Uống thuốc sai giờ, thuốc lành thành độc

Thứ sáu, 13:24 28/05/2010 | Sống khỏe

Khi gặp những tai biến do dùng thuốc, nhiều người hay có thói quen đổ lỗi do thuốc kém chất lượng hoặc dùng sai thuốc, ít ai nghĩ đến chuyện đã uống thuốc không đúng giờ giấc. Ngay cả khi có chỉ định của dược sĩ thì nhiều người cũng không mấy bận tâm.

“Dùng thuốc đúng lúc tác dụng sẽ tốt nhất. Trái lại, dùng không đúng thì không những không làm khỏi bệnh mà có khi có hại vì làm rối loạn thêm cấu trúc sinh học theo thời gian của cơ thể”.

Một thứ thuốc đưa vào cơ thể, hiệu lực của nó tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng chủ yếu là do tính dung nạp (nói theo dân dã là tính “hạp” hay “chịu”) của cơ thể đối với thuốc và sự chuyển hoá thuốc trong cơ thể, đưa đến tác dụng.
Về tính dung nạp thuốc: tức là sức chịu đựng của cơ thể đối với thuốc, nếu cơ thể không dung nạp thuốc tốt thì thuốc sẽ có tác dụng xấu, thậm chí có thể gây độc. Nhiều nghiên cứu cho thấy tính dung nạp thuốc của cơ thể cũng biến đổi theo chu kỳ tương ứng với chu kỳ sinh học trong cơ thể có liên quan.
 
Thí dụ chu kỳ sinh học của sự tiết adrenalin nội sinh là đạt mức tối đa vào lúc chín giờ sáng trong ngày, nếu tiêm thuốc adrenalin vào thời điểm này hoàn toàn không có lợi vì cơ thể đã có sẵn adrenalin. Hay như người ta đã nghiên cứu cho thấy độc tính của thuốc chống ung thư 5-Fluoruracil nếu tiêm vào buổi sáng sẽ mạnh gấp đôi so với buổi chiều, tức là sự chịu đựng của cơ thể đối với thuốc chống ung thư này tốt hơn vào buổi chiều.

Về chuyển hoá thuốc: nhiều thuốc nếu được cơ thể chuyển hoá nhanh, tác dụng sẽ mạnh nhưng ngắn. Còn chuyển hoá quá chậm, tác dụng sẽ yếu và kéo dài. Không kể có trường hợp chuyển hoá chậm có thể tích luỹ lại trong cơ thể gây ngộ độc. Qua nghiên cứu người ta nhận thấy sự chuyển hoá thuốc không phải lúc nào cũng giống nhau mà có sự thay đổi theo chu kỳ hàng ngày, lý do là sự chuyển hoá thuốc tuỳ thuộc vào hoạt động của các enzyme, gọi là enzyme chuyển hoá thuốc. Bản thân các enzyme hoạt động theo chu kỳ và cả hệ nội tiết có ảnh hưởng nhiều đến điều hoà các enzyme cũng hoạt động theo chu kỳ.

Như vậy, rõ ràng là tác dụng của thuốc có tuỳ thuộc vào yếu tố thời gian. Dùng thuốc đúng lúc thì tác dụng sẽ tốt nhất. Dùng thuốc không đúng lúc không những không làm khỏi bệnh mà có khi có hại vì làm rối loạn thêm cấu trúc sinh học theo thời gian của cơ thể.
 
Ảnh minh họa.
 
Dùng thuốc phải đúng chỉ định

Cho tới nay, có nhiều thuốc được nghiên cứu để chọn thời điểm cho thuốc tối ưu trong ngày. Thí dụ như thuốc loại glucocorticoid được dùng trị hen suyễn thì có khuyến cáo nên dùng vào buổi sáng. Thậm chí để hạn chế tác dụng phụ nguy hiểm của glucocorticoid, có khi phải uống thuốc cách ngày, tức hai ngày dùng thuốc một lần. Trái lại, thuốc theophyllin thì khuyến cáo nên dùng vào chiều tối.

Đặc biệt đối với thuốc trị ung thư là thuốc có độc tính, khai thác hiện tượng cơ thể nhạy cảm với thuốc không đồng đều trong ngày, các nhà khoa học hiện cũng đang tìm cách nâng cao hiệu quả điều trị, bảo đảm người bệnh vẫn chịu đựng được những thuốc có độc tính cao. Nói cách khác, nếu chọn được thời điểm cho thuốc tối ưu thì có thể giảm được sự độc hại mà không cần phải giảm liều thuốc. Thậm chí, người ta còn hy vọng rồi đây sẽ sử dụng được tất cả những chất trước đây dùng trị ung thư nhưng sau đó phải loại bỏ vì quá độc.

Đối với người sử dụng thuốc, nên lưu ý dùng thuốc theo đúng chỉ định của thầy thuốc hoặc theo đúng bản hướng dẫn sử dụng. Không những theo đúng loại mà còn theo đúng cách uống, đặc biệt theo đúng số lần và theo đúng thời điểm dùng thuốc trong ngày.

Theo SGTT
hoaianh
Ý kiến của bạn
Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh

Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh

Sống khỏe - 17 phút trước

GĐXH - Chỉ từ một cơn đau đầu thoáng qua và vài nốt ban đỏ trên da, một người đàn ông 54 tuổi suýt phải đối mặt với nguy cơ mù lòa do biến chứng nặng của zona thần kinh.

Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ

Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ

Sống khỏe - 3 giờ trước

GĐXH - Rụng tóc kéo dài gần một năm, nghĩ nguyên nhân do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, chị Tâm đi khám phát hiện nồng độ hormone androgen của chị tăng gấp 2 lần bình thường, khiến nang tóc teo nhỏ và tóc rụng ngày càng nhiều.

Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể

Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể

Sống khỏe - 3 giờ trước

GĐXH - Nhiều người lớn tuổi vẫn thường nghĩ: "Già rồi thì mệt là chuyện bình thường". Chính suy nghĩ ấy khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu quan trọng, để rồi đến khi phát hiện bệnh thì đã ở giai đoạn muộn.

Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày

Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày

Sống khỏe - 5 giờ trước

GĐXH - Sau thời gian dùng thuốc xịt mũi, chị Nhiên nhập viện trong tình trạng da nhợt nhạt, thở nhanh, khó thở, đau đầu dữ dội, tiêu chảy nặng, được chẩn đoán bị suy tuyến thượng thận cấp.

Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm

Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm

Sống khỏe - 9 giờ trước

Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm là nỗi ám ảnh của không ít người trưởng thành: đau nhức âm ỉ, sưng lợi, thậm chí ảnh hưởng đến răng số 7 bên cạnh.

Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược

Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược

Y tế - 21 giờ trước

GĐXH - Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố các quyết định về công tác cán bộ tại Trường Đại học Y Dược, trong đó GS.TS.TTND Lê Ngọc Thành được ký hợp đồng thực hiện công việc Hiệu trưởng theo quy định mới của Chính phủ. Đây cũng là trường hợp đầu tiên tại một trường đại học công lập áp dụng cơ chế này.

Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não

Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Đau đầu kéo dài suốt một tuần nhưng nghĩ là bệnh thông thường nên tự uống thuốc, đi khám phát hiện người bệnh bị đột quỵ xuất huyết do vỡ túi phình mạch não.

Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe

Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Không ít người cho rằng mỡ lợn là "thực phẩm vàng" nên bỏ hẳn dầu ăn, trong khi số khác lại tuyệt đối tránh mỡ động vật vì lo tăng cholesterol. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cả hai quan điểm đều thiếu cân bằng. Điều quan trọng không phải chọn mỡ hay dầu, mà là sử dụng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Uống thuốc nam trên mạng, người đàn ông 68 tuổi nhập viện vì suy thận mạn tiến triển nặng

Uống thuốc nam trên mạng, người đàn ông 68 tuổi nhập viện vì suy thận mạn tiến triển nặng

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Tin lời quảng cáo trên mạng, ông Hùng mua thuốc nam uống để điều trị suy thận mạn giai đoạn 3A. Hậu quả phải nhập viện vì chức năng thận suy giảm, bệnh tiến triển đến giai đoạn 4.

Khám thiếu máu, người phụ nữ 52 tuổi phát hiện ung thư dạ dày đã di căn xương

Khám thiếu máu, người phụ nữ 52 tuổi phát hiện ung thư dạ dày đã di căn xương

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Chỉ vì tình trạng mệt mỏi kéo dài và thiếu máu rất nặng, bà Hương đi khám thì bất ngờ phát hiện ung thư dạ dày đã di căn đến nhiều vị trí ở hệ xương dù trước đó không có biểu hiện điển hình.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.