Thế nào là ăn cháo đúng cách?

Khi có tuổi bộ máy tiêu hoá của con người bắt đầu suy yếu, một mặt là do chức năng tiêu hoá của dạ dày suy giảm, hai là răng yếu và bắt đầu rụng nên nhai không được khoẻ như thời trẻ vì thế so với cơm, cháo có nhiều ưu điểm: Cháo không cần phải nhai, do cháo mềm và nát nên người già ăn cháo dễ tiêu và dễ hấp thụ, vì vậy có nhiều người chưa đến nỗi phải ăn cháo thường xuyên nhưng cũng lấy cháo ăn làm bữa chính.

2. Ăn cháo không nhất thiết dễ tiêu hóa

Câu nói: Ăn cháo để dễ tiêu hoá thực sự không chính xác. Do cháo có hàm lượng nước cao khi vào dạ dày sẽ làm loãng dịch vị của dạ dày và sẽ ức chế quá trình tiêu hoá. Mặt khác ăn cháo không phải nhai cho nên phải nói là “uống cháo” mới đúng.

3. Ăn cháo nên theo mùa

Tuy không nên lấy cháo làm bữa chính ăn hàng ngày nhưng ăn cháo dưỡng sinh lại có lịch sử từ lâu đời. Khoảng hơn hai nghìn năm trước tổ tiên chúng ta đã dùng cháo để phòng bệnh và chữa bệnh. Các loại cháo khác nhau thì có tác dụng khác nhau và cũng ăn theo mùa khác nhau.

Về mùa hè thời tiết nóng bức cháo đậu xanh có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu và làm giảm cơn khát; nếu tâm trạng buồn bực lo lắng khó ngủ thì cháo hạt sen có  tác dụng nhất định.

Về mùa thu khí hậu hanh khô món cháo cần phải có tác dụng dưỡng phổi, ích khí như cháo ngó sen có tác dụng an thần, cháo đậu côve có tác dụng bổ tạng, cháo hạt thông cót ác dụng nhuận phổi lợi tràng, cháo tổ yến có tác dụng bổ phổi cắt cơn ho…

Về mùa đông trời lạnh món cháo phải có tác dụng tăng nhiệt cho cơ thể thì “Lạp bát cháo”(*) là loại cháo thích hợp nhất. Nguyên liệu để nấu “Lạp bát cháo” chủ yếu là các loại gạo, táo tàu, các loại hạt đậu, hạt sen, hạt dẻ. Trong hạt đậu có prôtêin có thể sánh với prôtêin của động vật, các loại hạt quả như hồ đào, hạnh nhân, lạc thì không  thể thiếu vì có tác dụng nhuận phổi, cắt cơn ho, bổ não tăng cường trí lực. Trong hạt quả còn có lượng vitamin E phong phú có tác dụng chống lại sự oxy hoá và lão hoá. Mùa đông trời lạnh “Lạp bát cháo” cho thêm thịt dê còn có tác dụng tăng thêm nhiệt lượng cho cơ thể để chống lại cái lạnh.

4. Một số câu ca về cháo

Chủng loại và tác dụng của cháo rất phong phú, món ngon ai cũng muốn ăn, xin đưa ra một số câu ca mà nhân dân đã kết tinh từ trí tuệ và kinh nghiệm từ hàng trăm năm trước:

Nếu hay mất ngủ hãy ăn cháo hạt sen

Muốn da dẻ hồng hào ăn cháo táo tàu

Khi tâm khí suy yếu nấu cháo cho long nhãn

Bổ phổi và khỏi ho cháo thêm bách hợp

Giải nhiệt tiêu độc nên ăn cháo đậu xanh

Người suy nhược cơ thể nên ăn cháo củ mài.

Bổ tỳ trợ tiêu hoá ăn cháo có sơn tra

Tráng dương hơn thuốc bổ là cháo nấu chim sẻ…