“Tòa thiên nhiên” của Thúy Kiều

Còn giả sử có tiếng “tuýt tuýt” nào thì buồn cho người Việt Nam quá. Bìa cuốn sách này rất đẹp với màu âm bản, Thúy Kiều lấp ló sau tán cây được cho là lõa lồ. Có thế thôi mà tranh cãi. Cũng như mấy hôm trước, có ai đó hứng lên phiên âm truyện Kiều khác đi một tí là hứng đủ “gạch đá” từ cả những người rỗi hơi lẫn những người không rỗi hơi nhưng thừa nghiêm túc.

Dư luận gớm như thế thì chẳng may nhà sách kia có bị phạt cũng không đáng ngạc nhiên, mà chỉ đáng tiếc cho trình độ thưởng thức nghệ thuật của đại bộ phận chúng ta. Thực ra, “tòa thiên nhiên” của Thúy Kiều chỉ là một bên ngực được phác họa bằng nửa nét vòng và một dấu chấm, phần còn lại đã bị tóc, lùm cây và nền đen che hết. Có thế thôi mà kêu trời kêu đất là dung tục, phản cảm, là xúc phạm cụ Nguyễn Du.

2. Ở Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ (50 Đào Duy Từ, Hà Nội) đang trưng bày tranh và nghệ thuật sắp đặt của nhiều nghệ sĩ có tiếng. Hôm rồi ghé thăm, tôi thấy tác giả một bộ tranh in 2 tác phẩm của ông với cỡ bé tí kèm ghi chú “tranh không được cấp phép” dán bên cạnh bức tranh nguyên cỡ. Tò mò xem thử, tôi cũng thấy 2 “tòa thiên nhiên” được khắc họa bởi vài nét bút đơn giản. Có thế thôi.

Nhưng buồn cười lắm, ở giữa sàn nhà là một diện tích lớn trưng bày nghệ thuật sắp đặt với các tác phẩm gốm mang hình… giá đỗ, cái cao cái thấp la liệt trên lớp đất mịn phủ nền gạch. Rất ấn tượng, vì hạt giá lồ lộ hình sinh thực khí nữ. Quần thể… giá đỗ, như các bức tranh khác, đều quá tuyệt vời, xứng đáng được đặt ở nơi du khách quốc tế thường xuyên ghé thăm. Chứ khách ta thì toàn cho trẻ con vào chơi cho rộng rãi (phố cổ buổi tối đông lắm).

Một du khách người Đức hỏi: “Tôi không rõ vì sao rất ít gặp các bạn (ý bà ta là người Việt mình đấy) ở những nơi triểm lãm nghệ thuật trừu tượng”. Tôi “đơ” ra một lúc, ngẫm nghĩ rồi kéo bà ta ra chỗ 2 tấm ảnh nhỏ xíu chụp lại bức tranh không được cấp phép, nói đùa: “Chúng tôi thích nhìn thấy rõ ràng, dễ hiểu như cây giá đỗ kia kìa”, rồi chỉ tay về các tác phẩm “giá đỗ”. Bà ta cười phá. Tôi chỉ dám tủm tỉm.

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội