Tư duy mới cho công tác dân số

Đoàn công tác làm việc cùng Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ các tỉnh, nắm bắt tình hình thực hiện công tác DS-KHHGĐ năm 2011 và triển khai kế hoạch năm 2012. 

Dù còn một số vấn đề về bộ máy, con người… nhưng nhìn chung hoạt động DS-KHHGĐ tại các địa phương trên đã đạt được kết quả khả quan trong điều kiện KT-XH còn nhiều khó khăn.

 

Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng tại buổi làm việc sáng 19/3 tại Hậu Giang. Ảnh: TG

 

Số ca đình sản nam tăng

 

Trong buổi làm việc tại huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng, Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng đã yêu cầu Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ có sự tổng kết, đánh giá mô hình hoạt động tại tuyến huyện sau 3 năm thực hiện. Theo mô hình “3 trong 1” tại đây, Trung tâm Y tế huyện có 3 Phó Giám đốc phụ trách 3 lĩnh vực: DS-KHHGĐ (kiêm Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ), Y tế dự phòng và Điều trị. Theo phản ánh tại địa phương này, mô hình “3 trong 1” giúp phối hợp thực hiện công tác DS-KHHGĐ nhịp nhàng hơn.

Tại buổi làm việc cùng Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Hậu Giang sáng 19/4, sau khi nghe kết quả hoạt động năm 2011, kế hoạch thực hiện công tác DS-KHHGĐ năm 2012, đặc biệt là quý I/2012, Đoàn công tác đặc biệt ấn tượng với 3 kết quả của hoạt động DS-KHHGĐ địa phương này.

“Đối với việc thực hiện chỉ tiêu các biện pháp tránh thai, riêng triệt sản nam ở Hậu Giang khiến tôi thật sự ấn tượng. Trong khi có rất nhiều địa phương trên cả nước không thể vận động nổi ca triệt sản nam nào thì tại Hậu Giang trong năm 2011 đã thực hiện đến 609 ca. Con số này không chỉ đứng đầu cả nước mà còn chiếm khoảng 50% tổng số ca triệt sản nam được thực hiện trên toàn quốc. Riêng số ca triệt sản nữ trong năm 2011 là 477, cũng là mức khá cao”- TS. Dương Quốc Trọng chia sẻ.

Trong khi nhiều tỉnh, thành trên cả nước có mức sinh tăng cao trong quí I/2012 do tâm lý của người dân “năm đẹp Nhâm Thìn” thì tại Hậu Giang lại giảm so với cùng kỳ. Điều này cộng với con số 56/74 xã không có người sinh con thứ 3 đã trở thành 2 dấu ấn tiếp theo của ngành DS-KHHGĐ tỉnh Hậu Giang.

Quí  I/2012, các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng đều gặp phải tình trạng mức sinh tăng. Tại Sóc Trăng, số trẻ sinh ra trong quý I/2012 tăng 718 trẻ so với cùng kỳ và có 233 trẻ sinh thứ 3 trở lên. Tại Cà Mau, tuy không tăng mạnh như Sóc Trăng nhưng cũng tăng 305 trẻ so với cùng kỳ. Con số này tại Bạc Liêu còn lớn hơn: 866 trẻ so với cùng kỳ và 7/7 huyện đều tăng sinh. Cá biệt có huyện Đông Hải tăng nhiều nhất (tăng đến 431 trẻ sinh ra trong quí I/2012 so với cùng kỳ).

Mặc dù tỷ số giới tính khi sinh tại các địa phương vào khoảng 110 trẻ nam/100 trẻ nữ (thấp hơn so với tỷ số trung bình của cả nước), song khi lưu ý đến vấn đề biến động mức sinh. Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng cũng cảnh báo các địa phương trên  không được lơ là, chủ quan đối với vấn đề chênh lệch giới tính khi sinh…

 

Hoạt động dân số tại Hậu Giang trong năm 2012.

 

Tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Đánh giá hoạt động DS-KHHGĐ tại 5 địa phương, các thành viên Đoàn công tác đã  ghi nhận nhiều kết quả, thành tựu trong thời gian qua. Riêng năm 2011, hầu như các tỉnh đều đã đạt mức sinh thay thế. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên thấp so với cả nước, hầu hết các chỉ tiêu cơ bản về DS-KHHGĐ đều đạt.

Để có được những thành tựu đó, Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng cho rằng: Ngoài  những nỗ lực hết mình của đội ngũ cán bộ, CTV dân số cơ sở còn có sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp ủy, chính quyền tỉnh, huyện, xã. Tuy nhiên, Đoàn công tác cũng lưu ý: Đa số các địa phương đều chú trọng nhiều đến công tác giảm sinh- KHHGĐ mà chưa quan tâm đúng mức đến việc nâng cao chất lượng dân số, hoặc thực hiện chưa đồng bộ, hiệu quả.

“Trong năm 2012 và thời gian tới, chúng ta đã chuyển sang giai đoạn mới của hoạt động DS-KHHGĐ. Đó là tập trung nâng cao chất lượng dân số. Để thực hiện được nhiệm vụ này, đòi hỏi phải thay đổi cả tư duy, phương pháp, nội dung hoạt động. Muốn thế chúng ta cần huy động sự  tham gia của tất cả các ban ngành. Do đó công tác tham mưu, phối kết hợp phải được đẩy mạnh để tạo nền cho hoạt động DS-KHHGĐ...”- Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng nhấn mạnh.

Qua phân tích “bức tranh dân số” tại các địa phương, Đoàn công tác tỏ ra quan ngại về chất lượng nguồn nhân lực. Trên thực tế, chất lượng nguồn nhân lực tại các tỉnh thuộc miền Tây Nam bộ còn khá thấp. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc khai thác hiệu quả cơ cấu “dân số vàng” trong phát triển KT-XH tại từng địa phương.  Các thành viên đoàn công tác cũng lắng nghe, ghi nhận, động thời phản hồi tại chỗ nhiều đề xuất, ý kiến, vướng mắc khó khăn liên quan đến kinh phí, đầu tư trang thiết bị, tập huấn chuyên môn… và đặc biệt là tổ chức bộ máy hoạt động. Trong đó, công tác tuyển dụng cán bộ chuyên trách và thù lao dành cho cho CTV được nhiều lãnh đạo trung tâm dân số tuyến huyện đề cập.

Về mô hình tổ chức bộ máy tại tuyến huyện-xã, nhiều ý kiến trái ngược nhau được đưa ra dựa trên sự hiểu biết nhất định về nhiệm vụ của hoạt động DS-KHHGĐ. TS. Dương Quốc Trọng đã kiến giải, phân tích nhiều vấn đề liên quan đến vai trò, yêu cầu, sự cần thiết của hoạt động dân số ở giai đoạn mới đóng góp vào sự phát triển, hưng thịnh của đất nước.

 

Thanh Giang