Trung Quốc đổi mới chính sách kế hoạch hóa gia đình
Từ chính sách phạt, Trung Quốc chuyển sang thưởng cho các cặp vợ chồng ở nông thôn trong việc duy trì gia đình nhỏ.
Trung Quốc thưởng bằng tiền mặt để khuyến khích các gia đình nông thôn dừng lại ở một hoặc hai con. Dự án thí điểm này đánh dấu một bước chuyển cơ bản trong chính sách kế hoạch hoá gia đình hà khắc lâu nay chỉ nhấn mạnh vào các biện pháp phạt.
Tại một buổi lễ trao phần thưởng, ông Zhao Shuqi 67 tuổi và vợ là một trong những gia đình ở thành phố Qiqihar tại tỉnh Hắc Long Giang đã nhận bằng khen và sổ tiết kiệm do thực hiện tốt chính sách kế hoạch hoá gia đình. Tổng số 5.084 cư dân nông thôn của thành phố này hàng năm sẽ nhận 600 nhân dân tệ (126 đô la) cho cuộc sống của họ sau này. Hai ngày trước, 30 nông dân ở tỉnh Hà Nam đã nhận sổ tiết kiệm, mỗi sổ trị giá 600 nhân dân tệ.
Từ 23/7, khi dự án thí điểm được tiến hành chính thức, đã có 14 tỉnh và thành phố của khu Chongqing thực hiện. Hy vọng năm tới, dự án này sẽ được sử dụng mở rộng ra ngoài các khu vực thí điểm.
Chính sách mới vừa khuyến khích kế hoạch hoá gia đình ở nông thôn vừa tạo an sinh xã hội cho các công dân lớn tuổi. Chỉ có những người từ 60 trở nên mới được nhận phần thưởng. Gia đình chỉ có một con trai hoặc một con gái, hoặc hai con gái, hoặc có các con đã chết. Ngoài ra, họ không vi phạm chính sách kế hoạch hoá gia đình từ năm 1973 và đến năm 2001.
Trung Quốc bắt đầu thực hiện kế hoạch hoá gia đình từ năm 1973 và thực hiện chính sách một con từ năm 1979. Có nới lỏng một chút vào giữa thập niên 80. Các cặp vợ chồng nông thôn được phép có con thứ hai nếu con đầu là gái. Các gia đình dân tộc thiểu số được phép có hai đến ba con. Các cặp vợ chồng ở thành thị là con một được phép có hai con. Biện pháp mới bổ sung cho biện pháp trừng phạt cũ, tạo thêm sự khuyến khích kế hoạch hoá gia đình.
Một quan chức của Uỷ ban Dân số Kế hoạch hoá gia đình nhà nước đã nhấn mạnh rằng đây không phải là làm yếu chính sách kế hoạch hoá gia đình, mà làm cho chính sách có tính nhân đạo hơn.
Chính sách dân số đã làm giảm mạnh tốc độ tăng trưởng dân số và tổng tỷ suất sinh từ 5,81 vào năm 1970 xuống 1,77 vào năm 2002.
Tuy nhiên áp lực dân số ở Trung Quốc vẫn còn rất lớn, đặc biệt là ở nông thôn, nơi dư thừa lao động từ 150 triệu đến 300 triệu người.
Chính sách mới đưa ra vào lúc các biện pháp hà khắc khó thực hiện do có những biến đổi xã hội và Trung Quốc chuyển sang nền kinh tế thị trường.
Một chuyên gia đân số nói rằng: trước đây, trong nền kinh tế kế hoạch hoá, các biện pháp mạnh đã thực hiện rất tốt vì tất cả những nguồn lực là nằm trong tay chính phủ; tình hình hiện nay không còn tồn tại như vậy nữa.
Trong khi chính sách tỏ ra rất thành công ở thành thị, nơi lối sống bận bịu và dư dật đi đôi với các biện pháp chính sách đã làm cho các gia đình không muốn có quá một con, thì ở nông thôn chính sách lại tỏ ra kém thành công.
Không có mạng lưới an sinh xã hội như ở các thành phố, nhân dân nông thôn coi trẻ em như là những người bảo đảm an sinh xã hội cho họ.
Ngoài ra, do truyền thống văn hoá ưa thích con trai, chính sách đã dẫn tới mất cân bằng tỷ số giới tính (118 nam/100 nữ). Chính sách mới đã giải quyết được một số vấn đề này.
Ông Phan Quý Ngọc, Phó chủ nhiệm Uỷ ban kế hoạch hoá gia đình Trung Quốc đã phát biểu đây là một biện pháp quan trọng “hướng dẫn nông dân thực hiện kế hoạch hoá gia đình trên tinh thần tự nguyện và ổn định mức sinh thấp”. Các nhà phân tích ca ngợi biện pháp mới vì cho thấy đã có sự thay đổi thái độ của chính phủ. Một quan chức nói: “Chính phủ đã bắt đầu có trách nhiệm chăm sóc người già ở nông thôn”.
Theo Tạp chí DS&PT, số 8/2004, Website Tổng cục DS-KHHGĐ
Bình luận (0)
Quan tâm nhất
Mới nhất
Ý kiến của bạn
