Từ năm 2014: Hiến pháp và nhiều chính sách mới đi vào đời sống

Khối doanh nghiệp với “niềm vui nhân đôi” từ 1/1 khi thuế giảm, lương tăng. Ảnh: Việt Nguyễn.

Vai trò Nhà nước, quyền công dân

Từ 1/1, Hiến pháp mới được thông qua cuối năm 2013 có hiệu lực, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội. Điều 4 Hiến pháp quy định về trách nhiệm của Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình. Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Lần đầu tiên trong lịch sử, vấn đề quyền con người, quyền công dân chiếm lĩnh hẳn một chương trong Hiến pháp (chương II). Điều 20 nói rõ: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm”.

Thu hồi đất không “dễ”

Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/7 tiếp tục khẳng định“Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định”. Một điểm mới đáng chú ý ở Điều 62 là “Căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng”. Theo đó, khi có dự án cần đất, chỉ thu hồi đất với 1 trong 3 trường hợp: Dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; Dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư; Dự án do HĐND cấp tỉnh chấp thuận.

Lương tối thiểu doanh nghiệp tăng

Theo Nghị định 182, mức lương tối thiểu vùng áp dụng đối với doanh nghiệp từ ngày 1/1 như sau: Vùng I: 2.700.000 đồng/tháng; vùng II: 2.400.000 đồng/tháng; vùng III: 2.100.000 đồng/tháng; vùng IV: 1.900.000 đồng/tháng. Như vậy, mức lương tối thiểu vùng mới cao hơn mức lương hiện nay từ 250.000-350.000 đồng/tháng.

Khối doanh nghiệp sẽ có “niềm vui nhân đôi” bởi ngay từ đầu năm, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) có hiệu lực sẽ giảm thuế suất về 22% (thay mức 25% hiện nay) và theo lộ trình sẽ giảm về mức 20% từ 1/1/2016. Chưa hết, doanh nghiệp có lỗ được chuyển lỗ sang năm sau, số lỗ này được trừ vào thu nhập tính thuế.

Tạm trú 2 năm mới được hộ khẩu “phố”

Luật Cư trú (sửa đổi) hiệu lực từ 1/1 nghiêm cấm hành vi cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi hoặc trong thực tế người đăng ký cư trú không sinh sống tại chỗ ở đó. Ngoài ra, về điều kiện đăng ký thường trú, luật này quy định công dân có chỗ ở hợp pháp nếu đăng ký thường trú vào huyện, thị xã thuộc thành phố trực thuộc Trung ương thì phải có thời gian tạm trú liên tục tại thành phố đó từ 1 năm trở lên. Nếu đăng ký vào quận thuộc thành phố trực thuộc Trung ương thì phải có thời gian tạm trú liên tục tại thành phố đó từ 2 năm trở lên. Hoặc công dân phải thỏa mãn một trong các điều kiện khác như: Được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu của mình nếu là người thành niên độc thân về sống với ông, bà nội, ngoại, anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột; ông, bà nội, ngoại về ở với cháu ruột...

Thuế nhập khẩu ô-tô giảm

Từ ngày 1/1, thuế suất thuế nhập khẩu rất nhiều loại ôtô từ các nước ASEAN sẽ giảm về mức 50%, thay vì 60% như hiện nay. Mức thuế suất này được quy định tại biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt để thực hiện Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) giai đoạn 2012 - 2014 do Bộ Tài chính ban hành kèm theo Thông tư 161.

Giảm mức phạt vi phạm giao thông

Nghị định 171 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt có hiệu lực kể từ ngày 1/1 sẽ thay đổi nhiều mức xử phạt vi phạm giao thông so với Nghị định 71. Nhiều mức xử phạt không tăng mà con giảm so với trước như hành vi chuyển làn đường không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước bị xử phạt từ 300 nghìn đến 400 nghìn đồng (Nghị định 71 phạt từ 300 nghìn đến 500 nghìn đồng). Với hành vi điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định trên 35km/h; điều khiển xe đi ngược chiều trên đường cao tốc; điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt 50 miligam đến 80 miligam/100 mililít máu thì bị phạt từ 7 đến 8 triệu đồng (Nghị định 71 phạt từ 8 đến 10 triệu đồng)…

 Việt Nguyễn