Trẻ suýt tử vong vì bị nhược cơ

Theo BS Minh Tiến, Phó Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng 1, nhược cơ là bệnh hiếm gặp nhưng lại có thể gây tử vong do yếu liệt cơ hô hấp làm bệnh nhân khó thở, suy hô hấp.

Biến chứng viêm phổi

Bệnh nhi là bé Phương, 16 tháng tuổi, ngụ tại Phan Rang, Ninh Thuận. Theo BS Minh Tiến, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng ho, khò khè, thở mệt, nhiều đàm nhớt họng miệng, không đi đứng được. Trước đó, Phương đã được đưa vào bệnh viện địa phương. Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán viêm phổi nặng, yếu liệt tứ chi chưa rõ nguyên nhân. Sau khi xử trí cấp cứu đặt nội khí quản giúp thở, chích kháng sinh và chuyển bệnh nhân lên Bệnh viện Nhi đồng 1.

Sau khi thăm khám cho bé Phương, thấy bệnh nhân có biểu hiện liệt mềm các cơ tứ chi, không đối xứng, nhiều đàm nhớt ở miệng do yếu liệt các cơ nuốt, sụp mi 2 bên và thực hiện test điều trị thử với neostigmine (test thử bệnh nhược cơ- PV) cho thấy trẻ mở mắt được, cử động tay chân khá lên nên các bác sĩ trong kíp trực đã nghĩ nhiều đến bệnh nhược cơ.

 

Ngay lập tức, bệnh nhi được điều trị hỗ trợ hô hấp qua máy thở, tiếp tục dùng thuốc tăng lực cơ neostigmine phối hợp với pyridostigmine, đặc biệt sử dụng thuốc globuline miễn dịch truyền tĩnh mạch cũng như các biện pháp khác như vật lý trị liệu hô hấp, dinh dưỡng qua ống thông dạ dày... Kết quả sau gần 2 tuần điều trị tích cực, bé Phương đã qua cơn nguy kịch, đã cai được máy thở và tỉnh táo.

Trước đó, Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng cứu sống một trường hợp bệnh nhi 11 tuổi, bị mắc bệnh nhược cơ. Giống như bé Phương, bệnh nhi 11 tuổi này được chuyển từ bệnh viện tuyến dưới với chẩn đoán viêm phổi nặng. Tuy nhiên, tại Bệnh viện Nhi đồng 1, các bác sĩ chuyên khoa Nội thần kinh nghi ngờ bệnh nhân bị bệnh nhược cơ do có biểu hiện yếu liệt tứ chi, sụp mi mắt nhẹ 2 bên, không tự thở được, phải giúp thở qua nội quản và thở máy. Sau 5 ngày điều trị, bệnh nhân đã cai được máy thở, sức cơ tăng, tay chân cử động tốt. Hiện bệnh nhân này đã được xuất viện.

Theo BS Minh Tiến, nhược cơ là bệnh hiếm gặp nhưng lại rất nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời. Trong các thể của bệnh nhược cơ, nhược cơ hô hấp là thể bệnh nặng nhất, biểu hiện là khó thở, nhịp thở nông, chậm, suy hô hấp... có thể khiến người bệnh tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Cách nhận biết bệnh nhược cơ

Nhược cơ là cơ thể tự sản sinh ra các chất làm giảm khả năng vận động của cơ. Đây là một loại  bệnh lý thần kinh do tổn thương tại khớp nối thần kinh.

Theo BS Minh Tiến, biểu hiện của bệnh nhược cơ trên khuôn mặt là tạo nên khuôn mặt "lạnh như tiền" do yếu cơ mặt làm bệnh nhân không có biểu hiện cảm xúc. Yếu cơ mắt làm mắt như sụp mi, nhìn mờ. Yếu cơ vùng hầu họng gây nuốt khó nói khó, khò khè nhiều đàm nhớt. Yếu cơ tứ chi gây rối loạn vận động không đi đứng được. Yếu liệt cơ hô hấp làm bệnh nhân khó thở, suy hô hấp.

Bệnh nhược cơ tiến triển kéo dài và thất thường, không theo một quy tắc nào. Để chẩn đoán xác định bệnh nhược cơ, bệnh nhân dứt khoát phải đến các bệnh viện để được làm các nghiệm pháp và xét nghiệm chẩn đoán như xét nghiệm miễn dịch, phản ứng điện - điện cơ, X-quang tuyến ức, sinh thiết cơ vân... mới có thể xác định chính xác căn bệnh này.

Cũng theo BS Minh Tiến, hiện nay tiến bộ y học đã có những thuốc điều trị cũng như những phương tiện điều trị hiệu quả như thuốc kháng men cholinesterase (neostigmine, pyridostigmine), globuline miễn dịch, thay huyết tương... giúp cải thiện tình trạng bệnh và giảm tỉ lệ tử vong rất nhiều. Tuy nhiên, BS Tiến vẫn lưu ý các bậc phụ huynh khi thấy trẻ có các biểu hiện sụp mi, đi loạng choạng, yếu chân hoặc tay hoặc cả tứ chi, nuốt khó, nuốt sặc, nói khó, thở hổn hển... cần đưa ngay trẻ đến bệnh viện sớm để được thăm khám, định bệnh chính xác và điều trị thích hợp để tránh tình trạng liệt tứ chi.

 

Các biểu hiện của bệnh nhược cơ Sụp mi: Là biểu hiện sớm nhất. Bệnh nhân bị sụp cả hai mí, thường không đều nhau và sẽ nặng dần theo thời gian trong ngày (ngủ dậy thường không rõ). Lúc này, người bệnh muốn nhìn thẳng thì phải ngước đầu, cổ ngửa ra sau thì mới nhìn thấy được. Khi cơ mắt bị tổn thương, phản xạ đồng tử yếu. Tổn thương các cơ thuộc hành tủy (cơ nói, cơ nhai, cơ hô hấp, nuốt): Người bệnh bị teo lưỡi và run các thớ cơ. Nét mặt đờ đẫn, mất linh hoạt. Bệnh ngày một nặng khiến việc nhai nuốt của bệnh nhân trở nên khó khăn. Khi ăn, uống rất dễ bị sặc, không ăn được thức ăn đặc. Nếu bị nặng, hàm dưới trễ xuống phải dùng tay đỡ và đẩy lên. Tổn thương các cơ ở chi và thân: Các cơ ở vai, cánh tay, ở vùng lưng và cơ gáy bị nhược khiến người bệnh không đứng và ngồi được lâu.

Việt Hùng