Thị trường Tết Nguyên đán: Bán hàng giả, nhái công khai

Đến một số chợ đầu mối tại Hà Nội vào những ngày này, chúng tôi được tận mắt chứng kiến cảnh bán hàng giả, hàng nhái công khai. Tuy nhiên, theo thông tin từ cơ quan quản lý thị trường, khi về các chợ bán lẻ, hàng giả, hàng nhái tiếp tục được hóa trang thành hàng chính hiệu rất tinh vi, khiến người tiêu dùng dễ mua nhầm.

 

Đồ khô, bánh kẹo đựng trong bao tải không tem nhãn

 

Người tiêu dùng nên cẩn trọng với hàng hóa không rõ nguồn gốc. Ảnh: T.M

 

Ngày 15/1, chúng tôi có mặt tại chợ Long Biên trong vai người đi lấy hàng Tết về bán. Đến cửa hàng N.G chuyên kinh doanh các loại thực phẩm khô, đóng sẵn, chúng tôi ngỏ ý muốn lấy thịt bò khô, hành khô thái sẵn, măng khô, nấm hương... và bất ngờ trước câu hỏi của chủ cửa hàng: “Em muốn lấy hàng kiểu gì, pha hay xịn? Loại một, loại hai hay loại ba?”. “Nghĩa là thế nào chị?”.

 

 “Chưa lấy hàng bao giờ à, hay rơi từ trên mây xuống thế em ơi?”. “Em biết sơ sơ nhưng muốn chị nói cụ thể”. “Bây giờ chỉ có thịt bò khô giá 110.000- 120.000 đồng/kg thôi. Em có lấy không?”. “Em bán hàng, lấy càng rẻ càng có lời nhưng sao thịt bò tươi đã 150.000 – 160.000 đồng/kg rồi sao bò khô lại có giá đó?”.

 

“Bò khô xịn lấy đâu ra, thịt lợn pha bò khô đấy. Ăn vẫn ngon, chẳng hại gì mà lại rẻ. Bò khô xịn bây giờ 350.000 đồng/kg thì ai dám mua”. “Bị khách phát hiện thì mất uy tín chết”. “Em yên tâm, chị trong nghề còn không phát hiện được nói gì đến người ngoài. Khi pha chế họ đã cho hương vị của bò vào, không lộ được. Muốn làm ăn lâu dài với nhau chị mới bảo thật, không làm sao em biết”.

 

Theo quan sát của chúng tôi, các loại bò khô xé nhỏ và to bản đều được đựng trong túi nilon rồi cho vào bao tải và không có nhãn mác. Bên ngoài bao bì chỉ có hai chữ “bò khô” viết tay để tránh nhầm lẫn với mặt hàng khác. Khi chúng tôi thắc mắc về tem nhãn, chủ hàng với tay lấy bọc túi nilon trong đó có các loại nhãn mác bò khô đã có uy tín trên thị trường như Kim Anh, Anh Vũ, Minh Anh... nói: “Đây, em thích nhãn nào có nhãn nấy. Về cứ chia nhỏ ra bỏ vào túi nilon rồi bỏ tờ nhãn mác này vào là OK”.

 

Chúng tôi tiếp tục đến một cửa hàng đồ khô khác để lấy hành khô thái sẵn. Chủ cửa hàng hồ hởi: “Chị có loại hành rẻ mà vẫn ngon đấy, có 70.000 đồng/kg thôi”. “Hành pha à chị?”. “Thì thế mới có giá đó, nhưng em yên tâm khó phát hiện lắm”. “Em lấy về toàn bán cho khách quen, họ ăn làm sao thì chết!”. “Pha thì người ta cũng tính cả rồi. Pha cái loại ăn được chứ pha cái loại ăn chết người thì ai dám buôn. Hàng xôi, bánh cuốn toàn lấy loại này cả đấy”...

 

Chưa hết “sốc”, chúng tôi tiếp tục đến chợ Đồng Xuân trong vai người đi cất sỉ hàng bánh kẹo. Chủ cửa hàng N.H cho biết: “Bán hàng này là lãi nhất còn gì. Lấy nhiều vào chị bán rẻ cho. Em cứ lấy kẹo đóng trong bao tải, rồi mua vỏ hộp về đóng là lãi nhất”. “Em bán hàng trong khu tập thể, làm thế sao được?”. “Ui giời, địa điểm cao cấp hơn của em người ta còn nhập được. Kẹo trong bao em mở ra nếm thoải mái, ngon mới lấy, chỉ có điều không có bao bì, chị “đánh” được từ Quảng Đông, Trung Quốc về mới có giá bèo. Hàng chính hiệu, chị đảm bảo với em bán đắt gần gấp đôi mà có khác gì đâu. Tem dán trên bao bì, mở ra dán lại khá dễ dàng, để kiếm nhiều lời, em đem trộn lẫn kẹo bỏ vào hộp rồi dán lại”...

 

Lực lượng mỏng khó quản

 

Theo thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội, dịp Tết là thời điểm hàng lậu, hàng giả tấn công thị trường mạnh nhất. Kiểm tra bất kỳ điểm bán lẻ nào cũng có thể phát hiện vi phạm, đặc biệt là bánh kẹo. Tuy nhiên, việc kiểm tra xử lý ngày càng gặp nhiều khó khăn do không thể kiểm tra, xử lý những người bán chỉ vài ba hộp bánh nhập lậu, còn tìm đến nơi chứa trữ hàng là cả vấn đề...

 

Ông Võ Văn Quyền, Phó Cục trưởng Cục QLTT (Bộ Công Thương) cho biết: “Hàng giả, nhái vẫn tràn lan là do qui định của pháp luật về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả của chúng ta chưa hoàn thiện. Chế tài xử hạt còn nhẹ trong khi thẩm quyền và chức năng xử lý còn chồng chéo giữa các lực lượng, dẫn đến việc có trường hợp “né” trách nhiệm. Hơn nữa, lực lượng QLTT hiện rất mỏng, không ít mặt hàng, để khẳng định là hàng giả phải chờ các ngành khác cho ý kiến, trong khi kinh phí giám định tốn kém. Trong hoàn cảnh này, người tiêu dùng phải luôn ý thức cao không tiêu thụ, sử dụng và tiếp tay cho  hàng giả. Thêm nữa, chính doanh nghiệp phải nói không với sản xuất, tàng trữ và tiêu thụ hàng giả, vì sự sống còn của doanh nghiệp”.

 

Thực tế cho thấy, đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng. Nó đòi hỏi sự tham gia, ý thức của người tiêu dùng và các doanh nghiệp, thông qua việc chủ động nghiên cứu, đưa ra các biện pháp chống làm giả, làm nhái sản phẩm của doanh nghiệp. Đây là điều đang rất thiếu và yếu ở nhiều doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp chấp nhận “sống chung” với hàng giả, hàng nhái bởi cách nghĩ: Nếu tuyên truyền mạnh, người tiêu dùng có khi lại quay sang tẩy chay sản phẩm vì sợ mua nhầm hàng giả, hàng nhái.

 

Ông Đỗ Gia Phan, Phó chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dung Việt Nam khuyến cáo, tại thời điểm này tốt nhất người tiêu dùng hãy chọn sản phẩm chất lượng của những thương hiệu uy tín trong nước. Không tham rẻ hay chuộng mác ngoại mua sản phẩm không rõ xuất xứ cũng như không đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.

 

Mai Hạnh