Tỷ số giới tính lúc sinh ở Trung Quốc

Nhìn chung, trong suốt đời người tỷ suất chết ở nam giới cao hơn phụ nữ. Do vậy, ở phần lớn các nước trên thế giới nữ thường nhiều hơn nam. Năm 2000, ở Bắc và Nam Mỹ, châu Phi, châu Âu và châu Đại dương tỷ số giới tính của dân số nói chung khoảng 100 hoặc thấp hơn.

Tuy nhiên, ở một số nước tỷ số giới tính của dân số nói chung năm 2000 lại cao. Ví dụ, ở Apganitan (107), Banglađét (105), Ấn Độ (107), Pakitan (105) và Sri Lanka (108). Kết quả là tỷ số giới tính của châu Á là 104.

Đối với thế giới nói chung, số nam nhiều hơn nữ là 40 triệu người.

Tỷ số giới tính lúc sinh2 ở mức “bình thường” là từ 103 đến 107 nam/ 100 nữ. Những nước có hoặc đã từng có tỷ số giới tính lúc sinh cao hơn mức này là Ấn Độ (108 năm 2001), Hàn Quốc (cao nhất là 114 năm 1988), Sinhgapo (109 năm 1984) và Trung quốc.

Tỷ số giới tính lúc sinh là bình thường đối với con đầu lòng hay các con kế tiếp. Tuy nhiên, ở những nước có tỷ số giới tính lúc sinh mất cân đối thì tỷ lệ mất cân đối càng tăng đối với các con sinh sau. Ở Hàn quốc năm 1988 tỷ số giới tính khi sinh đối với con đầu ở mức bình thường - 107, nhưng tỷ số này tăng lên 114 đối với con thứ hai và 171 đối với con thứ ba.

Trên thế giới nói chung, tỷ suất chết của nam cao hơn nữ ở mọi lứa tuổi do các nguyên nhân sinh học. Do không sẵn có số liệu về tử vong sơ sinh phân theo giới ở những nước có tỷ số giới tính của dân số nói chung cao nên không thể so sánh với số liệu của Trung quốc.

Trung Quốc

Theo kết quả của năm cuộc tổng điều tra dân số gần đây thì tỷ số giới tính của dân số nói chung trong 50 năm qua ở Trung Quốc là cao (xem Biểu đồ 1).

Như biểu thị ở Biểu đồ 2, trong hai thập kỷ qua tỷ số giới tính lúc sinh ở Trung Quốc đã tăng từ 109 năm 1982 lên 117 năm 2000.

Nếu tính theo thứ tự sinh con thì tỷ số giới tính lúc sinh đối với con đầu lòng gần mức bình thường. Đối với con thứ hai tỷ số này tăng đáng kể, ở mức 152, đặc biệt là trong năm 2000 và đối với con thứ ba là 160.

Theo tổng điều tra dân số năm 2000, tỷ số giới tính lúc sinh giữa các tỉnh cũng có sự khác biệt (xem Bảng dưới đây). Tỷ số giới tính lúc sinh ở Tây Tạng là thấp nhất (103) và cao nhất là ở Hải Nam (136).

Mặc dù sự mất cân bằng tỷ số giới tính lúc sinh ở vùng nông thôn (122) và thị trấn (120) lớn hơn nhưng tỷ số này ở thành phố cũng rất cao (114). Năm 2000, tỷ số giới tính lúc sinh ở các khu đô thị lớn cũng khá cao, ở Thiên Tân – 112,5 và 111 ở Bắc kinh và Thượng hải.

So với tổng điều tra dân số năm 1990 thì sự mất cân bằng tỷ số giới tính lúc sinh càng tăng và mở rộng hơn về địa lý. Năm 1990, tỷ số giới tính lúc sinh ở Quảng Châu là thấp nhất (103) và cao nhất là ở Triết Giang (117).

Ở Trung quốc sự mất cân bằng tỷ số giới tính cũng thể hiện cả ở mức tử vong trẻ sơ sinh (0-11 tháng). Năm 2000, tỷ số giới tính tử vong trẻ em từ 0 đến 1 tháng tuổi là 82, của trẻ em 10-11 tháng tuổi là 114.
Hành động của Trung quốc

Vấn đề mất cân bằng tỷ số giới tính ngày càng được chú ý ở Trung quốc. Ngay từ năm 1994, Luật về Chăm sóc sức khoẻ Bà mẹ và Trẻ em của Trung quốc đã cấm nạo phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính nhằm bảo vệ quyền của trẻ em gái và các bà mẹ. Điều này lại được khẳng định lại trong Luật về Dân số và KHHGĐ năm 2002.

Năm 1998 và 2002, Uỷ ban nhà nước Trung Quốc về Dân số và KHHGĐ cùng 11 cơ quan Chính phủ (như Bộ Y tế…) đã chính thức ra văn bản về giải pháp tổng thể giải quyết vấn đề mất cân bằng tỷ số giới tính lúc sinh. Trách nhiệm và nhiệm vụ của mỗi cơ quan được quy định rõ trong văn bản nêu trên. Điều này thu hút sự chú ý của xã hội trong việc giải quyết vấn đề tỷ số giới tính lúc sinh ngày càng tăng. Sự hợp tác chặt chẽ giữa cán bộ KHHGĐ và cán bộ y tế được củng cố hơn để thực hiện mục tiêu đưa tỷ số giới tính lúc sinh trở về cân bằng, đặc biệt là ngăn chặn hiện tượng nạo phá thai bất hợp pháp vì mục đích lựa chọn giới tính. Các biện pháp được áp dụng trong chiến dịch này gồm uỷ quyền cho bệnh viện đủ tiêu chuẩn cung cấp dịch vụ đỡ đẻ, nâng tỷ lệ sinh tại bệnh viện và tăng cường hệ thống báo cáo về tử vong trẻ sơ sinh.

Năm 2003, Uỷ ban nhà nước Trung Quốc về Dân số và KHHGĐ có sáng kiến thực hiện dự án “Chăm sóc trẻ em gái” để đấu tranh chống lại hiện tượng ưa thích con trai thông qua chiến dịch thông tin-giáo dục-truyền thông, tuyên truyền vận động và hỗ trợ về kinh tế cho các gia đình chỉ sinh con gái. Dự án được thực hiện ở 11 hạt trọng điểm trên cơ sở nhu cầu thực tế. Dự án có kế hoạch mở rộng quy mô đáng kể vào năm 2004.

Năm 2004, tại cuộc họp thường niên của Trung ương Đảng Cộng sản Trung quốc về vấn đề dân số, tài nguyên và môi trường, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh vấn đề mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh sẽ dẫn đến các vấn đề xã hội nếu không được giải quyết kịp thời. Cần tăng cường các nỗ lực thông tin-giáo dục-truyền thông và mở rộng chiến dịch “Chăm sóc trẻ em gái” để tuyên truyền cho sự bình đẳng giữa nam và nữ, cũng như tuyên truyền ý nghĩa của việc có ít con hơn những con cái được phát triển khoẻ mạnh. Cần có hệ thống chính sách quan tâm hơn đến việc giải quyết các quan ngại, lo lắng của các gia đình có con gái.