Tự nhận là con riêng của bố, có được hưởng di sản thừa kế?

Hỏi: Bố tôi vừa mất và không để lại di chúc. Sau khi lo hậu sự cho bố tôi xong thì có một người đàn bà đến nhận là con của bố tôi. Cô ta đòi phân chia tài sản. Xin hỏi, cô ấy có quyền được hưởng di sản thừa kế mà bố tôi để lại không?

Nguyễn Văn Thắng (Huyện Gia Lộc, Hải Dương)

Trả lời:

Về nguyên tắc, nếu không có di chúc thì sẽ chia di sản thừa kế theo pháp luật căn cứ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2005. Trên tinh thần mọi công dân đều được bình đẳng trước pháp luật nên việc hưởng thừa kế của cha mẹ để lại cũng không có sự phân biệt giữa con trong giá thú, con ngoài giá thú, con nuôi… Điều đó được thể hiện rõ ràng tại Điểm a, Khoản 1 (Điều 676, Bộ luật Dân sự 2005) về “Những người thừa kế theo pháp luật rằng con đẻ, con nuôi của người chết đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất”.

Quay lại với trường hợp của bạn, việc “có một người đàn bà” đến nhận là con của bố bạn và đòi phân chia tài sản của bố bạn để lại sau khi mất thì cô ta phải có nghĩa vụ chứng minh rằng: Cô ta là con của bố bạn. Có thể là con trong giá thú (con đẻ), con ngoài giá thú hay con nuôi.

Việc chứng minh đó có thể thông qua nhiều cách thức, nhiều tài liệu khác nhau để xác định. Ví dụ như: trong các giấy tờ về nhân thân (Giấy khai sinh), các quyết định, bản án của tòa án, văn bản xác nhận của cơ quan hộ tịch có thẩm quyền hay các kết quả giám định hợp pháp…

Sẽ có hai khả năng có thể xảy ra trong trường hợp này. Trường hợp thứ nhất, cô ta là con của bố bạn thì cô ta đương nhiên được hưởng thừa kế theo luật định nếu cô ta không thuộc các trường hợp bị tước quyền thừa kế tại Điều 643 (Bộ luật Dân sự 2005) quy định về “Người không được quyền hưởng di sản”: Bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó; Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản; Bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng…

Trường hợp thứ hai, cô ta không phải là con của bố bạn do không có đủ căn cứ chứng minh là con của người đã mất (tức bố bạn) thì hiển nhiên cô ta không có quyền được hưởng tải sản thừa kế. Nếu xác định có hành vi giả mạo nhằm được hưởng tài sản của bố bạn thì bạn hoàn toàn có quyền báo với cơ quan công an về hành vi đó.    

Luật gia Bùi Thị Hằng (Công ty Luật Intercode)/Báo Gia đình & Xã hội