Vấn đề di dân và định hướng chính sách: Chú trọng chất lượng sống

Thứ năm, 10:31 21/10/2010 | Dân số và phát triển

Giadinh.net - Sự phát triển nhanh chóng của đời sống xã hội kéo theo sự gia tăng dòng người di cư từ nông thôn ra đô thị, đem lại cả mặt tích cực và tiêu cực cho cả nơi đi lẫn nơi đến.

Hiện trạng này được đặt ra tại Hội thảo “Các vấn đề di dân và định hướng chính sách”, do Ban Tuyên giáo TƯ phối hợp cùng Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) Việt Nam tổ chức ngày 3/12.

Cải thiện đời sống, xóa đói giảm nghèo

Theo PGS.TS Đặng Nguyên Anh - Viện Khoa học xã hội Việt Nam, sự gia tăng quy mô di cư trước hết chịu ảnh hưởng của cơ cấu “dân số vàng”, với một lượng lớn người trẻ tuổi bước vào tuổi lao động, cần việc làm.
 

Về góc độ giới, nữ di cư phải đối mặt với nhiều thách thức (Ảnh: Chí Cường).

Kết quả điều tra Biến động dân cư 1/4/2007 của Tổng cục Thống kê cho thấy, tỉ suất di cư là 7,5%o, gấp đôi so với 2 năm trước (3,36%o năm 2005). Chỉ tính từ tháng 4/2006 đến hết tháng 3/2007, cả nước có hơn 802.000 người di cư nội vùng và 631.000 người di chuyển ngoại vùng mà đa số là di cư khoảng cách lớn với sự thay đổi về thu nhập và việc làm. Sức hút của nơi được người di cư đến là các thành phố lớn, những nơi có tốc độ đô thị hóa cao, khu công nghiệp... như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu... 

TS Vũ Mạnh Lợi - Viện Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, theo kết quả nghiên cứu điều tra mẫu nhỏ tại 15 xã, phường thuộc 5 tỉnh Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Ngãi, Tây Ninh, An Giang (đại diện cho các vùng địa lý sinh thái có nhiều người di cư thuộc 3 vùng Bắc – Trung – Nam) với 600 hộ gia đình có người di cư cho thấy: 82% di cư để tăng thu nhập cho gia đình, 52% do thiếu việc làm ở địa phương, 32% là để tạo nhiều nguồn thu nhập. Theo đó, công việc chính của họ là làm thuê 41%, lao động tự do 22%, buôn bán dịch vụ 18%, nông nghiệp 5%, công nhân viên chức 5%...

Sự đóng góp vào việc giảm nghèo của người di cư là rất đáng kể, bên cạnh đó họ còn giảm bớt sức ép về công ăn việc làm cho chính địa phương mình. Theo nghiên cứu do TS Lợi đưa ra, 90% người di cư có gia đình gửi tiền về trong năm, gần 84% hộ gia đình khẳng định thu nhập cao hơn trước khi di cư... Nhiều nghiên cứu trong 5 năm qua cho thấy những ảnh hưởng tích cực của lực lượng di cư đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
 

Bên cạnh những mặt tích cực, người di cư cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình.

Cần nhiều chính sách đồng bộ

Tại hội thảo, bà Trần Thị Vân, trợ lý Trưởng đại diện UNFPA cho rằng, di dân là “trụ cột” góp phần xóa đói, giảm nghèo trong thời gian qua, đồng thời thúc đẩy quá trình đô thị hóa. Song nếu không quản lý tốt quá trình này, sẽ tạo áp lực lớn đối với cơ sở hạ tầng, các dịch vụ xã hội như nhà ở, giáo dục, chăm sóc y tế, SKSS/KHHGĐ, môi trường, giao thông... Về góc độ giới, nữ di cư đang đối mặt với nhiều thách thức về công việc, thu nhập, bạo lực, xâm hại tình dục... Theo bà Vân, vấn đề di cư cần được lồng ghép trong chiến lược giảm nghèo quốc gia và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, để người di cư được tiếp cận tốt nhất các dịch vụ xã hội như nhà ở, khám chữa bệnh, việc học hành của con em họ.

Lợi ích rõ rệt nhất đối với những gia đình có người di cư, đi làm ăn xa là có tiền để gia đình trang trải sinh hoạt hàng ngày, mua sắm đồ dùng. Bên cạnh đó là có tiền “cho con ăn học để đổi đời, đỡ khổ như cha mẹ”. Việc di cư cũng tạo nên xu hướng bình đẳng hơn trong quan hệ vợ chồng. Ở những gia đình có người vợ đi làm ăn xa, người chồng gánh vác việc nhà nhiều hơn, tỉ lệ nam giới tham gia nội trợ tăng rõ rệt. Theo nghiên cứu mà TS Lợi trình bày, trong số gia đình có vợ di cư được hỏi, tỉ lệ nam giới tham gia nội trợ chiếm tới 94% ở Quảng Ngãi, 74% ở Hưng Yên.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, người di cư cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình. Nhiều người trong số họ không có điều kiện để tiếp cận các dịch vụ về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục. Quan hệ tình dục không an toàn khiến nhiều người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiều cô gái trẻ phải nạo hút thai... Ở những gia đình có người đi làm ăn xa, tình cảm vợ chồng bị ảnh hưởng. Nhiều người đàn ông có tâm lý mặc cảm vợ nuôi, thường không tin tưởng vợ khi đi làm ăn xa. Hơn 50% các gia đình có người di cư được hỏi cho rằng trẻ em sẽ “khó bảo, dễ hư hỏng”, kết quả học tập kém khi thiếu bố hoặc mẹ ở nhà. Trẻ có bố (mẹ) di cư thường gặp một số khó khăn trong tiếp cận và hưởng thụ giáo dục, không được chăm sóc sức khoẻ đầy đủ. Bên cạnh đó, nhiều người già phải làm việc nhà nhiều hơn, sức khỏe kém đi cộng thêm sự lo lắng cho con cái ở xa khiến họ cũng suy giảm về tinh thần.

Các bài toán về quản lý, chính sách, an sinh xã hội và cả chất lượng sống của người di cư được các đại biểu đặt ra dưới nhiều góc độ. Bà Đặng Thanh Nhàn - Phòng Nghiên cứu Phụ nữ, Viện Gia đình và Giới cung cấp cho đại biểu về nguyên nhân di cư nông thôn – đô thị dưới góc độ giới. Lãnh đạo Ban Tuyên giáo tỉnh ủy Đồng Nai và Thái Bình đưa ra thực trạng, tác động của di dân tới sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và các giải pháp... Theo GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng - Chuyên gia cao cấp, Ban Tuyên giáo TƯ, vấn đề di dân cần thực sự được quan tâm trong công tác DS-KHHGĐ. “Trước đây, chúng ta tập trung vào vấn đề quy mô dân số, sinh đẻ có kế hoạch thì nay cần quan tâm hơn nữa đến vấn đề cơ cấu dân số, di dân, chất lượng dân số. Đây là cơ hội tốt để nâng cao chất lượng về công tác tuyên giáo trong lĩnh vực dân số”, ông Hùng nhấn mạnh.
 
Hà Anh
thuhuyen
Ý kiến của bạn
Mãn kinh rồi có mắc ung thư cổ tử cung không?

Mãn kinh rồi có mắc ung thư cổ tử cung không?

Dân số và phát triển - 14 giờ trước

SKĐS - Nhiều phụ nữ cho rằng khi đã mãn kinh và giảm tần suất quan hệ tình dục thì không còn nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nữa. Chính sự chủ quan này khiến các dấu hiệu bệnh bị bỏ qua và tiến triển sang giai đoạn muộn.

Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam

Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Tốc độ già hoá dân số nhanh chóng ở Việt Nam đang kéo theo những thách thức lớn về y tế, nổi bật là thực trạng người cao tuổi nước ta có tuổi thọ cao nhưng tuổi thọ khoẻ mạnh lại tương đối thấp.

Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi

Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Trước thực trạng già hóa dân số ngày càng rõ nét, Hà Nội đang triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày dành cho người cao tuổi. Mô hình không chỉ hỗ trợ theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng mà còn tạo môi trường giao lưu, sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm áp lực chăm sóc cho các gia đình.

Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ

Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Chuyên gia khuyến cáo thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ, bởi nhiều bất thường nguy hiểm như thiếu máu thai nhi, rối loạn tuần hoàn hoặc dị tật bẩm sinh.

Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Hội thi "Là con gái để tỏa sáng" là sân chơi bổ ích giúp học sinh nâng cao kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và kỹ năng sống. Chương trình góp phần nâng cao vị thế trẻ em gái, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Mãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.