơi nào chính quyền địa phương vào cuộc mạnh mẽ, nơi đó tình trạng tảo hôn có chiều hướng giảm rõ rệt. Vừa qua, nhờ sự chỉ đạo sát sao của chính quyền huyện Đức Huệ, tỉnh Long An, xã Mỹ Thạnh Đông đã thành công trong việc vận động hoãn hai đám cưới có "cô dâu" 16 tuổi. Các gia đình đã nhất trí dừng lại chờ 2 năm nữa, "cô dâu" đủ tuổi mới kết hôn. Ông Nguyễn Thanh Hiền, Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS- KHHGĐ Nghệ An cho biết, Chi cục đã phối hợp với đoàn thanh niên, cơ quan tư pháp, phụ nữ để tuyên truyền, giáo dục người dân chống tảo hôn. Nhờ đó, những địa phương như Quỳnh Châu, Quế Phong sau khi làm tuyên truyền đã giảm bớt tình trạng này. Bà Hoàng Thị Tâm, Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Thừa Thiên Huế cho hay, đã tiến hành tuyên truyền Luật Hôn nhân và Gia đình, chăm sóc SKSS cho vị thành niên tại huyện có nạn tảo hôn cao là A Lưới và Nam Đông. "Năm nay, trong tổng kinh phí 5 tỉ đồng do địa phương bố trí cho công tác DS-KHHGĐ, chúng tôi tổ chức khảo sát, đánh giá lại tình trạng tảo hôn, đồng thời phối hợp, tổ chức tuyên truyền cho đội ngũ lãnh đạo xã, huyện, đặc biệt nơi có tỉ lệ tảo hôn cao" - bà Tâm cho biết.

Ông Đỗ Ngọc Tấn, Phó Vụ trưởng Vụ DS-KHHGĐ cho biết, Tổng cục DS-KHHGĐ đã có mô hình giảm tình trạng tảo hôn và kết hôn cận huyết thống tại 5 tỉnh miền núi; mô hình tư vấn, chăm sóc SKSS cho vị thành niên, thanh niên tại các tỉnh, thành phố. Theo đó, biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay để ngăn ngừa tảo hôn vẫn là tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục để vị thành niên hiểu được hậu quả của việc tảo hôn và quan hệ tình dục sớm. Ông Tấn cho rằng, xã hội hiện đại và tốc độ đô thị hóa khiến việc tiếp cận thông tin của vị thành niên rất lớn. Do đó, không thể cấm trẻ mà phải hướng dẫn cho trẻ các biện pháp an toàn, bảo vệ SKSS.