Vấn đề di dân và định hướng chính sách: Chú trọng chất lượng sống

Cải thiện đời sống, xóa đói giảm nghèo

Về góc độ giới, nữ di cư phải đối mặt với nhiều thách thức (Ảnh: Chí Cường).

Kết quả điều tra Biến động dân cư 1/4/2007 của Tổng cục Thống kê cho thấy, tỉ suất di cư là 7,5%o, gấp đôi so với 2 năm trước (3,36%o năm 2005). Chỉ tính từ tháng 4/2006 đến hết tháng 3/2007, cả nước có hơn 802.000 người di cư nội vùng và 631.000 người di chuyển ngoại vùng mà đa số là di cư khoảng cách lớn với sự thay đổi về thu nhập và việc làm. Sức hút của nơi được người di cư đến là các thành phố lớn, những nơi có tốc độ đô thị hóa cao, khu công nghiệp... như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu... 

TS Vũ Mạnh Lợi - Viện Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, theo kết quả nghiên cứu điều tra mẫu nhỏ tại 15 xã, phường thuộc 5 tỉnh Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Ngãi, Tây Ninh, An Giang (đại diện cho các vùng địa lý sinh thái có nhiều người di cư thuộc 3 vùng Bắc – Trung – Nam) với 600 hộ gia đình có người di cư cho thấy: 82% di cư để tăng thu nhập cho gia đình, 52% do thiếu việc làm ở địa phương, 32% là để tạo nhiều nguồn thu nhập. Theo đó, công việc chính của họ là làm thuê 41%, lao động tự do 22%, buôn bán dịch vụ 18%, nông nghiệp 5%, công nhân viên chức 5%...

Bên cạnh những mặt tích cực, người di cư cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình.

Cần nhiều chính sách đồng bộ

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, người di cư cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình. Nhiều người trong số họ không có điều kiện để tiếp cận các dịch vụ về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục. Quan hệ tình dục không an toàn khiến nhiều người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiều cô gái trẻ phải nạo hút thai... Ở những gia đình có người đi làm ăn xa, tình cảm vợ chồng bị ảnh hưởng. Nhiều người đàn ông có tâm lý mặc cảm vợ nuôi, thường không tin tưởng vợ khi đi làm ăn xa. Hơn 50% các gia đình có người di cư được hỏi cho rằng trẻ em sẽ “khó bảo, dễ hư hỏng”, kết quả học tập kém khi thiếu bố hoặc mẹ ở nhà. Trẻ có bố (mẹ) di cư thường gặp một số khó khăn trong tiếp cận và hưởng thụ giáo dục, không được chăm sóc sức khoẻ đầy đủ. Bên cạnh đó, nhiều người già phải làm việc nhà nhiều hơn, sức khỏe kém đi cộng thêm sự lo lắng cho con cái ở xa khiến họ cũng suy giảm về tinh thần.