Từ 18/5, đăng ký khai tử sai để hưởng lợi có thể bị phạt đến 20 triệu đồng

Khai tử sai có thể bị phạt đến 20 triệu đồng

Theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 18/5, vi phạm quy định về đăng ký khai tử có thể bị phạt nặng. Cụ thể:

Tại Điều 41 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các mức phạt hành vi vi phạm quy định về đăng ký khai tử được quy định như sau:

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền cấp để làm thủ tục đăng ký khai tử.

2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Làm chứng sai sự thật cho người khác để đăng ký khai tử;

b) Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật để được đăng ký khai tử.

3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Làm thủ tục đăng ký khai tử cho người đang sống;

b) Không làm thủ tục đăng ký khai tử cho người đã chết để trục lợi;

c) Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật khi làm thủ tục đăng ký khai tử để trục lợi.

4. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc nộp lại bản chính giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp bản chính đã bị tịch thu theo quy định tại khoản 4 Điều này;

b) Kiến nghị cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với giấy tờ, văn bản đã cấp do có hành vi vi phạm quy định tại khoản 1, khoản 2 và điểm a và điểm c khoản 3 Điều này;

c) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm b và điểm c khoản 3 Điều này.

Theo quy định nêu trên, hành vi khai tử sai sự thật có thể bị phạt đến 20 triệu đồng và phải khắc phục hậu quả theo quy định.

Khai tử sai có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Nếu việc khai tử sai sự thật nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự:

- Nếu dùng thủ đoạn gian dối (khai tử giả) để chiếm đoạt tiền bảo hiểm, trợ cấp xã hội hoặc di sản thừa kế của người khác sẽ phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017)).

Tuỳ tính chất và mức độ mà sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm hoặc tù chung thân.

Đồng thời, còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

- Nếu tự ý làm giả giấy báo tử hoặc các giấy tờ của cơ quan y tế, chính quyền để thực hiện thủ tục khai tử trái pháp luật sẽ phạm tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức (Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017)).

Người nào sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

Ngoài chịu các mức hình phạt trên người vi phạm buộc phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã hưởng lợi bất chính (như tiền lương hưu, trợ cấp tử tuất nhận sai quy định).

Mọi giao dịch liên quan đến tài sản (thừa kế, chuyển nhượng quyền sử dụng đất) phát sinh từ việc khai tử sai sẽ bị tòa án tuyên bố vô hiệu.

Khai tử được hưởng lợi gì?

Khai tử (đăng ký khai tử và nhận Giấy chứng tử) là thủ tục pháp lý bắt buộc khi một người qua đời. Việc này không chỉ hoàn tất thủ tục hành chính mà còn giúp gia đình hưởng nhiều lợi ích và quyền lợi hợp pháp. Bao gồm:

- Hưởng các chế độ tử tuất, bảo hiểm.

+ Thân nhân được nhận một khoản tiền trợ cấp mai táng (theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội) khi người chết đang đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) hoặc đang hưởng lương hưu.

+ Người thân (vợ/chồng, con, cha mẹ) có thể nhận trợ cấp tuất nếu người chết đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH.

+ Giấy chứng tử là giấy tờ bắt buộc để làm hồ sơ quyết toán các loại hợp đồng bảo hiểm thương mại hoặc hưởng các chế độ bảo hiểm y tế cuối cùng.

- Giải quyết di sản và các thủ tục dân sự.

+ Giấy chứng tử làm căn cứ hợp pháp để phân chia di sản thừa kế (đất đai, nhà ở, tiền tiết kiệm...) của người đã khuất cho người thừa kế.

+ Thực hiện việc xóa đăng ký thường trú/tạm trú cho người chết, quản lý biến động dân cư.

+ Giấy chứng tử làm căn cứ để xác nhận chấm dứt quan hệ hôn nhân do vợ hoặc chồng chết.

- Đăng ký khai tử đúng hạn (trong vòng 15 ngày kể từ ngày có người chết) được miễn lệ phí, đặc biệt với các trường hợp người thuộc hộ nghèo, người có công với cách mạng, người khuyết tật.

- Đăng ký khai tử đúng hạn là tuân thủ pháp luật, tránh những rắc rối pháp lý phát sinh do không khai báo.

Lưu ý: Giấy chứng tử được cấp ngay sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký khai tử.